Advertentie

Gentse medicijnen tegen diarree in varkensstallen

©Hollandse Hoogte / Kees van de Veen

De Gentse start-up Animab haalt 3,4 miljoen euro op en gaat darminfecties bij biggen voorkomen door ze een paar milligram antistoffen te laten eten. ‘Dit is een ontbrekend puzzelstukje om het antibioticagebruik bij varkensboeren te verminderen.’

Animab zette een technologie op punt om op grote schaal eetbare antistoffen te produceren. De start-up maakt zich op voor een doorbraak in de Belgische en Europese varkensstallen.

De Gentenaars werken in eerste instantie aan een product tegen speendiarree bij biggen. Die is een gevolg van de E. coli-bacterie. Het komt vaak voor op het moment dat biggen weggehaald worden bij de zeug en overstappen van moedermelk naar vaste voeding. ‘Vergelijk het met een baby die last kan hebben als die fruitpap begint te eten’, zegt CEO Alain Wille.

In de natuur gebeurt die overstap geleidelijk, maar in varkensbedrijven gaat dat abrupt en op vroege leeftijd. Al drie of vier weken na de geboorte, om bij de moeder snel een nieuwe cyclus van dekken en werpen op gang te brengen. 'De biggen krijgen plots geen antistoffen meer binnen via de moedermelk, en hebben nog geen eigen immuniteit opgebouwd. Een nieuwe stalomgeving veroorzaakt extra stress. Het is de periode waarin een varken het meest kwetsbaar is voor virussen en bacteriën.'

150 miljoen
biggen
Van de 150 miljoen biggen in Europa krijgt een kwart tot de helft af te rekenen met speendiarree. Varkenshouden bestrijden dat met antibiotica, maar het gebruik daarvan moet omlaag.

Van de 150 miljoen biggen in Europa heeft naar schatting een kwart tot de helft jaarlijks last van speendiarree. De biggen groeien minder snel en leveren later minder geld op, of ze sterven zelfs. Met antibiotica en zinkoxide gaan varkenshouders de bacterie te lijf. Maar zinkoxide wordt in Europa verboden vanaf 2022, en het antibioticagebruik moet verder krimpen.

Animab wil dat gat invullen, door een paar milligram antistoffen - in poedervorm - te mengen in het biggenvoeder of op te lossen in hun drinkwater. Dat gebeurt een tweetal weken, tot de biggen immuniteit opbouwen. ‘Wij hebben een hulpmiddel, een ontbrekend puzzelstukje om het antibioticagebruik in de dierenindustrie verder te verlagen’, zegt Wille.

Aan de opstart van Animab - de ‘ab’ staat voor antibody's, antilichamen dus - ging tien jaar onderzoek vooraf, aan het Vlaams Instituut voor Biotechnologie dat intussen al een twintigtal spin-offs op zijn naam heeft staan. Denk aan Argenx, Ablynx en onlangs nog Exevir, dat een medicijn op het spoor is tegen Covid-19.

Genetische code

Animab maakt met een gepatenteerde technologie moedermelkantistoffen na en maakt dat die eetbaar zijn, en niet -  zoals gebruikelijk in de medische wereld - ingespoten moeten worden. ‘Ze zijn zo ontwikkeld dat ze de passage in de maag  overleven, en hun werk doen in de darmen’, legt Wille uit. Het productieprocedé, op basis van een genetische code die in gistcellen wordt gestopt, staat op punt. Het maakt productie op grote schaal en tegen een lage kostprijs mogelijk , twee belangrijke factoren in de landbouwindustrie.

Onze antilichamen zijn zo ontwikkeld dat ze de passage in de maag overleven, en hun werk doen in de darmen.
Alain Wille
CEO Animab

In een studie die verschenen is in het vakblad Nature heeft de aanpak van Animab zich al bewezen. Nu komt het erop aan de optimale dosis te bepalen en de technologie bij varkensboeren te testen. Over twee jaar verwacht Wille het product te kunnen lanceren. ‘Dat is maar een begin. We gaan ook andere ziektebeelden bij varkens en vee onder de loep nemen’, zegt Wille. Hij noemt onder meer salmonella, het rotavirus of de darmbacterie clostridium. ‘Over vijf jaar hopen we een mooi gamma te hebben.’

Animab krijgt daarvoor 3,4 miljoen euro startkapitaal mee. Het Franse investeringsfonds Seventure Partners en PMV trekken de kar, gevolgd door V-Bio Ventures, VIB en Agri Investment Fund, een fonds van de Boerenbond.

Solvay

Met Wille heeft Animab een CEO met 25 jaar ervaring. Varkens zijn een rode draad in zijn carrière. Tot voor kort was hij bij het Duitse Boehringer Ingelheim - medicijnen voor dieren en mensen - verantwoordelijk voor de divisie varkens, goed voor 700 miljoen euro omzet. Eerder werkte hij als dierenarts en passeerde ook bij Solvay dat destijds ook veterinaire vaccins ontwikkelde.

Nu springt hij van de big pharma naar een start-up, en keert hij terug naar de heimat. ‘Al dat pendelen. Jarenlang op maandag vertrekken naar Duitsland en op vrijdag terug naar huis. Daarvoor elke week met de tgv naar Lyon. Het is genoeg geweest. Het is nu ongelooflijk leuk en Animab heeft een veelbelovend concept en kan bijdragen tot een duurzame dierenindustrie’, zegt hij.

Hoestpatronen monitoren

Maar antibiotica op termijn helemaal uit varkensstallen weren? ‘Nee, dat zie ik niet gebeuren. Je moet alleen het gebruik ervan beperken tot momenten dat het echt nodig is.’

De voorbije tien jaren is het antibioticagebruik al met ongeveer de helft gedaald, door allerhande vaccins, doorgedreven hygiënemaatregelen (aparte laarzen per stal bijvoorbeeld), uitgekiende diëten (met bijproducten van biobrandstoffabrieken onder meer) en zelfs hightech om hoest-, eet- en drankpatronen te monitoren en zo zieke dieren vroeg te detecteren.

Belgische topspelers in dierentechnologie

Virovet (Leuven, opgericht in 2015) ontwikkelt virusremmers en vaccins voor kippen, varkens en runderen. Het werkt aan een middel tegen de Afrikaanse varkenspest en tegen virale diarree bij runderen, een aandoening die runderboeren in de VS jaarlijks 2 miljard dollar kost. Sinds de opstart in 2015 haalde het al 12,5 miljoen euro op.

Soundtalks (Leuven, 2011) ontwikkelde een toestel dat de ‘Siri voor varkens’ wordt genoemd, verwijzend naar de spraakgestuurde assistent van Apple. Met algoritmes analyseert het hoestgeluiden in varkensstallen om snel mogelijke ademhalingsziektes te signaleren. Boehringer Ingelheim investeerde vorig jaar ruim 5 miljoen euro en kreeg een belang van 37,5 procent.  

Global Stem Cell Technology (Gent, 2012) heeft een stamcelproduct op de markt om artrose bij paarden te genezen en werkte onder meer voor topruiters in de paardensport. Het bedrijf is sinds dit jaar in handen van Boehringer Ingelheim. De overnameprijs is niet bekend, maar twee jaar geleden werd het bedrijf gewaardeerd op 25 miljoen euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud