'Nyrstar verborg extra winst net voor overname door Trafigura'

De zinkactiviteiten van Nyrstar, van Balen tot in Australië, kwamen voor 98 procent in handen van Trafigura via een omstreden transactie. ©shutterstock

Was de grondstoffentrader Trafigura een behulpzame redder in nood of pleegde die een hold-up bij klaarlichte dag met de overname van Nyrstar? Minderheidsaandeelhouders blijven nieuwe elementen aanhalen over manipulaties in een zaak van mogelijke financiële piraterij van meer dan 1 miljard euro.

In de schaduw van Arco vecht een andere groep gedupeerden een zware juridische strijd. Een groep minderheidsaandeelhouders van het beursgenoteerde Nyrstar reageert tegen de onteigening van hun bedrijf door de ‘koekoekskapitalisten’ van het Singaporees-Zwitserse Trafigura, een van ’s werelds grootste grondstoffenbedrijven met een bedenkelijke reputatie.

‘Nyrstar toont betere resultaten dankzij een turnaround en een investeringsprogramma’, klinkt het in het jongste halfjaarverslag dat Trafigura donderdag publiceerde. Dan gaat het niet over het beursgenoteerde Nyrstar nv, maar over diens vroegere zinksmeltactiviteiten met 4.000 werknemers en een miljardomzet. Die kwamen in 2019 via een gecontesteerde operatie voor 98 procent in handen van Trafigura. Een schamele 2 procent bleef achter bij het beursgenoteerde Nyrstar, dat nu nog een zombiebedrijf is van amper 47 miljoen euro, een fractie van de 2 miljard euro bij de beursgang.

De essentie

  • Minderheidsaandeelhouders van Nyrstar beschuldigen overnemer Trafigura ervan om voor 1 tot meer dan 1,5 miljard euro aan middelen en activa te hebben weggeroofd.
  • Nyrstar zou net voor de overname voor 51 miljoen euro aan boekhoudcorrecties en 99 miljoen euro aan winst hebben verborgen gehouden.
  • Trafigura en Nyrstar verzetten zich tegen de eerdere aanstelling van een deskundigen om de schade vast te stellen.

Die verhuis van de kroonjuwelen van Nyrstar naar Trafigura is de inzet van een zware juridische strijd. Deze maand staan de advocaten van de minderheidsaandeelhouders van Nyrstar, Trafigura en Nyrstar drie keer tegenover elkaar in Antwerpen. De twee bedrijven verzetten zich tegen een eerdere uitspraak waarmee deskundigen werden aangesteld om vast te stellen welke schade Trafigura heeft berokkend aan Nyrstar. De aandeelhoudersgroep (goed voor 14,3%) rond ondernemer Kris Vansanten had het eerder over een schade van 1 tot meer dan 1,5 miljard euro, waardoor al snel parallellen met Fortis worden getrokken.

Boekhoudproblemen

Een van de nieuwe elementen die vorige week aan bod kwamen tijdens een zitting bij het hof van beroep waren problemen met de boekhouding. ‘Op de raad van bestuur van 17 september 2018 meldde de CFO dat er een probleem was omdat de cashpositie niet aansloot bij de resultaten’, pleitte Jeroen Raskin (Monard Law), een advocaat van de Nyrstar-aandeelhouders. Hij toonde een interne grafiek over de ebitda-evolutie tijdens de eerste negen maanden van 2018. De boekhouding van 2017 werd, na een onderzoek van PwC, gecorrigeerd via een aanpassing van 51 miljoen euro. Maar er was ook zeer goed nieuws. Het transformatieplan leverde 99 miljoen euro extra op, een signaal dat het al jaren sukkelende bedrijf eindelijk op goede weg was.

Nyrstar heeft in 2018 verzwegen dat het transformatieplan 99 miljoen euro extra brutobedrijfswinst had opgeleverd.
Minderheidsaandeelhouders Nyrstar

Maar zowel de boekhoudkundige correctie als de bijna 100 miljoen euro extra winst werd niet gecommuniceerd naar de buitenwereld. De twee cijfers werden samengevoegd en voorgesteld als een positief effect van 46 miljoen euro bij de divisie ‘metals processing’. De cijfers werden dus slechter voorgesteld dan de realiteit en er werd gewaarschuwd voor de winst door slechtere marktomstandigheden.

Dat Nyrstar toen plots in nauwe schoentjes kwam, stellen de aandeelhouders in vraag. ‘Het jaar was goed begonnen en de CFO bevestigde in augustus 2018 dat het bedrijf met een positieve vrije kasstroom zou eindigen. De hemel zag er heel blauw uit’, pleitte Raskin. ‘Als er al een liquiditeitscrisis was, is de vraag wie ze heeft veroorzaakt.'

Die verzwijgingen en manipulaties in het najaar van 2018 komen op een cruciaal moment. Beleggers verliezen wat vertrouwen en er ontstaat vrees voor een liquiditeitscrisis. Op zeer korte termijn worden de assets en schulden van het noodlijdende bedrijf dan voor een symbolische euro overgedragen aan insider Trafigura, die toen ruim een kwart van Nyrstar bezat.

De these van de minderheidsaandeelhouders is dat Trafigura na zijn instap in 2014 Nyrstar onder controle kreeg en systematisch verzwakte tot het de activa voor een prikje kon binnenrijven via een procedure die de aandeelhouders buitenspel zette.

Complotten

Maar die redenering werd door de advocaten van Nyrstar bestreden. Van complotten, een infiltratie en ‘een dodelijke omhelzing met Trafigura’ is geen sprake, voerde meester Benoît Allemeersch (Quinz) aan. 'De ondergang van Nyrstar is begonnen in 2009, toen de zinksmelter onder CEO Roland Junck zelf zinkmijnen begon te kopen. Dat zadelde Nyrstar met een schuldenberg op waaraan het uiteindelijk bezweken is’, stelde Allemeersch. ‘Er was hoop dat het na vele slechte jaren zou beteren, maar het tij is niet gekeerd.’ De uitverkoop aan Trafigura was onvermijdelijk.

De minderheidsaandeelhouders zien wel de hand van Trafigura in de val van Nyrstar. Doordat Trafigura zowel aandeelhouder, grondstoffenleverancier als belangrijkste klant was van Nyrstar, kwamen er afspraken om belangenconflicten te vermijden. Maar die zijn niet nagekomen waardoor ‘honderden miljoenen cash aan Nyrstar zijn onttrokken’, zei Raskin. Zo waren de vergoedingen voor het smelten van zink die Nyrstar kreeg van Trafigura veel lager dan die op de markt, met kortingen op de benchmark van 40 procent in 2016 tot 76 procent in 2018. Raskin: ‘Met zo’n kortingen kan je geen winst maken.' Advocaat Thales Mertens (Allen & Overy) van Trafigura repliceerde dat er met  andere partijen nóg voordeligere contracten waren.

De gedupeerden hopen via rechtszaken, een onderzoek door de beurswaakhond FSMA of een gerechtelijk onderzoek de ‘holdup bij klaarlichte dag’ van Trafigura te bestraffen. Of er snel een veroordeling zal komen, laat staan een megaschikking zoals bij Fortis, valt af te wachten. Trafigura mengt zich nu actief in wat een lange juridische oorlog kan worden. ‘Op de griffie staat al een ganse kast vol stukken’, merkte de voorzitster van het hof op.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud