UZ Brussel zet artificiële intelligentie in aan operatietafel

©Hollandse Hoogte / Ton Toemen

Anesthesisten van het UZ Brussel starten een proefproject om met artificiële intelligentie te voorspellen wanneer de bloeddruk van een patiënt terugvalt. Zo kunnen ze tijdens operaties preventief ingrijpen.

Het UZ Brussel schakelt sinds kort artificieel intelligente software in om de bloeddruk van patiënten te monitoren. De computer analyseert verschillende medische indicatoren zoals de vochtstatus, de hartslag en de elasticiteit van de bloedvaten om te kunnen voorspellen of de bloeddruk van een patiënt zal kelderen. De technologie slaat vooraf alarm zodat anesthesisten kunnen anticiperen als het tijdens een operatie fout dreigt te lopen.

400
Prijs
Het artificieel intelligente bloeddrukalarm kost 400 euro per operatie.

Het algoritme werd ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Edwards Lifesciences dat een supercomputer liet zoeken naar verbanden in grote hoeveelheden data. Het computermodel dat daaruit voortkwam, kan tot een kwartier op voorhand voorspellen of een patiënt een bloeddrukval zal krijgen.

‘Dankzij de technologie hoeven we niet meer te reageren, maar kunnen we proactief ingrijpen’, zegt Domien Vanhonacker, anesthesist in het UZ Brussel. ‘De software geeft ons ook inzicht in wat aan de basis ligt van een mogelijke terugval van de bloeddruk. Zo weten we of we best extra vocht toedienen, of dat we beter medicatie geven om het hart harder te laten pompen of om de bloedvaten te vernauwen.’ 

Tot nu werd de technologie ingezet bij elf operaties en de eerste resultaten zijn veelbelovend. ‘We zien dat patiënten minder lang met een lage bloeddruk zitten tijdens een operatie’, zegt Vanhonacker. ‘Een stabiele bloeddruk is belangrijk. Onderzoek heeft aangetoond dat een bloeddrukval ook na de operatie nog complicaties kan veroorzaken en dat het minder onschuldig is dan het lijkt.’

Anesthesist blijft belangrijk

Het UZ Brussel is het eerste ziekenhuis in de Benelux dat de artificieel intelligente software inzet tijdens operaties en een van de eerste in Europa. Het proefproject moet uitwijzen of de technologie enkel bij ingrepen met een hoog risico van nut is, of dat ze op termijn standaard kan worden bij iedere operatie.

Omdat de technologie duur is, wordt ze voorlopig selectief ingezet bij patiënten met een hoog risico of tijdens langdurige ingrepen. Aan iedere operatie hangt een prijskaartje van 400 euro. Het UZ rekent dat bedrag niet door aan de patiënt, maar betaalt het uit eigen zak. De hoop is dat het op termijn goedkoper wordt wanneer meer ziekenhuizen er gebruik van maken.

Het computermodel kan tot een kwartier op voorhand voor spellen of een patiënt een bloeddrukval zal krijgen.

Vanhonacker vermoedt dat computerintelligentie de komende jaren een steeds grotere rol gaat spelen in de medische wereld. De interesse neemt toe voor computersystemen die medische parameters monitoren en automatisch de nodige medicatie toedienen.

Toch ziet Vanhonacker nog een belangrijke taak weggelegd voor de mens als supervisor. ‘Met de juiste data is de computer beter in het stellen van een diagnose of het interpreteren van een combinatie van indicatoren, maar artificiële intelligentie heeft ook haar beperkingen’, zegt de anesthesist. ‘Als er onverwachts iets mis gaat tijdens een operatie, kan de mens onmiddellijk ingrijpen. Als er bijvoorbeeld een bloeding plaatsvindt, kan de anesthesist dat onmiddellijk zien. Voor de computer duurt het dan een tijd voor die bloeding detecteerbaar wordt in afwijkende medische parameters.’ 

Computer speurt naar dementie

Aan de VUB en het UZ Brussel loopt een onderzoeksproject om te voorspellen hoe een neurologische aandoening als multiple sclerose (MS) of dementie zich zal ontwikkelen.

‘Met machine learning gaan we op zoek naar complexe verbanden in de data’, zegt Guy Nagels, afdelingshoofd Neurologie. ‘We hopen zo te komen tot modellen die voor een individuele MS-patiënt kunnen voorspellen hoe de ziekte zal evolueren. Zo kunnen we de meest geschikte behandeling kiezen. Als de kans klein is dat de toestand van de patiënt de komende vijf jaar gaat verergeren, hoeven we misschien niet over te gaan tot krachtige medicatie met potentieel zware nevenwerkingen.’

Bij dementie is het de bedoeling dat de artificiële intelligentie zal helpen om een diagnose te stellen. Als iemand op latere leeftijd moeite krijgt om zich dingen te herinneren, is het de bedoeling dat het rekenmodel kan inschatten of het geheugenverlies deel uitmaakt van het normale verouderingsproces of dat het een voorbode is van Alzheimer.

Binnen het UZ Brussel wordt artificiële intelligentie ook gebruikt voor de behandeling van kanker. Er lopen onderzoeksprojecten om met zelflerende algoritmes de exacte plaats af te bakenen waar bestraald moet worden en om de beste invalshoek te kiezen bij radiotherapie.

Artificiële intelligentie moet er helpen om de exacte stralingsdosis te bepalen en die gericht toe te dienen, zodat de omliggende organen gespaard blijven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect