Advertentie

Strijdplan moet België aan kop van peloton houden in farma en biotech

De uitvoer van coronavaccins vanuit de Pfizer-site in Puurs-Sint-Amands geeft de Belgische export een miljardenboost. ©AFP

Hoewel België al jaren een wereldspeler in farma en biotech is, was de coronapandemie een wake-upcall. Na Nederland, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk wil ook ons land zijn positie op dat vlak verstevigen.

België prijkt internationaal op de derde plek in de biofarmaceutische export per hoofd van de bevolking, goed voor een totale waarde van 56 miljard euro en een positieve handelsbalans van zo’n 9 miljard. Rechtstreeks verschaffen biotech- en farmabedrijven werk aan zo’n 40.000 Belgen, meer dan dubbel zoveel als het Europese gemiddelde.

Maar na de wake-upcall van de coronapandemie, waarin tekorten aan medisch materiaal en exportbeperkingen op farmaceutische grondstoffen schering en inslag waren, plannen ook Nederland, Frankrijk en Duitsland forse investeringen.

De essentie

  • De federale regering lanceert een plan om de positie van de Belgische farma- en biotechcluster de komende 10 à 15 jaar te verstevigen nu Nederland, Frankrijk en Duitsland na de coronapandemie forse investeringen plannen.
  • Het startschot is een rapport van de Boston Consulting Group, met een waslijst aan aanbevelingen.
  • Eind april 2022 formuleren werkgroepen actiepunten over onder meer fiscale en financiële stimuli, klinische testen van geneesmiddelen en prioritaire onderzoeks- en investeringsdomeinen.

Om onze biofarma de komende 10  à 15 jaar te versterken lanceert de federale regering een strategisch plan. De aftrap is een lijvig rapport, gratis besteld bij de Boston Consulting Group (BCG), met een waslijst aanbevelingen. Alle actoren - van universiteiten, over ziekenhuizen en biotech- en farmaspelers tot kabinetten en administraties - werden bevraagd.

De komende zes maanden werken werkgroepen een lappendeken van actiepunten uit. Wij polsten de sleutelspelers al naar enkele aandachtspunten. 

Fiscale en financiële stimuli

‘Laatstefasestudies zijn zeer duur en in de VS is nog altijd veel meer durfkapitaal dan in België’, zegt Peter Piot, tot voor kort de topman van de London School of Hygiene and Tropical Medicine. Hij is lid van de internationale adviesraad van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), dat de omzetting van beloftevol onderzoek naar biotechstart-ups vergemakkelijkt.

Een groeifonds voor biotech

‘Ons biotechecosysteem blijft groeien en is bijna matuur’, zegt Jerome Van Biervliet, de directeur van het VIB, dat in 25 jaar 30 biotechstart-ups mee uit de grond stampte. ‘Van de jongste lichting, opgericht sinds 2019, zijn er vijf die midden 2022 in de fase van de klinische ontwikkeling zullen zitten.’

Er is nood aan een groeifonds om grote kapitaalrondes te financieren als biotechbedrijven in het duurdere stadium van klinische ontwikkeling komen.
Jerome Van Biervliet
Directeur van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie

Van Biervliet: ‘Zo’n ecosysteem trekt ook grote farmabedrijven aan, die zich graag vestigen in innovatiehubs. Zo investeerden het farmabedrijf Janssen Pharmaceutica en het Chinese Legend Biotech onlangs in een productiesite voor bloedkankertherapie in de Gentse agrobiotechcluster.’

Focus en keur sneller goed

Het BCG-rapport stelt ook voor zaken als cel- en gentherapie, digitale therapeutica en mRNA (de technologie achter de succesvolle coronavaccins van Moderna en Pfizer-BioNTech) versneld te ontwikkelen.

De federale regering suggereert de goedkeuring en terugbetaling van zulke medicatie prioritair te behandelen. ‘We zagen in de pandemie welke maatschappelijke winst we boekten dankzij de versnelde Europese goedkeuring van coronavaccins: de samenleving kon sneller heropenen en de ziekenhuizen zijn niet bezweken’, zegt Sam Proesmans, medisch adviseur van de eerste minister.

‘We konden de administratie van fase-3-studies met coronavaccins al beginnen terwijl de tweede fase nog liep, zonder daarbij wetenschappelijke bochten af te snijden. Bij het Europees geneesmiddelenbureau en de betrokken nationale instanties lagen die dossiers boven op de stapel. Je kan gelijkaardige prioriteitsprincipes toepassen op beloftevolle medicatie in cel- en gentherapie, digitale therapeutica en mRNA.’

In Duitsland, maar ook in kleinere Europese landen als Denemarken, Oostenrijk en Zwitserland, worden meer innovatieve geneesmiddelen beschikbaar gemaakt voor patiënten dan in België.
Caroline Ven
Topvrouw sectorfederatie pharma.be

Werk meer samen in klinisch onderzoek

Experts benadrukken dat de EU-lidstaten structureel grensoverschrijdende netwerken van klinische centra moeten opzetten, zodat voor zeldzamere aandoeningen snel voldoende mensen gerekruteerd kunnen worden om geneesmiddelen te testen.

Ook in eigen land kan de samenwerking beter. Caroline Ven, de topvrouw van de sectorfederatie pharma.be: ‘De rekrutering van patiënten voor studies lijdt onder het feit dat ziekenhuizen nog altijd vrezen dat ze patiënten verliezen als ze hen naar een ander centrum sturen voor een studie.’

‘In het VK heb je al een netwerk van klinischonderzoekscentra. Daardoor konden coronavaccins in het VK veel sneller getest worden, terwijl dat in Europa door de versnippering over de 27 lidstaten trager ging’, zegt Luc Debruyne, de gewezen topman van de Belgische vaccindivisie van het Britse farmabedrijf GlaxoSmithKline.

Het VK duikt vaak op als gidsland voor strategische investeringskeuzes. ‘Het Dementia Discovery Fund begon er in 2018 met 30 miljoen pond overheidsgeld, maar zit al aan 350 miljoen, waarvan 90 procent privégeld.’  

Maak innovatieve medicijnen sneller beschikbaar

In Europa behoort België tot de snelste landen voor de goedkeuring van klinische studies, zegt de BCG. Maar qua snelheid waarin nieuwe medicijnen beschikbaar worden voor patiënten staat België in de middenmoot en scoort het volgens de BCG slechter dan enkele buurlanden.

Volgens Ven hinkt ons land achterop in het beschikbaar maken van innovatieve geneesmiddelen. ‘In Duitsland, maar ook in kleinere Europese landen als Denemarken, Oostenrijk en Zwitserland, worden meer innovatieve geneesmiddelen beschikbaar gemaakt voor patiënten.’

‘In België gaat het om een samenspel van budgettaire keuzes (het gaat om dure geneesmiddelen, red.) en de vaststelling dat farmabedrijven nieuwe medicatie soms al niet meer aanbieden in België. Terwijl je daarmee bijvoorbeeld kanker veel gerichter en dus beter kan behandelen. Ik hoop dat we dat debat, hoe meer ruimte te maken voor innovatieve geneesmiddelen, ten gronde kunnen voeren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud