Amerikanen kopen Belgisch-Nederlandse DNA-parel Bluebee

Een instrument van het Amerikaanse Illumina leest het DNA van een mens uit. Illumina koopt het Belgisch-Nederlandse DNA-techbedrijf Bluebee. ©Bloomberg

Het Amerikaanse miljardenbedrijf Illumina koopt de Belgisch-Nederlandse start-up Bluebee. Die ontwikkelde technologie om de verwerking en de analyse van DNA drastisch te versnellen.

Bluebee is niet de bekendste start-up in ondernemend Vlaanderen. Onder de radar bouwde het bedrijf in een razend tempo een globale aanwezigheid uit in de boomende markt van DNA-analyse. Bluebee ontsproot uit onderzoek van de Belgische professor computerwetenschappen aan de TU Delft, Koen Bertels. Hij ontdekte er een manier om supercomputers drastisch efficiënter te doen werken.

Profiel Bluebee

Bluebee werd in 2011 opgericht als spin-off van de TU Delft, waar de Belgische professor computerwetenschap Koen Bertels een manier had gevonden om supercomputers fors efficiënter te laten werken. Bertels trok serieel ondernemer Hans Cobben aan om het bedrijf te leiden. Samen besloten ze zich op de zeer data-intensieve markt van de DNA-analyse te storten. 

Het bedrijf groeide in een paar jaar tijd uit tot een globale referentie in supersnelle DNA-analyse. Een opgang die de aandacht trok van Illumina, de Amerikaanse wereldleider in instrumenten om DNA uit te lezen. 

De investeringsboetiek Buysse & Partners, de durfkapitalisten PMV en Capricorn ICT Arkiv, het Colruyt-fonds Korys en Biover II, het investeringsvehikel van biotechinvesteerder Annie Vereecken, staken samen met het management de voorbije jaren meer dan 27 miljoen euro in het bedrijf. De prijs die Illumina betaalt voor de overname, is niet gekend. 

Met die ongeziene rekenkracht stortte Bluebee zich op DNA-analyse. Het uitlezen van het menselijk genoom - DNA sequencing in medisch jargon - wordt gezien als een hoeksteen van de gezondheidszorg van de toekomst, die bijvoorbeeld meer toepassingen van predictieve en gepersonaliseerde geneeskunde mogelijk maakt. Omdat DNA sequencing zo data-intensief is - één genoom levert een genetische code van ruim 3 miljard tekens op - zit er een enorme bottleneck in de verwerking. 

Dat probleem lost Bluebee gedeeltelijk op. De technologie van Bertels versnelt door de enorme rekenkracht de analyse met factor 5. Drie jaar na de commerciële lancering worden de applicaties van Bluebee wereldwijd gebruikt om DNA-analyses te maken en aan klinisch onderzoek te doen. 

Die steile opmars bleef niet onopgemerkt bij Illumina. Het bedrijf uit San Diego speelde de voorbije tien jaar een sleutelrol in DNA-analyse. Het produceert en verkoopt instrumenten waarmee DNA kan worden uitgelezen. Met een netwerk van wereldwijd 15.000 sequencing machines heeft Illumina een marktaandeel van 90 procent, een sleutelrol die het een beurswaarde van 50 miljard dollar oplevert. 

Met de overname van Bluebee wil Illumina de industrialisering van de DNA-sector naar een volgende fase brengen, legt Bluebee-CEO Hans Cobben uit. ‘Illumina staat ijzersterk in laboratoriuminstrumenten om DNA uit te lezen. Met onze technologie kan het daar een slimme laag aan toevoegen, die van die ruwe data ook klinisch bruikbare informatie maakt. Dat is een strategische kwantumsprong.’

Een overnameprijs wordt niet bekendgemaakt. Maar de verkoop is zonder twijfel goed nieuws voor de financiers achter Bluebee. De investeringsboetiek Buysse & Partners, de durfkapitalisten PMV en Capricorn ICT Arkiv, Colruyt-fonds Korys en Biover II, en het investeringsvehikel van de biotechinvesteerder Annie Vereecken staken samen met het management de voorbije jaren meer dan 27 miljoen euro in het bedrijf. 

Gedecentraliseerde supercomputer

Een vijftal jaar geleden leerde Cobben, een serieel ondernemer die fintechbedrijven als Ancoa en TRAX uitbouwde en verkocht, Bertels kennen. Het klikte tussen de twee - de ene een Belg in Nederland, de ander een Nederlander die altijd in België heeft gewerkt. Bertels besloot Cobben advies te vragen over de start-up die hij een tijdje eerder was begonnen.

3 miljard
Genoom
Het genoom van één persoon levert een code op van meer dan 3 miljard tekens.

Bluebee bouwde voort op baanbrekend onderzoek dat Bertels had gedaan aan de TU Delft. In een notendop komt het erop neer dat de wetenschapper een manier had ontwikkeld om via een complex samenspel van hardware en software de rekenkracht van computers op te schalen naar ongeziene niveaus. Een gedecentraliseerde supercomputer, zeg maar. ‘Ik wist meteen dat die ontdekking te goed was om te laten liggen’, zegt Bertels. ‘Maar ik dacht eerst dat ik me op de hardware moest concentreren. Daarin heb ik me schromelijk vergist.'

 Toen hij Cobben tegen het lijf liep, wist Bertels niet meer goed van welk hout pijlen te maken. Hij vroeg de doorgewinterde ondernemer zijn mening over welke richting Bluebee uit moest. ‘Aan een lange houten tafel bij Koen thuis, vergezeld van de nodige glazen wijn, zijn we beginnen te praten’, zegt Cobben. ‘Op het einde van het gesprek hebben we beslist dat ik zou investeren. Op voorwaarde dat ik geen CEO moest worden. Ik was na 25 jaar in de fintech eindelijk mijn bucketlist aan het afwerken. Ik had Antarctica al bezocht en had mijn pilotenbrevet gehaald. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan.’

Bluebee-CEO Hans Cobben. ©Dries Luyten

Cobben duwde Bluebee de kant op van de software in plaats van de hardware. Met die software, die een variëteit aan toestellen via het internet hyperefficiënt doet samenwerken, werd het mogelijk computationele rekenkracht naar ongeziene niveaus op te schalen. Die virtuele supercomputer kan enorme ladingen data verwerken op ontzettend efficiënte wijze. En op wereldwijde schaal.

‘Daarom ligt onze focus op DNA ligt’, zegt Bertels. ‘DNA-analyse wordt de basis van de toekomstige geneeskunde. Er is in de gezondheidszorg enorm veel mogelijk op basis van het genetisch profiel van mensen. Maar dat is een waanzinnig computationeel probleem, door de hoeveelheid data die dat genereert.’

3 miljard tekens

Het genoom van één persoon levert een code op van meer dan 3 miljard tekens. Die massa data vergelijken met honderden of duizenden andere genetische codes om gelijkenissen of verschillen te vinden, is zo complex dat het een flessenhals is in de DNA-analyse. Dat probleem lost Bluebee deels op. Zijn technologie maakt het mogelijk gigantische brokken data vijf keer sneller te verwerken en te analyseren. 

Computerwetenschapper Koen Bertels. ©QUTECH_MarkDavid

‘Dat wordt nog belangrijker naarmate DNA-sequencing (het uitlezen van je genetische code, red.) aan belang wint’, zegt Cobben. ‘Momenteel is minder dan 0,02 procent van het DNA van alle mensen gesequencet. En we kennen nog maar 1 procent van de mogelijke variaties die kunnen leiden tot ziektes. Er ligt nog een gigantisch potentieel open.’ 

In die context belandde Bluebee snel op de radar van het Amerikaanse Illumina. Amper drie jaar nadat Bluebee zijn eerste klanten wist te overtuigen, haalt de wereldleider in de productie van instrumenten om DNA uit te lezen de portefeuille boven om Bluebee in te lijven. De strategische overwegingen zijn duidelijk. Illumina is goed voor 90 procent van het DNA dat wereldwijd wordt uitgelezen. ‘Met onze technologie kunnen ze een slimme laag toevoegen aan hun instrumenten, die van die ruwe data supersnel klinisch bruikbare informatie maakt’, zegt Cobben. ‘Dat is een strategische kwantumsprong. Samen stappen we de volgende fase van de industrialisering van DNA-analyse in.’

Turbo

Ik mag nu werken aan technologie die een tastbare maatschappelijke impact heeft. Die elke dag mensenlevens beïnvloedt. Dit is het project van mijn leven.
Hans Cobben
CEO Bluebee

Samen hopen de twee bedrijven een turbo te kunnen zetten op het klinisch onderzoek naar genetische ziektes en therapieën. Cobben: ‘Als je DNA op populatieniveau kan screenen, kan je bijvoorbeeld op zoek gaan naar nieuwe biomarkers (een biologisch kenmerk dat wijst op een bepaalde ziekte, red.). We werken nu al samen om het onderzoek naar een infectieziekte als Covid-19 te versnellen, door het menselijke immuunsysteem op grote schaal in kaart te brengen.’ 

Bertels was al een tijdje niet meer operationeel betrokken bij Bluebee en werkt ondertussen aan onderzoek naar alweer een volgende generatie computers: de kwantumcomputer voor genome sequencing. Cobben stapt, samen met het 35-koppige team van Bluebee, wel mee over naar Illumina. ‘Onze mensen in België en Nederland worden een soort center of excellence voor Illumina.’  

Of hij zijn bucketlist niet verder wilde afwerken? ‘Nog niet. Ik heb 25 jaar in de fintech gewerkt. Nu mag ik werken aan technologie die een tastbare maatschappelijke impact heeft. Die elke dag mensenlevens beïnvloedt. Dit is het project van mijn leven.’


Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud