Heliumtekort verpest carnavalsfeestjes

Een beeld van een New Yorkse stoet voor Thanksgiving, met traditioneel veel met helium gevulde reuzenballonnen. ©Photo News

Een opmerkelijk probleem voor liefhebbers van ballonnen en Mickey Mouse-stemmetjes: er is een wereldwijd tekort aan heliumgas.

Carnaval is een periode van feesten. En daar horen ballonnen bij. Veel ballonnen. Maar de pret werd dit jaar wat bedorven door een tekort aan helium, waardoor de ballonnen niet konden worden opgeblazen. Sommige feestwinkels in Nederland konden wekenlang geen flessen helium leveren. Het probleem werd eerder al opgemerkt in de Verenigde Staten. Op Thanksgiving en Valentijn moesten tal van winkels hun klanten ballonloos naar huis sturen. Hoe komt dat?

Helium is een natuurlijk gas dat in grote voorraden te vinden is in aardgasvelden onder de aardkorst. Die situeren zich vooral onder de prairies van Texas. De Verenigde Staten zijn dan ook de grootste producent van helium, met 55 procent van de wereldproductie. Ze worden gevolgd door Qatar, dat helium wint uit zijn olievelden, met 32 procent. Algerije sluit de top 3 af met 6 procent van de productie.

MRI-scans

We kennen helium vooral van ballonnen en piepstemmetjes, maar het edelgas wordt voor veel meer gebruikt. Het is in vloeibare vorm ook essentieel om een MRI-scan te doen. Ziekenhuizen zijn er dan ook grote verbruikers van. En ook in de industrie is het nuttig, bijvoorbeeld om glas te maken of voor metaalbewerking.

10%
De vraag naar helium is de voorbije 10 jaar ieder jaar met 10 procent toegenomen.

Diep in de aarde zou er nog voor 52 miljard kubieke meter aan helium verborgen zitten. De VS gaan voor hun land uit van 24 miljard m³ reserves. In 2016 werd ook een gigantisch veld ontdekt in de Tanzaniaanse Rift Valley, goed voor nog eens miljarden kubieke meter. Die wereldvoorraad zou 1,2 miljoen MRI-scanners kunnen doen werken, terwijl er nog maar 25.000 zijn in de wereld.

Het is echter absoluut niet zeker dat die voorraden zullen volstaan. De vraag naar helium is de jongste tien jaar angstaanjagend toegenomen, ieder jaar telkens met 10 procent, door opkomende landen als India en China. Voor 2021 wordt de vraag geraamd op meer dan 200 miljoen m³.

4 miljard jaar

Helium heeft 4 miljard jaar nodig gehad om zich te ontwikkelen en het ziet ernaar uit dat we het in amper 100 jaar zullen verprutsen, waarschuwen experten. Belangrijke verwerkers van helium zijn Airgas, Air Liquide en Air Products.

Helium is vluchtig, geurloos en ontsnapt van het onderaards gesteente door spleten en scheuren naar de lucht. Het is het tweede meest voorkomende gas is in het universum, na waterstof. Maar we kunnen het niet uit de lucht halen, want na verspreiding valt het uiteen in te kleine deeltjes om nog terug te vinden. Helium nabootsen in een labo blijkt dan weer te duur.

De vraag dikt aan, terwijl we dus afstevenen op een tekort. Dat geeft een fenomenale prijsstijging. Volgens de American Chemical Society is de prijs in tien jaar tijd 250 keer verhoogd.

Experten pleiten ervoor helium gecontroleerder te gebruiken. Ziekenhuizen en de industrie moeten voorrang krijgen en feestgangers moeten het met minder ballonnen stellen. En we moeten het recycleren, in de plaats van het in het niets te laten verdwijnen, in afwachting van een opbouw van de natuurlijke reserves.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content