analyse

Amerika zet vaart achter plasmatherapie voor Covid-19

©EPA

De Amerikaanse farmawaakhond laat het gebruik van bloedplasma toe als behandeling voor zieke coronapatiënten. Maar net als bij het Russische coronavaccin is er nog geen sluitend wetenschappelijk bewijs.

Wat is convalescent bloedplasma?

Bloedplasma is het deel van het bloed zonder de rode bloedcellen en bloedplaatjes. Het is een lichtgele vloeistof die allerlei eiwitten bevat. Plasma wordt gebruikt om medicijnen te maken, maar kan ook rechtstreeks toegediend worden aan patiënten.

Dat gebeurt ook bij de bestrijding van Covid-19. Convalescent plasma, dat is plasma van genezen Covid-19-patiënten, bevat antistoffen tegen het virus. Dat toedienen aan zieke mensen zou hen moeten helpen het virus te verslaan.

Weet men in Amerika meer dan hier?

Ja, maar er is nog geen echt wetenschappelijk bewijs. In de Verenigde Staten werden onder leiding van de befaamde Mayo Clinic 70.000 patiënten behandeld met bloedplasma van genezen coronapatiënten. Daar zagen ze bepaalde tendensen. In groepen patiënten onder 80 jaar die snel een 'hoge dosis' plasma kregen toegediend vielen minder doden dan in groepen die een 'lagere dosis' plasma kregen toegediend.

'Er is nog geen bewijs, eerder een hypothese dat het kan werken.'
Geert Meyfroidt
Intensivist UZ Leuven

'Dat is geen bewijs, eerder een hypothese dat het kan werken', vindt professor Geert Meyfroidt, hoofd van de intensieve zorg van UZ Leuven. 'Voor een echt bewijs zijn gecontroleerde studies nodig die vergelijkingen maken met groepen die een placebo kregen.' Aan zo'n studie werkt Meyfroidt mee in ons land.

Waarom geeft de FDA al groen licht?

De Amerikaanse president Donald Trump ziet het groene licht als een overwinning. Hij had, net als bij het omstreden coronamedicijn hydroxychloroquine, aangedrongen op een snelle goedkeuring. De beschikbaarheid van medicijnen en een vaccin - de regering-Trump wil ook een kandidaat-vaccin van de Britse universiteit Oxford snel groen licht geven - zou zijn kansen op een herverkiezing op 3 november vergroten.

Maar de FDA heeft het middel geen normaal groen licht gegeven, wel een toelating voor noodsituaties zodat ziekenhuizen het breed kunnen gebruiken als ze willen. De geneesmiddelenwaakhond onderstreept dat het middel 'effectief zou kunnen zijn' en dat de 'gekende en mogelijke voordelen zwaarder doorwegen dan de risico's'.

Stephen Hahn , de topman van de FDA, geeft toe dat het nog om 'veelbelovende vroege data' gaat en benadrukt dat nog gewerkt wordt met klassieke studies om de veiligheid en de effectiviteit van bloedplasmabehandelingen bij Covid-19-patiënten te onderzoeken. Met andere woorden, het is nog work in progress.

Is de FDA onder druk gezet door Trump, die enkele dagen voordien in een tweet suggesties maakte over een samenzwering bij de waakhond om coronamiddelen te vertragen? Hahn verklaarde op de persconferentie enkel dat zijn diensten de bureaucratie wat hadden teruggedrongen. 'Er is heel veel druk op de overheidsdienst gezet, door iedereen', zegt Meyfroidt.

Wanneer krijgen we echte bewijzen dat plasmatherapie werkt?

Klassieke studies vergen tijd. De studie die gecoördineerd wordt door het UZ Leuven zal pas over een jaar resultaten opleveren. Dat onderzoek zal convalescent plasma of een placebo testen bij 483 coronapatiënten.

De rekrutering van patiënten verliep relatief traag, geeft Meyfroidt aan. 'Toen we begin mei klaar waren om te beginnen, was het aantal patiënten al fors gezakt.' De recente weken waren er wat meer patiënten in ziekenhuizen, maar in totaal werden nog maar een vijftigtal patiënten in de studie opgenomen.

'In dit tempo duurt het nog tot de zomer van 2021. Met een nieuwe grote golf zou het sneller gaan, maar daar hopen we natuurlijk niet op', zegt Meyfroidt. Het gebrek aan patiënten speelt ook andere onderzoekers parten. 'In China zijn studies daardoor stopgezet.'

In heel wat andere Europese landen gebeuren gelijkaardige studies. Het samenleggen van die resultaten kan snellere conclusies opleveren. Als plasma de juiste testen doorstaat, is het een ideale therapie, vindt Meyfroidt. 'Het is overal snel en goedkoop beschikbaar.'

Is er voldoende bloedplasma?

In de VS worden mensen die genezen zijn van het coronavirus met radiospotjes opgeroepen om plasma te doneren. In ons land is dat niet nodig, omdat zich bij het Rode Kruis al heel wat kandidaten hebben aangeboden. Die moeten wel aan heel wat voorwaarden voldoen: man zijn, geen bloedtransfusie hebben ondergaan... Van de 687 geregistreerde mannen zijn er 235 geselecteerd met voldoende neutraliserende antistoffen, zegt woordvoerster Ine Tassignon.

Om alle patiënten in klinische studies van plasma te voorzien zijn 650 donaties nodig. Tassignon is er gerust op dat het vereiste aantal gehaald wordt. '211 donoren hebben al 554 geslaagde donaties gedaan.' Een aandachtspunt is wel dat de antistoffen bij sommige patiënten snel verdwijnen. 'Bij sommige mensen die in maart besmet waren, zijn die nu al grotendeels verdwenen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud