Novartis zal gratis testvaccins van Belg in VS produceren

Novartis zal de klinische testvaccins produceren van de Belg Luk Vandenberghe, die als onderzoeker in Boston werkt. ©Eric Zinn and Luk H. Vandenberghe, PhD

Avexis, een dochter van de Zwitserse farmareus Novartis, zal pro bono de klinische testvaccins produceren van Luk Vandenberghe, die in Boston werkt aan een coronavaccin. 'De deal spaart ons maanden tijd uit.'

Avexis, de dochter van de Zwitserse farmareus Novartis, zal gratis de experimentele dosissen produceren voor de eerste fase van klinische testen voor het kandidaat-vaccin van de Belg Luk Vandenberghe. Vandenberghe, een specialist in gentechnologie, leidt in Boston het Grousbeck Gene Therapy Center, dat verbonden is aan de Harvard Medical School, waar hij associate professor is.

'De overeenkomst is erg onorthodox, omdat het in de biofarma niet gebruikelijk is pro bono te werken met de academische wereld', zegt Vandenberghe in een Zoom-gesprek. 'Maar Novartis is overtuigd van de wetenschap achter ons kandidaat-vaccin en de urgentie ervan. Het wou geen tijd verliezen met lange onderhandelingen. Onze agressieve timing is om deze zomer met fase 1 van de klinische testen te beginnen.'

Zolgensma

Vandenberghe is geen onbekende voor Novartis. Destijds lag hij mee aan de basis van de technologie achter de gentherapie Zolgensma van Novartis-dochter Avexis. Zolgensma is 's werelds duurste medicijn, dat in ons land baby Pia in leven houdt en een genetisch defect herstelt bij patiënten met een aangeboren dodelijke spierziekte.

Vanuit die technologie werken Vandenberghe en zijn team in de VS aan een genetisch vaccin. Ze spuiten een specifiek gen in samen met een onschadelijk virus, een virale vector in het jargon. Het gaat om een gecastreerd virus, waaruit genetisch materiaal is verwijderd zodat het zich niet meer kan vermenigvuldigen en er plaats vrijkomt om er DNA in te programmeren dat immuniserend werkt.

Novartis is overtuigd van de wetenschap achter ons kandidaat-vaccin.
Luk Vandenberghe
Vaccinspecialist

De vector smokkelt als een Trojaans paard het gen de lichaamscellen in. Dat gen geeft instructies om stoffen - antigenen - aan te maken die ongevaarlijk maar kenmerkend voor het coronavirus zijn. Het lichaam erkent die als vreemd materiaal en het immuunsysteem gaat die te lijf. Zo wapent het zich voor als het menens wordt en de persoon besmet geraakt met het echte coronavirus.

Omdat nog niet duidelijk is welke antigenen de beste immuunreactie opwekken, brachten Vandenberghe en co. negen vaccin-kandidaten in stelling, die zich richten op deeltjes van het spike-eiwit (dat de vorm heeft van een kroontje, red.) waarmee het coronavirus zich aan de luchtwegcellen vastklikt. 

'Tot tienduizenden dosissen'

Twee daarvan zijn in productie om tegen de zomer de klinische studies te kunnen beginnen. 'De deal met Novartis bespaart ons maanden om in de kliniek te raken', verduidelijkt Vandenberghe. 'Om hoeveel vaccindosissen het precies gaat, hangt af van de efficiëntie van het productieproces. Maar ik schat dat het in eerste instantie om duizenden à tienduizenden dosissen zal gaan.' 

Wereldwijd lopen zowat 150 vaccinonderzoeken. Ook andere onderzoeksgroepen sleutelen aan genetische vaccins, zoals de Amerikaanse farmareus Johnson & Johnson en Oxford University, dat een deal sloot met de Britse farmareus AstraZeneca voor de massaproductie van zijn kandidaat-vaccin. De Britse gigant zei onlangs productiecapaciteit te hebben voor een miljard dosissen dit en volgend jaar.

Vandenberghe benadrukt dat Novartis enkel de experimentele vaccins voor de klinische testen produceert. 'Contractueel blijft het ons project. De gesprekken over welke partij het uiteindelijke, goedgekeurde vaccin produceert, nemen veel meer tijd in beslag. Maar uiteraard zit Novartis nu mee op de 'front seat'.'   

Luk Vandenberghe (44)

Studeerde af als bio-ingenieur, deed onderzoek naar antivirale hiv-middelen aan het Rega-instituut in Leuven en trok in 2001 naar de VS. 

Bouwde zijn carrière op rond virale vectoren voor gentherapie en vaccins.

Ontdekte de basistechnologie achter het 'Pia-medicijn'. Stortte zich met gelijkaardige technologie in het onderzoek naar een coronavaccin.

Co-oprichter van enkele Amerikaanse start-ups in gentherapie. 

Leidt het Grousbeck Gene Therapy Center, dat verbonden is aan Harvard Medical School.

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud