Umicore verhuist kobaltraffinage naar Finland

De fabrieksite van Umicore in Olen ©Jonas Lampens

De Belgische materiaaltechnologiegroep Umicore haalt de bezem door zijn kobaltactiviteiten. De kobaltraffinage in Olen verhuist naar Finland, die in de VS wordt samengevoegd. In Olen verdwijnen 165 jobs, in de VS 42.

Umicore raffineert in Olen kobalterts uit Congolese mijnen tot zuiver kobalt. Olen raffineert ook kobalt afkomstig van de afvalstromen uit Hoboken, waar Umicore de grootste recyclagefabriek van edelmetalen ter wereld uitbaat.

Maar om op te tornen tegen de toenemende concurrentie verhuist Umicore zijn Belgische kobaltraffinage en kobalttransformatie-activiteiten naar Kokkola in Finland. De Belgische materiaaltechnologiegroep kocht daar vorig jaar de hypermoderne kobaltfabriek van het Finse Freeport Cobalt voor 230 miljoen dollar. Kokkola is met een productiecapaciteit van 15.000 ton de grootste kobaltraffineur van Europa en een van de grootste in de wereld. In Olen wordt 'amper' 2.000 ton per jaar geraffineerd.

We brengen alles samen in Finland om kostenefficiënter te werken.
Marjolein Scheers
Woordsvoerster Umicore

'We brengen alles samen in Finland om kostenefficiënter te werken', zegt woordvoerster Marjolein Scheers. In de VS doet Umicore hetzelfde. De fabriek in Arab in de staat Alabama gaat dicht. Alles verhuist naar de site in Nashville in Tennessee. De verhuis moet tegen midden 2023 afgerond zijn.

Kobalt is een bijproduct in de ontginning van koper en nikkel en een van de belangrijke onderdelen in de productie van herlaadbare batterijen voor elektrische auto's. Momenteel bevatten de meeste lithium-ionbatterijen voor elektrische auto’s legeringen met kobalt.

Kobalt geeft de batterij een goede stabiliteit en een lange levensduur en is daarom heel gegeerd. Meer dan 10 procent van de wereldproductie van kobalt gaat naar elektrische auto’s. Een derde gaat naar batterijen voor smartphones, tablets en andere elektronica.

Jobs weg

In Olen verdwijnen door de verhuis 165 jobs, in de VS 42. De Belgische bonden reageren verbaasd op de plotse beslissing, maar geven toe dat ze er zat aan te komen.

55 miljoen
impact
De herstructurering bij Umicore zou een impact van 55 miljoen euro hebben op de bedrijfswinst van dit jaar.

Mogelijk was de operatie niet zo vroeg gepland. Maar de lage kobaltprijs en de minder goede prestatie van de batterijenafdeling waarin zwaar werd geïnvesteerd en waar de kobaltraffinage deel van uitmaakt, gaf Umicore de perfecte aanleiding.

Het bedrijf maakt zich sterk dat er geen gedwongen ontslagen vallen. 'Een deel van de mensen kan op pensioen ', zegt Scheers. 'Voor het andere deel gaan we op zoek naar een nieuwe job op de site'.

'We kijken wat mogelijk is', reageert Hans Vaneerdewegh van de socialistische bond. 'De gemiddelde leeftijd van de mensen die weg moeten, schommelt rond 45 jaar. Maar er zijn ook veel 50-plussers bij. Voor herstructureringen kan SWT (vervroegd pensioen, red.) nog vanaf 58 jaar'. De herstructurering weegt volgens Scheers voor 55 miljoen euro op de bedrijfswinst van dit jaar.

Kobaltprijs

De 'stroomlijning' van de kobaltactiviteiten is niet onlogisch. Umicore kan zich niet langer veroorloven op twee plaatsen hetzelfde te produceren voor één grote markt. Het krijgt steeds meer concurrentie van grote, vooral Chinese, spelers die investeren in kobaltraffinagefabrieken.

40.000
Kobaltprijs
De kobaltprijs schommelt weer op het niveau van vijf jaar geleden, 30 à 40.000 dollar per ton. In 2018 was dat nog 90.000 dollar per ton.

De wereldwijde raffinagecapaciteit wordt geschat op een 130.000 ton. Umicore zou daar 20 à 25 procent van inpalmen, al wil het bedrijf dat niet bevestigen. De helft van de raffinagecapaciteit bevindt zich in China.

Een andere reden om efficiënter te gaan raffineren, is de kobaltprijs. Die schommelt weer op het niveau van vijf jaar geleden, 30 à 40.000 dollar per ton. Dat is ver verwijderd van de 90.000 dollar in 2018.

De kobaltprijs is fors gedaald door de overcapaciteit op de markt, maar ook omdat grote spelers ervan uitgaan dat kobalt op langere termijn niet langer het belangrijke onderdeel in herlaadbare batterijen voor e-auto's wordt. De kans dat die piek terugkeert lijkt klein, tenzij een grote mijnbouwreus - zoals onlangs de Zwitserse grondstoffenhandelaar Glencore - beslist tijdelijk zijn gigantische kobaltmijn te sluiten om schaarste te creëren.

Protest

De ontginning van kobalterts - 60 procent komt uit Congo - stuit ook op almaar meer verzet. Een groot deel van het erts wordt ontgonnen in 'artisanale mijnen'. Die liggen buiten het officiële circuit. Mensen werken er in mensonterende omstandigheden en kinderarbeid is er schering en inslag.

Umicore maakt zich sterk dat het strenge ethische codes hanteert en niet werkt met artisanale mijnen. Met Glencore sloot het vorig jaar een contract voor de levering van kobalt uit Glencores mijnen in Katanga, met de uitdrukkelijke verklaring dat Glencores mijnbouw volledig in lijn ligt met het 'duurzame bevoorradingbeleid' van Umicore. Hoeveel garanties dat geeft, is onduidelijk. Het Zwitserse gerecht voert sinds deze zomer een onderzoek tegen Glencore naar mogelijke fraude.

Volgens insiders is het vaak heel moeilijk te traceren waar het kobalt vandaan komt, omdat het erts ettelijke kanalen van traders en leveranciers passeert. White- of greenwashing is geen uitzondering.

De ontginning van kobalterts - 60 procent komt uit Congo - stuit op almaar meer verzet.

Ook de industrie zelf roert zich. Topman Elon Musk van de Amerikaanse autoproducent Tesla maakte onlangs bekend dat hij batterijen voor zijn elektrische auto's wil zonder kobalt (zie inzet). In China maakt de LFP-batterij (lithium-ijzer-fosfaat) zonder kobalt opgang.

Olen

De verhuis van de raffinage uit Olen betekent niet dat de Kempense vestiging van 65 hectare, waar ooit radium en uranium werd gemaakt, er uitgeteld bijligt. Olen behoudt zijn kobaltpoederactiviteiten - dat poeder wordt gebruikt in hardmetalen en diamantwerktuigen - en op de site bevinden zich de R&D-afdeling en het compententiecenter van de batterijafdeling van de groep. In Olen maakt Umicore ook germaniumschijfjes (wafers) voor zonnecellen in satellieten. In de productie en recyclage van germaniumwafers is Umicore de nummer een.

Behalve materialen voor batterijen maakt Umicore ook katalysatoren. De derde poot van de groep is de recyclage.

Tesla lanceert kobaltvrije batterijen

De Amerikaanse producent van elektrische auto's Tesla staat op het punt enkele Model 3-auto's op de markt te brengen met zogenaamde LFP-batterijen, kobaltvrije herlaadbare batterijen op basis van lithium, ijzer en fosfaat. De auto's werden in China gemaakt. De Model 3 - startprijs 40.000 dollar - is momenteel uitgerust met NMC-batterijen. Die werken met legeringen op basis van nikkel, mangaan en kobalt.

LFP-batterijen zijn goedkoper dan NMC-batterijen omdat ze geen kobalt bevatten. Kobalt is een van de duurste metalen in herlaadbare batterijen voor e-auto's. Tesla zou van plan zijn alle Model 3-standaardmodellen die in Shanghai van de band lopen met LFP-batterijen uit te rusten. Tesla zou voor de levering van de LFP-batterijen een beroep doen op de Chinese batterijcellenfabrikant CATL.

Op zijn Battery Day een week geleden kondigde Tesla-topman Elon Musk aan dat hij vanaf 2022 zelf batterijen wil gaan produceren. Dat is geen goed nieuws voor Umicore, dat vooral inzet op materialen voor NMC-batterijen.

Tesla verkocht in augustus in China - de grootste automarkt ter wereld - meer dan 11.000 auto's, vooral Model 3's. Volgend jaar wil het ook met een sportief Model Y-model op de Chinese markt komen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud