Als de schade te groot wordt, betaalt de overheid mee

In het zwaar getroffen Pepinster wordt puin geruimd. ©EPA

Als de door de watersnood van vorige week aangerichte schade te groot blijkt om alleen te dragen door de verzekeraars, dan kan de overheid mee in het bad worden getrokken. Dat wettelijke vangnet is nog nooit geactiveerd moeten worden.

Nu de zon weer schijnt en het water wegtrekt uit de straten, kan stilaan worden opgemeten hoeveel schade de watersnood van vorige week heeft aangericht in ons land. Dat de factuur hoog zal oplopen, staat nu al buiten kijf. Maar de exacte omvang van de schade wordt misschien nog een belangrijk punt voor de vraag wie ze zal moeten betalen.

In eerste instantie komt de factuur te liggen bij de verzekeraars en hun herverzekeraars. Sinds het midden van de jaren 2000 valt de door natuurrampen aangerichte schade onder de brandverzekeringspolis. Toen slaagde toenmalig minister van Economie Marc Verwilghen (Open VLD) erin een hervorming rond te krijgen in een dossier waar al jaren over gepalaverd werd.

Het idee achter de hervorming was tweeledig. Enerzijds trad een solidariteitsmechanisme in werking, waarbij iedereen een stukje premie mee betaalt voor het risico op natuurrampen, om zo de verzekeringspolis ook voor iemand die in een risicogebied woont betaalbaar te houden. Anderzijds moest het nieuwe systeem het vaak ingewikkelde en trage systeem waarbij slachtoffers van natuurrampen een beroep moesten doen op het Rampenfonds vervangen.

Vangnet

In dat hervormde systeem werd ook een mechanisme opgenomen dat als vangnet kan dienen voor de verzekeraars. Als de door een natuurramp aangerichte schade dermate hoog oploopt dat ze de verzekeraars in de problemen kan brengen, wordt de overheid mee in het bad getrokken om de schade te vergoeden.

Waar die lat ligt, valt niet exact vast te pinnen. Ze wordt per verzekeraar berekend aan de hand van de premies die de maatschappij int en de schadeclaims die ze binnenkrijgt. Maar bij het opstellen van de wet gaf Verwilghen een globaal schadebedrag van 280 miljoen euro als een richtsnoer bij overstromingen.

Het mechanisme activeren is nog nooit nodig geweest, maar we hebben dit soort omstandigheden ook nog nooit gezien.
Wauthier Robyns
Directeur communicatie Assuralia

Dat richtbedrag maakt duidelijk dat de lat bijzonder hoog ligt. Verwilghen maakte zich toen zelfs sterk dat het systeem de facto op een besparing neerkwam, aangezien die lat sinds de oprichting van het Rampenfonds in 1976 nog nooit was gehaald. Ook na de hervorming was het nooit nodig om dat mechanisme te activeren. Bij de laatste grote overstroming in ons land, in juni 2016, werd voor 143 miljoen euro schade geclaimd, een bedrag dat volledig bij de verzekeraars belandde.

Totaalbeeld

Of het overheidsvangnet deze keer voor het eerst wel moet worden geactiveerd, is nog niet duidelijk. Pas nu het natuurgeweld voorbij is, kan de balans echt worden opgemaakt. Dat kan weken duren, aangezien in veel gevallen ook experts ter plekke de schade moeten begroten. De verzekeringssector verwacht pas eind juli of begin augustus een zicht te krijgen op de echte omvang van de waterschade.

De eerste focus ligt sowieso op mensen helpen. De rest komt later.
Barbara Van Speybroeck
Woordvoerster Assuralia

In de tussentijd overlegt de verzekeringssector wel al volop met de overheid om te kijken wat precies moet gebeuren, mocht dat nodig zijn. 'Dat is nog nooit het geval geweest, maar we hebben ook nog nooit gezien wat we nu zien', zo vat Wauthier Robyns, de directeur communicatie van de sectorfederatie Assuralia de situatie samen.

'Er zijn nog geen pasklare antwoorden. Wie wat betaalt, zal pas gaandeweg duidelijk worden', vult Assuralia-woordvoerster Barbara Van Speybroeck aan. 'Onze eerste focus ligt nu sowieso op mensen helpen, op alle mogelijke manieren. We zetten mobiele bussen in om bij mensen te geraken. Er zijn medewerkers die hun vakantie stoppen om mee dossiers te behandelen. Er is een voorschotregeling uitgewerkt. En ondertussen treden we ook in overleg met de overheden.'

Wordt een brandverzekering straks duurder?

Verzekeringspremies worden berekend op basis van gemiddelden over een zeer lange periode. Het is dus niet zo dat een enkele natuurramp straks per definitie uw polis duurder maakt.

Maar als dit soort extreem weer frequenter wordt, kan zich dat straks wel weerspiegelen in uw premies. 'Die premies zijn een kwestie van voortschrijdend inzicht', zegt Wauthier Robyns van de sectorvereniging Assuralia. 'Als de schadekans stijgt, is het logisch dat dat wordt verrekend in de premie.'

Maar Robyns wijst er in één adem op dat in die berekeningen met zeer veel rekening wordt gehouden. 'Als bijvoorbeeld de ruimtelijke ordening - denk aan betere riolering of overstromingspreventie - beter wordt afgestemd op dit soort omstandigheden, zal zich dat ook uiten. De verzekeraars doen beroep op een zeer brede bandbreedte aan informatie, die door gespecialiseerde bedrijven in risicomodellen wordt gegoten.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud