Advertentie

Waalse 'Fort Knox' pompt 330 miljoen in nucleaire geneeskunde

Het IRE in Fleurus produceert jaarlijks medische isotopen voor 8 miljoen scans wereldwijd. ©BELGA

De overheidsinstelling Nationaal Instituut voor Radio-elementen (IRE) in Fleurus wil met twee megaprojecten een rol blijven spelen in de nucleaire geneeskunde.

Het stadje Fleurus nabij Charleroi redt ieder jaar talloze levens in vele landen dankzij de export van radioactieve stoffen. Het Nationaal Instituut voor Radio-elementen (IRE), een spin-off van het Molse nucleaire onderzoekscentrum SCK, is het wereldwijde nummer twee in de productie van medische radio-isotopen.

Het IRE verkoopt jaarlijks voor ruim 100 miljoen euro aan radioactief molybdeen, xenon en germanium/gallium. Die worden gebruikt in de medische beeldvorming om bijvoorbeeld kanker snel op te sporen. IRE maakt ook radioactief jodium voor de behandeling van bepaalde vormen van schildklieraandoeningen. Jaarlijks gebeuren 8 miljoen medische onderzoeken met IRE-isotopen.

Dat in de omheinde en streng beveiligde bunkers van het IRE een cruciale leverancier voor 1 op de 3 gespecialiseerde ziekenhuizen wereldwijd huist, is weinig geweten. Het Waalse 'nucleaire Fort Knox' met 250 werknemers werd door het Rekenhof als een black box beschouwd. Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen), een van de twee voogdijministers, eiste daarom dat het IRE en gelieerde bedrijven transparanter moeten worden via het opstellen van beheersovereenkomsten.

Het IRE licht ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag een tipje van de sluier op: er liggen voor minstens 330 miljoen euro aan investeringsprojecten op de planning. Daarmee wil het IRE goedkoper en milieuvriendelijker kunnen produceren en de bevoorrading van dure en moeilijk verkrijgbare grondstoffen veiligstellen.

Prostaatkanker

Het concreetst is de bouw van een nieuwe cyclotron van IBA , een investering van 30 miljoen euro. Daarmee wil het IRE zelf radioactief germanium (Ge-68) produceren uit galliummetaal. 'Die verticale integratie moet een betere bevoorrading garanderen', zegt CEO Erich Kollegger. Nu moet het IRE de grondstof bij één Amerikaanse fabrikant halen. Dat is geen ideale situatie, ook al omdat door de afstand een deel radioactiviteit weg is eer het product op de site in Fleurus aankomt.

Kollegger verwacht dat de markt voor radioactief germanium/gallium sterk kan groeien. Nu wordt de isotoop gebruikt voor het opsporen van neuro-endocriene tumoren, maar er is uitbreiding naar prostaatkanker in zicht.

Uranium

300 miljoen
SMART
Het project SMART voor de productie van radioactief molybdeen kost meer dan 300 miljoen euro.

Veel gedurfder is SMART, een wereldprimeur die meer dan 300 miljoen euro zou kosten. Om het project voor te bereiden kon het IRE al rekenen op 52 miljoen euro geld van de federale overheid en 20 miljoen van Europa. Eind volgend jaar moeten de voorbereidende studies afgerond worden, zodat de raad van bestuur al dan niet kan beslissen over de bouw van een installatie die ruim 250 miljoen euro kost.

Met SMART wil het IRE voor het eerst radioactief molybdeen (Mo-68) - het basisproduct voor veel SPECT-scans- produceren uit het natuurlijke molybdeen. Nu wordt radioactief molybdeen geproduceerd uit uranium-235, dat ook in kerncentrales en kernwapens gebruikt kan worden. Dat vereist veel beveiliging en een pak nucleair afval dat torenhoge kosten veroorzaakt.

Lighthouse, het nieuwe productieproces zonder uranium, werd ontwikkeld als een nevenprojectje van enkele bollebozen van ASML , de Nederlandse wereldleider in hypergeavanceerde chipmachines. Dat de Walen van het IRE die uitvinding willen commercialiseren veroorzaakt wrevel in Nederland.

De essentie

  • Het discrete overheidsinstituut IRE groeide in 50 jaar uit tot een wereldleider in medische isotopen.
  • Het IRE wil 30 miljoen euro investeren in een nieuwe cyclotron voor de productie van radioactief germanium/gallium.
  • Een innovatief project van 300 miljoen euro moet voor het eerst radioactief molybdeen produceren zonder gebruik te maken van uranium.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud