interview

‘We zitten nog maar aan het begin van ons batterijenverhaal'

Umicore-topman Marc Grynberg beslist in 2020 of er in Hoboken een grote recyclagefabriek voor autobatterijen komt. ©Wouter Van Vooren

Umicore bouwt in Europa een grote fabriek voor de recyclage van autobatterijen. Of die in Hoboken komt - waar nu een ‘wereldfabriek’ voor de recyclage van elektronisch afval staat - is nog niet beslist, zegt CEO Marc Grynberg.

Marc Grynberg (53) glimlacht als we hem bij aankomst in zijn kantoor plagend zeggen dat we met de fiets zijn gekomen omdat het past bij een interview met een topman die milieu hoog in het vaandel draagt. Grynberg is zelf een fervent fietser. Na de Investor Day van Umicore in juni in Seoel nam hij nog een week vakantie om met de koersfiets in Zuid-Korea rond te fietsen. Binnenkort trekt hij met zijn echtgenote en twee zonen een week naar de Azoren. ‘Ik ben aan het oefenen’, zegt hij terwijl hij met zijn hand een golvende beweging maakt. ‘Het zal nodig zijn. Het is daar bergachtig en ze fietsen hard.’

De perfect tweetalige Grynberg is een man van weinig woorden. Hij komt wat bedeesd over en lijkt bij elke vraag zijn woorden te wikken. Maar dat is schijn. Uit al zijn antwoorden klinkt zelfverzekerdheid. Zeker als hij over de concurrentie spreekt. ‘Wij staan veel verder’, klinkt het elke keer laconiek.

Grynberg pakte deze week uit met schitterende resultaten. Die waren vooral gedreven door de groei van de afdeling die legeringen maakt op basis van nikkel, mangaan en kobalt voor herlaadbare batterijen van elektrische auto’s.

De batterijafdeling - ooit het kleine broertje van de groep - verdubbelde haar winst en genereert nu 40 procent van de groepswinst én -omzet. Tegen 2021 investeert Umicore 660 miljoen euro in extra productiecapaciteit, boven op de 460 miljoen euro van de afgelopen jaren. Er komen nieuwe fabrieken in China en Polen.

België koesterde eventjes de hoop dat de Europese fabriek hier zou komen maar Grynberg wou met die fabriek dicht bij zijn klanten - de batterijfabrikanten - zitten. En die zitten in Centraal-Europa. Het werd Polen.

Over goed anderhalf jaar moet Grynberg een gelijkaardige knoop doorhakken. Nu voor zijn recyclageafdeling. Die beschikt in Hoboken over de grootste recyclagefabriek van edelmetalen ter wereld. Die ‘bovengrondse mijn’ zoals The New York Times de site ooit omschreef, raffineert 17 soorten metalen uit industrieel en elektronisch afval, zoals smartphones, computers en tablets.

Marc Grynberg. ©Wouter Van Vooren

Tegen 2025 komen de versleten batterijen van elektrische auto’s massaal op de markt. Die moeten gerecycleerd worden. Grynberg wil ook op dat terrein een leidende rol spelen.

Er wordt gefluisterd dat jullie een grote fabriek gaan bouwen voor de recyclage van autobatterijen.
Marc Grynberg: ‘Tegen 2025 willen we klaar zijn om de eerste grote stroom van autobatterijen te recycleren. Begin 2020 beslissen we waar we recyclagecapaciteit bijbouwen. Dit jaar worden 2 miljoen elektrische auto’s verkocht, 60 procent meer dan vorig jaar. Daarna zullen het er 3 miljoen zijn, dan 5 miljoen. De levensduur van een batterij bedraagt tien à twaalf jaar.’

De recyclagefabriek van Hoboken lijkt de logische site voor die fabriek. Jullie hebben daar nu al een kleine recyclage-installatie voor autobatterijen.
Grynberg: ‘Het is voorbarig om nu al te zeggen waar wij in de toekomst batterijen gaan recycleren. Dat wordt pas begin 2020 bekeken. Het klopt dat we met onze proefinstallatie in Hoboken heel veel ervaring opdeden. De grootste stroom van versleten autobatterijen zal in eerste instantie uit Europa en China komen, want dat zijn de grootste afzetmarkten voor elektrische auto’s. We moeten dicht bij de markt zitten. Transport en veiligheid worden de belangrijkste obstakels. Grote batterijen vervoer je niet zomaar van het ene continent naar het andere. Investeren op twee locaties lijkt logisch.’

Marc Grynberg

Handelsingenieur aan Solvay.

Werkte voor DuPont de Nemours in Brussel en Genève.

Startte in 1996 bij Umicore als groepscontroller. Was van 2000 tot 2006 financieel directeur, leidde nadien de katalysatorenafdeling en werd in 2008 CEO van Umicore

 

Met Hoboken zit u toch dicht bij de Europese markt? Wat is er nodig om hier uit te breiden?
Grynberg: ‘Je moet dicht bij de markt zitten, mensen vinden met de nodige skills en kostencompetitief zijn. Mobiliteit speelt een heel belangrijke rol. Want je zal tegen 2035 10 à 15 miljoen batterijen per jaar te verwerken krijgen. Gigantisch veel dus. Logistiek wordt heel belangrijk.’

Analisten zeggen dat u voor 280 miljoen euro investeringen plant in recyclage?
Grynberg: (verbaasd) ‘Nooit gehoord. We hebben wel al afnamecontracten met autoproducenten, waaronder Tesla.’

Tegen 2028 wordt recyclage van autobatterijen een markt van 22 miljard dollar, zeggen specialisten. U krijgt dus ongetwijfeld veel concurrentie. Het Chinese CATL bouwt een fabriek, net als het Duitse Accurec, BYD, Renault, Veolia. Iedereen is ermee bezig.
Grynberg: ‘Die concurrenten zijn niet actief met recyclage bezig. Ze hebben enkel interesse. Wij daarentegen hebben al een fabriek in Hoboken waar we 7.000 ton kleine en grote herlaadbare batterijen per jaar kunnen recycleren. Dat is niet weinig. Kijk, ambitie is niet genoeg. Je moet ook de competentie hebben. Technologie is belangrijk als je rendement wilt halen en die hebben wij.’

10 à 15miljard
Er ligt voor 10 à 15 miljard euro dure metalen thuis in onze lade.

Idem voor de batterijmaterialen. Hoe zeker bent u ervan dat u dat marktleiderschap - volgens analisten 50 procent van de markt - kunt behouden? BASF plant een fabriek, de Chinezen investeren massaal in bijkomende capaciteit.
Grynberg: ‘We zijn marktleider. Dat klopt. Maar over marktaandelen spreek ik me nooit uit. Als je de marktaandelen van alle concurrenten optelt, komt je altijd boven 100 procent uit. Een grote speler zijn is belangrijk omdat je dan schaalvoordelen hebt. Maar wij focussen vooral op winstgevende groei. We groeien sneller dan al onze concurrenten. Met alle respect: BASF en het Chinese Shanshan kondigden vorig jaar aan dat ze fors gaan investeren in fabrieken. Maar voorlopig blijft het bij aankondigingen en geruchten. We hebben er niets meer over gehoord. We zijn niet de enige die capaciteit uitbreiden maar we doen het wel sneller dan de concurrenten. En dat zullen we blijven doen. We zitten nog maar aan het begin van het hele batterijmaterialenverhaal. Er komt een tweede, een derde en misschien zelfs een tiende fase. Twee miljoen elektrische auto’s is slechts 2 procent van de totale wagenproductie. Er is nog een hele weg voor we aan 50 procent zitten.’

Wie zijn dan wel uw concurrenten?
Grynberg: ‘Bestaande spelers in materiaaltechnologie zoals het Japanse Sumitomo en Nichia, LG Chem en enkele kleinere spelers in Zuid-Korea.’

We gaan geen beschermingsconstructie opstellen.
Marc Grynberg
CEO Umicore

En het Britse Johnson Matthey? Dat kondigde onlangs grootse plannen aan met eLNO, een kobaltarm alternatief voor jullie NMC-legering.
Grynberg: ‘Ik heb veel respect voor een onderneming als Matthey, die een sterke concurrent is in katalysatoren. Maar hun product is niets bijzonders. Het is geen nieuwe technologie. Wij, Sumitomo en LG Chem hebben ook kobaltarme legeringen. Maar die zijn niet optimaal voor de mainstream automodellen. De vraag naar dat product is dan ook beperkt. Hoe minder kobalt in je batterij, hoe minder stabiel ze is en hoe beperkter de levensduur. Kobaltarme batterijen zijn enkel interessant voor grote wagens die maar één keer in de week moeten worden opgeladen. Ik lig dus helemaal niet wakker van de aankondiging van Johnson Matthey.’

Maar moeten we niet evolueren naar batterijen met minder kobalt? Kobalt is heel duur, er dreigt een tekort en de ontginning vindt vooral in Congo plaats, vaak in mensonwaardige omstandigheden.
Grynberg: ‘Nikkel, lithium, kobalt. Grondstoffen komen meestal uit niet-OESO-landen en er zijn altijd geopolitieke vraagtekens. 80 procent van het platina komt uit Zuid-Afrika, 60 procent van het palladium uit Rusland. We hebben ervaring met het omgaan met dit soort problematiek.’

Maar kunt u garanderen dat de ontginning van het door u verwerkte kobalt op een duurzame manier gebeurt?
Grynberg: ‘Dat is moeilijk maar mogelijk. Het vraagt inspanningen. Onze bevoorrading is duurder dan bij vele concurenten. We hebben al meer dan tien jaar een ethisch bevoorradingsbeleid en het feit dat onze bevoorrading volledig aan onze duurzaamheidsnormen beantwoordt, is nu ook door een onafhankelijke derde partij gecertifieerd. Het bevoorradingsprobleem bestaat voor alle grondstoffen. Daarom is het belangrijk dat we die materialen zoveel mogelijk gaan recycleren.’

Begin 2020 beslissen we waar we een fabriek bouwen voor de recyclage van e-autobatterijen.
Marc Grynberg
CEO Umicore

U klinkt heel zelfverzekerd als het over de concurrentie gaat. Nooit bang van een debacle à la Bekaert dat enkele jaren terug zijn zaagdraadtak - dé winstmachine - zag ineenstorten?
Grynberg: ‘We weten niet alles. We willen niet arrogant zijn - dat is niet onze stijl - maar we willen altijd een stap vooruit zijn en blijven. Dat doen we door research en een brede waaier van technologie te ontwikkelen. We investeren jaarlijks 200 miljoen euro in O&O en dat neemt toe. Er is nooit een garantie. Maar we zijn niet bang voor een Bekaert-debacle, zoals u dat noemt. De business van batterijmaterialen en katalysatoren is anders. We werken via langetermijnontwikkelingen met autobouwers over periodes van 15 jaar. Dat geeft een grote zichtbaarheid. Maar we zijn niet zelfvoldaan. Gelukkig zijn met wat we hebben, mag niet. Het status quo mag niet.’

Zijn er nog kapitaalverhogingen gepland en waarom gaat u niet via de beurs?
Grynberg: ‘Dit jaar zijn geen kapitaalverhogingen meer gepland. We haalden in februari 900 miljoen euro op. Zonder voorkeurrecht omdat we snel moesten schakelen. Enkel institutionele investeerders (die ruim 95 procent van het aandeelhouderschap vertegenwoordigen, red.) konden instappen. Via de beurs duurt het lang. Maar de kleine aandeelhouder heeft er ook van geprofiteerd omdat het aandeel goed presteerde.’

Met een beurswaarde van 12 miljard zijn jullie even groot als Solvay maar dat heeft de zekerheid van een familiale verankering. In uw bedrijf heeft GBL 15 procent. Hoe kwetsbaar is Umicore?
Grynberg: ‘GBL heeft ons fantastisch gesteund bij de kapitaalverhoging en steunt onze langetermijnstrategie. Maar tien jaar geleden waren we ook kwetsbaar en we zijn er nog. Akkoord, de context is anders. We zijn een ander bedrijf. Maar om ons over te nemen moet je een premie betalen en kom je al snel aan een overnamebedrag van 15 à 20 miljard euro. Veel geld.’

Voor een grote Europese of Chinese groep is dat toch niet veel?
Grynberg: ‘Bovendien moet je ook waarde creëren. Dat is minder evident. Maar we zijn niet van plan een beschermingsconstructie op te stellen. We blijven focussen op onze strategie. Onze waardering en onze groei zijn de beste garantie.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content