Advertentie

Leden eisen heropstart ‘frauduleus’ cryptoplatform Vitae

©REUTERS

De Belgische staat moet op 8 november voor de rechter komen: 18.000 gebruikers van het door justitie geblokkeerde cryptoplatform Vitae willen weer toegang tot hun munten. Het gerecht noemt Vitae een piramidespel. De leden vinden het een investering in een betere wereld.

‘Sluit je bij ons aan, en maak een verschil, dat is vandaag hard nodig.’ Met verhalen over een betere wereld met minder armoede ronselden twee Antwerpenaren in 2019 leden voor hun nieuwe platform: Vitae. Een sociaal netwerk zoals Facebook, maar dan eerlijker, gekoppeld aan een cryptomunt. Vitae zou geen winst maken door de verkoop van gebruikersdata aan adverteerders, zoals Facebook en aanverwanten. De leden zouden zelf geld kunnen verdienen door likes te scoren.

De essentie

  • Maanden, zelfs jaren, waren honderdduizenden mensen lid van het cryptoplatform Vitae.
  • Duizenden mensen betaalden uit volle overtuiging maandelijks lidgeld om het Facebook- alternatief te testen voor de wereldwijde uitrol.
  • Plots haalde het gerecht het platform offline, omdat Vitae klanten zou hebben opgelicht met een grote piramidezwendel.
  • Terwijl het gerechtelijk onderzoek nog loopt, eisen 18.000 leden dat het platform weer opengaat.

Dat werkt zo. Leden betalen maandelijks 199 dollar om het platform te mogen testen. Betalend lidmaatschap is niet verplicht, maar het levert voordelen op, zoals extra functionaliteiten. Een klant koopt eerst vitae-crypto’s, die vervolgens worden omgezet in punten. Die punten kan je inzetten om posts te delen. Dat kost 0,1 unit. Als je een like of share ontvangt, leverde dat 0,2 of 0,3 units op. Het aanbrengen van nieuwe leden bracht ook units op. De units in je digitale wallet kon je dan, op een later moment, weer omzetten in vitae-munten.

‘Ik was argwanend in het begin’, zegt een investeerder, die 5.000 euro in het bedrijf stak. ‘Toch ging ik overstag. Ik had al eens mijn kans gemist. Toen een vriendin me jaren geleden adviseerde geld te beleggen in bitcoins, deed ik het niet. Achteraf gezien had ik rijk kunnen zijn. Ik wilde niet nog eens de kans mislopen’, zegt hij. ‘De vertegenwoordiger beloofde ook geen extreme rendementen en de oprichters kwamen betrouwbaar over. Twee gelovige Joden, die regelmatig benadrukten hoeveel onrecht hun familie had gezien in de Tweede Wereldoorlog. Die zullen toch niemand oplichten?’

Twee gelovige Joden, die benadrukten hoe- veel onrecht hun familie in de Tweede Wereldoorlog had gezien. Die zullen toch niemand oplichten?
Een investeerder in Vitae

‘Het opvallende is dat sommigen er echt veel geld mee verdienden’, zegt hij. ‘Ik ken een Belg die 2.300 vrienden aanbracht, die zijn posts gretig deelden. Hij kon leven van de opbrengsten van Vitae. Maar zo ging het alleen als je heel veel mensen lid maakte.’

Over de achtergrond van de grondleggers Mendy Z. en Shrage P. is weinig bekend. Sommige klanten hoorden dat de mannen veel geld hadden verdiend door vroeg in de bitcoin te investeren. Een foto waarop ze poseren met Jean-Marie Pfaff werd berucht, omdat die de indruk wekte dat ook de ex-Rode Duivel in Vitae investeerde. Maar Pfaff kent de mannen naar eigen zeggen niet en investeerde nooit in hun bedrijf.

Een promovideo van Vitae.

Andere mensen - van Belgen en Nederlanders tot Vietnamezen, Indiërs, Filipino’s, Amerikanen en Zuid-Afrikanen - deden dat wel. Het platform telde 223.000 leden in 177 landen toen het Belgische gerecht in juni 2021 de stekker uittrok.

Op 22 juni vielen speurders van de Belgische federale politie en Europol binnen op 17 adressen in België en Zwitserland. Bij huiszoekingen namen ze 1,1 miljoen euro cash, 17 (luxe)voertuigen, goud en horloges in beslag. Het gerecht blokkeerde bovendien 1,5 miljoen euro aan virtuele munten. Vijf verdachten, onder wie Mendy Z. en Shrage P., werden opgepakt en verhoord. Het parket beschouwt Vitae als een criminele organisatie, die zich schuldig maakte aan oplichting en witwaspraktijken.

Voor de Vitae-leden kwam die actie uit het niets. Zij wisten niet dat speurders al sinds maart 2020 in alle discretie onderzoek deden naar Vitae. Het gerecht ziet in het bedrijf geen eerlijk alternatief voor Facebook, maar een illegaal piramidesysteem. De updates waarvoor de leden maandelijks betalen, bestaan volgens justitie niet. Het systeem steunt op de constante aanwas van nieuwe (betalende) leden en de beloofde uitrol van een gratis platform wordt telkens vooruitgeschoven. Het is niet duidelijk hoe Vitae zou overleven als gratis dienst. Daardoor groeide het vermoeden dat er iets niet in de haak was. Door de aankoop van vitae-munten te verplichten creëerde het bedrijf een kunstmatige vraag, die volgens het gerecht nergens op gebaseerd was.

Allemaal redenen voor justitie om het sociaal netwerk en de cryptomunt op slot te draaien. Wie naar de websites van Vitae surft, krijgt een STOP-pagina van de autoriteiten te zien. Wie de site probeert te bezoeken, stoot op de boodschap dat de inhoud door de Belgische wetgeving als illegaal wordt beschouwd. Maar dat willen veel gebruikers niet zomaar aanvaarden.

Vitae-lid K. voelde zich nooit het slachtoffer van oplichters. Ze getuigt anoniem, omdat ze het gevoel heeft dat justitie haar bestempelt als lid van een criminele organisatie. Ze hoorde over Vitae van een vriend. Na een paar informatiesessies raakte ze overtuigd van het project van Vitae. 200 dollar per maand voor een Europees alternatief voor big tech uit Amerika of China: dat vond ze een aanvaardbaar bedrag. Ze zegt niet hoeveel geld ze exact in het platform stak. Ze overtuigde ook anderen mee te doen. ‘Ik heb nog altijd geen bewijs gezien dat Vitae frauduleus was’, zegt ze. ‘Toon eerst maar eens aan dat het inbeslaggenomen geld een link heeft met Vitae. En die luxewagens, dat waren vooral Audi’s en BMW’s. Zo’n uitzonderlijke wagens zijn dat toch niet?’

1,1 miljoen
Bij huiszoekingen in België en Zwitserland namen de politie en Europol 1,1 miljoen euro in beslag.

Ze voelt zich vooral een slachtoffer van het gerecht. ‘Onze cryptomunten zijn waardeloos geworden en we kunnen niet meer aan onze wallet. Ik vind dat schandalig.’ K. herhaalt het meermaals: ‘Leden uit andere landen vragen bewijzen en snappen niet dat wij dat al vier maanden niet krijgen.’

Ook B., die om dezelfde reden als K. anoniem wil blijven, vindt dat Vitae deed wat het beloofde. ‘Je kon altijd zien wat er met je geld gebeurde. Het systeem was transparant. Ze hadden het bedrijf gevestigd in Zwitserland, net omdat de cryptomarkt daar wettelijk beter geregeld is. Niemand was verplicht te betalen voor de upgrades. We deden dat vrijwillig’, zegt de man. ‘Ik zag het als een manier om na mijn pensioen aan liefdadigheid te blijven doen. Ik schreef een Indonesisch straatkind in op mijn kosten. Dat kon dan elke dag een of twee dollar bijverdienen. Voor zo iemand is dat een groot bedrag. Dat het gerecht maar eens gaat kijken bij de leden in Azië. Wij vragen alleen informatie en bewijzen dat dit fraude is. Dat gebeurt na anderhalf jaar onderzoek nog altijd niet. Wij zijn zogezegd gedupeerden, maar worden stiefmoederlijk behandeld.’

Advocaat Hans Van De Wal (Elegis) trekt op 8 november voor B., K. en bijna 18.000 medestanders van de groep We Are Vitae naar de rechtbank van eerste aanleg in Brussel om de heropening van het platform te vragen.

Schadevergoeding

Van De Wal zal ook een schadevergoeding eisen vanwege de gekelderde waarde van de cryptomunt. ‘Mijn cliënten zijn volgens het gerecht slachtoffer, maar lijden alleen schade door de blokkering. Klanten van een frauduleuze bankmanager kunnen toch ook nog aan hun rekening?’

Anderen vragen zich af waarom justitie niet eerder ingreep. ‘Na twee dagen had ik spijt van mijn investering’, zegt de investeerder. ‘Het kon gewoon niet kloppen.’ Hij ging zelf op onderzoek uit en stelde vast dat het bedrijf in Zwitserland geen kantoor had, alleen een postbus. ‘Ik belde de buren. Die vertelden dat op dat adres constant andere bedrijven stonden geregistreerd. Van Vitae hadden ze nog nooit gehoord.’ Het handelsregister van het kanton Zug telt een kleine honderd inschrijvingen op Bahnhofstrasse 16, het adres dat Vitae gebruikte. De straat komt in een onderzoek van de Luzerner Zeitung voor als een hotspot voor postbusfirma’s.

De investeerder klopte aan bij het advocatenkantoor De Groote-De Man, dat gedupeerden oproept zich te melden. ‘We helpen een vijftigtal gedupeerden met een claim. Dat kunnen er nog meer worden’, zegt advocaat Jeroen De Man. ‘Niet iedereen neemt ons dat in dank af. Ons kantoor kreeg heel veel boze mails - vaak in het Engels of het Vietnamees - van mensen die eisen dat we stoppen. ‘We love Vitae. Stop your action.’ Dat heeft me echt verbaasd.’

Mendy Z. en Shrage P. zijn vrij onder voorwaarden en betwisten dat ze een frauduleus piramidespel organiseerden. Hun advocaat Walter Van Steenbrugge wil verder geen commentaar geven. Mendy Z. publiceerde deze week onverwacht een video, na maandenlange radiostilte. ‘We zullen aan iedereen laten zien dat we een beweging zijn van mensen die toegewijd zijn aan ons doel en onze missie. Zolang we ademhalen is er hoop’, zegt hij in het Engels. ‘Waar we cynisme tegenkomen, antwoorden we met die tijdloze leus, die de spirit van een volk samenvat: ‘We are Vitae’.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud