Advertentie

Belgisch alzheimeronderzoek trekt 60 miljoen euro aan

Bart De Strooper: 'We gaan alzheimer niet genezen, maar we willen het belangrijkste symptoom, dementie, vermijden.' ©Wim Kempenaers

Het Leuvense onderzoek van Bart De Strooper, een wereldautoriteit in alzheimer, vormt mee de basis van een pan-Europese start-up die 60 miljoen euro startkapitaal meekrijgt. ‘We moeten groot denken, want alzheimer is een complexe ziekte.’

Wat is het coolste onderzoek waar je momenteel mee bezig bent? Met die vraag stapte Luc Dochez van de Belgische investeringsmaatschappij Droia anderhalf jaar geleden het Leuvense labo van Bart De Strooper binnen.

De Strooper is een wereldautoriteit in alzheimer. Hij leidt in Leuven het laboratorium voor onderzoek naar neurodegeneratieve ziektes, een onderdeel van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie. Sinds enkele jaren runt hij ook het Dementia Research Institute in Londen.

De essentie

  • De start-ups K5 Therapeutics (België) en Muna Therapeutics (Denemarken) bundelen de krachten. De fusiegroep haalt 60 miljoen euro op voor alzheimeronderzoek.
  • Het Belgische investeringsfonds Droia stond mee aan de wieg van K5 en legt deze keer 12 miljoen euro op tafel.
  • K5 groeide uit het onderzoek van Bart De Strooper, verbonden aan de KUL en het VIB.
  • Alzheimer treft wereldwijd naar schatting 50 miljoen mensen. Medicijnen om de ziekte af te remmen - laat staan te stoppen - zijn er amper.

De gesprekken tussen Droia en De Strooper leidden tot de start-up K5 Therapeutics, genaamd naar K5, een berg in Pakistan van meer dan 8.000 meter met de bijnaam ‘hidden peak’.

Daarna begon het idee te rijpen om de krachten te bundelen met de Deense start-up Muna Therapeutics dat al drie onderzoeksprogramma’s in neurodegeneratie heeft lopen. Het resultaat is een kapitaalronde van 60 miljoen euro om de fusiegroep te lanceren.

Investeerders

Dat geld komt onder meer van Sofinnova, LSP Dementia Fund en de Belgische investeerders Droia en V-Bio. Ook de farmabedrijven Sanofi en Novo Nordisk (via Novo Seeds) leggen geld op tafel. ‘Het is fijn om te zien dat we erin slagen pan-Europees te denken. Dat is ook nodig, want alzheimer is een complex domein’, zegt Dochez. Het hoofdkwartier van het bedrijf komt in Kopenhagen, terwijl Leuven een grote onderzoeksafdeling krijgt met op termijn een 20-tal mensen.

We draaien de vraag om, van ‘waarom wordt iemand dement?’ naar ‘waarom wordt iemand niet dement?’.
Bart De Strooper
Hoofd laboratorium voor onderzoek naar neurodegeneratieve ziektes KU Leuven

In Leuven zijn De Strooper en zijn team mogelijk een nieuwe manier op het spoor gekomen om alzheimerpatiënten te helpen. ‘We gaan alzheimer niet genezen, maar we willen het belangrijkste symptoom, dementie, vermijden. Niets meer weten of kunnen, heeft het meeste impact op mensen. Dat zou een grote stap vooruit zijn’, zegt De Strooper.

Het onderzoek vertrok vanuit de vaststelling dat veel ouderen in de hersenen alle tekenen vertonen van alzheimer - zoals een samenklontering van eiwitten en ontstekingsverschijnselen - maar toch geen dementie ontwikkelen. ‘Dat zijn ouderen die op hun honderdste nog bij de pinken zijn, en van wie men zegt: dat is een straffe kerel’, zegt Dochez. ‘Wat zijn dan die factoren die van iemand een straffe kerel maken?’

‘We draaien de vraag om, van ‘waarom wordt iemand dement?’ naar ‘waarom wordt iemand niet dement?’, zegt De Strooper. ‘Kunnen we die mechanismes blootleggen? En kunnen we dat met geneesmiddelen beïnvloeden en in de hersenen bepaalde schakelaars aan- of afzetten? Vergelijk het met kanker. Iedereen ontwikkelt kankercellen, maar het immuunsysteem ruimt die meestal op. Als dat niet het geval is, probeert men het immuunsysteem met behandelingen extra kracht te geven.’

De Strooper maakte in zijn onderzoek handig gebruik van nieuwe technologie - 'spatial transciptomics' - om hersencellen en de interactie ertussen te bestuderen. ‘We zijn de eersten om dat in dit domein te gebruiken. Technologie maakt het mogelijk nieuwe vragen te beantwoorden’, aldus De Strooper die vorig jaar met het onderzoek op muizenhersenen een publicatie in het topvakblad Cell kreeg.

Mensen die over vergeetachtigheid klagen, moeten we veel meer au sérieux nemen.
Bart De Strooper

Intussen heeft hij het muizenwerk overgedaan op menselijke hersenen.  ‘We zijn nog volop bezig met de analyse’, aldus Dochez. Hij verwacht dat een eerste medicijn binnen drie à vijf jaar op mensen kan worden getest. ‘We hebben een veelbelovende start genomen, maar we moeten nog alles bewijzen’, zegt Dochez met de nodige realiteitszin. De focus ligt op patiënten met beginnende alzheimersymptomen, zoals vergeetachtigheid. ‘Mensen die daarover klagen, moeten we veel meer au sérieux nemen’, zegt De Strooper.

‘Of dit dé oplossing kan zijn? Er is geen silver bullet. Dat is intussen wel duidelijk geworden. Het is een complexe ziekte en een traag voortschrijdend proces van nieuwe inzichten. De war on cancer wordt al sinds de jaren 60 gevoerd, met budgetten die 10 tot 20 keer groter zijn dan voor de war on alzheimer. Maar als het echt een prioriteit wordt, is de wetenschap klaar om oplossing te geven zoals Covid-19 ons heeft geleerd.’

Creatieve oplossingen

50 miljoen
Alzheimerpatiënten
Alzheimer treft wereldwijd 50 miljoen mensen, van wie 140.000 in België.

Alzheimer treft wereldwijd 50 miljoen mensen. In België zijn er 140.000 patiënten. Een gigantische markt lonkt, maar voor farmabedrijven is het één groot mijnenveld. Pas recent kwam er dankzij het Amerikaanse Biogen een eerste medicijn om de achteruitgang van het brein af te remmen. De ziekte stoppen, of terugdraaien, lijkt nog verre toekomst, al komen steeds meer bedrijven met creatieve benaderingen op de proppen.

Dat gebeurt ook in ons land. Het Leuvense biotechbedrijf Remynd begint, met financiële steun van onder meer de familie Colruyt, klinische testen voor zijn alzheimerpil. De start-up Neuvasq kreeg 20 miljoen euro startkapitaal om ‘hersenlekken’ te repareren en ziektes als epilepsie en alzheimer te behandelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud