Met licht de coronacrisis te lijf

Zelfrijdende robots met uv C-licht kunnen ruimtes desinfecteren.

Uv C-licht boomt als middel om voorwerpen en ruimtes te desinfecteren. Lichtkamers en desinfectierobotten gaan de strijd aan tegen Covid-19.

De verlichtingsspecialist Signify, het vroegere Philips Lighting, gaat de kleedkamers en de medische ruimte van het stadion van voetbalclub PSV in zijn thuisstad Eindhoven uitrusten met desinfecterende lampen. De lampen met uv C-licht blijken doeltreffend tegen SARS-Cov-2.

Signify plaatst desinfecterende lampen in de kleedkamers van de voetbalclub PSV Eindhoven. ©PSV Media

Is dat een pr-stunt of kunnen we het virus gemakkelijk verslaan door overal andere verlichting te voorzien? Het is niet de wonderoplossing, maar kan wel helpen in specifieke situaties.

Uv C-straling, een energierijke ultraviolette component van zonlicht, wordt normaal door de ozonlaag tegengehouden. Al decennia worden uv C-lampen gebruikt als desinfectiemiddel voor water. ‘Het is een echte totaaldoder’, zegt professor Hans Nauwynck, viroloog aan de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Gent. De uv C-lichtstralen veroorzaken schade aan genetisch materiaal (DNA en RNA) en doden bacteriën en schimmels en inactiveren virussen. Daarom zijn ze populair in labo's en de voedingssector.

Dit jaar zagen vele bedrijven mogelijkheden voor uv C-licht in de strijd tegen SARS-Cov-2. ‘Voor bijvoorbeeld de zuivering van de lucht of de ontsmetting van mondmaskers en winkelkarretjes’, zegt Nauwynck. 'We hebben testen gedaan met een verwant virus, porcine respiratory coronavirus, en die waren goed.' Een oppervlak moet daarbij wel steeds integraal belicht worden: 'Licht straalt niet om de hoek.'

Met uv C-licht kan je de lucht zuiveren of mondmaskers en winkelkarretjes ontsmetten.

Een van die bedrijven, de Wetterse start-up Spectronx, ontwikkelde in de lente een uv C-ontsmetter voor mondmaskers, maar de vraag in ons land blijkt tegen te vallen. ‘Mensen lopen blijkbaar liever met vuile maskers rond’, zegt medeoprichter Tom Pardon, die uit de LED-schermensector komt.

Robots

Spectronx verdeelt ook andere toestellen om objecten zoals gsm’s en laptops te ontsmetten en stelt zijn hoop op een desinfectierobot die samen met het Leuvense roboticabedrijf Octinion werd ontwikkeld. ‘We hebben een testproject gedaan in een Brusselse Iris-ziekenhuis', zegt Pardon.

In ons land rijden een tiental UVD Robots van het Deense Blue Ocean Robotics rond. 'Die zelfsturende robots kunnen kleine en grote ruimtes ontsmetten en obstakels omzeilen', zegt Ivo Schapdryver, de CEO van importeur Medtradex uit Overijse. Ziekenhuizen zijn de eerste afzetmarkt, maar de toestellen worden in het buitenland ook gebruikt in hotels, luchthaventerminals of bibliotheken.

Schapdryver somt de voordelen op: de robot kan 's nachts zijn werk doen, kan in 2,5 uur 15.000 vierkante meter ontsmetten en perfect een route volgen. 'Dat is cruciaal want het licht ontsmet pas volledig op maximaal 1 meter afstand. Op 2 meter afstand is het slechts 25 procent effectief.' De werking kan getest worden met stickers die verkleuren bij voldoende uv C-bestraling.

Krijgt het bedrijf veel aanvragen? 'Er zijn heel wat contacten, maar contracten zijn voorlopig wat moeilijker', zegt Schapdryver. De coronacrisis hindert commerciële acties en sommige potentiële klanten hebben niet veel financiële ruimte.

In de Paleizen van de Brussels Heizel werden uv C-lampen geïnstalleerd. ©doc

Signify kon de vraag naar tl-lampen niet volgen. CEO Eric Rondolat kondigde dit jaar aan de productiecapaciteit te verachtvoudigen tegen begin volgend jaar. In plaats van enkel lampen te verkopen aan andere bedrijven die er ontsmettingsoplossingen mee bouwen, besliste Signify zelf ook armaturen op de markt te brengen. 'We richten ons op twaalf types om voorwerpen, oppervlakken of ruimtes te desinfecteren', zegt woordvoerder Roel Dekoninck.

Het gaat om systemen om lucht te zuiveren, zoals in de kleedkamers van PSV Eindhoven, maar ook om kasten of kamers om audiogidsen in musea, 3D-brillen in cinema's of ballen in de sportclub te ontsmetten. Signify ziet veel mogelijkheden in openbaar vervoer, toiletten, scholen of kantoren. De voormalige Philips-dochter pakt uit met een studie van de Universiteit van Boston: bij een voldoende dosis zijn 99 procent van de viruspartikels in 6 seconden inactief.

Verschillende overheden hebben nog bedenkingen bij de werking en de veiligheid van uv C-ontsmetting. De Amerikaanse gezondheidswaakhond FDA waarschuwt dat een blootstelling aan uv C-licht brandwonden of oogproblemen kan opleveren. Sommige minder kwaliteitsvolle toestellen produceren ook schadelijk uv B-licht of ozon. Maar fabrikanten als Signify beklemtonen dat de toestellen mits een professionele installatie veilig zijn. De producten worden uitgerust met sensoren zodat ze alleen werken als er geen mensen in de buurt zijn.

Nauwynck gelooft dat uv C-ontsmetters door hun brede toepassing een blijver zijn, ook postcorona. Hij heeft wel bedenkingen bij huis-tuin-keukentoestellen die gepromoot worden om woningen te ontsmetten: 'Grondig schoonmaken met een detergent is ook goed.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud