Battelse kerk wordt biertempel

De kerk van Battel wordt dit jaar omgevormd tot een microbrouwerij. ©SISKA VANDECASTEELE

Charles Leclef, eigenaar van de Mechelse brouwerij Het Anker heeft een kerk gekocht. Hij wil er een microbrouwerij creëren en een publieke ontmoetingsplaats.

In de kerk van Battel, een deelgemeente van Mechelen, zijn drie mensen een inventaris aan het maken van alle 280 beelden en voorwerpen uit de kerk. Op het altaar liggen tientallen gouden voorwerpen uit de brandkast van de sacristie. Alles wordt minutieus vergeleken met de nummers op een lijst waar de volledige kerkinboedel op staat. Straks zal een commissie bepalen wat ze waard zijn en waar ze naar toe gaan. De kerk werd recent door aartsbisschop Jozef de Kesel van Mechelen Brussel 'profaan verklaard', ontkerkelijkt. Vorige week werd ze voor 348.000 euro verkocht aan de Mechelse brouwerij Het Anker.

De brouwer van bieren als de Maneblusser en de Gouden Carolus Whisky Infused - vorig jaar op de Beer Awards voor de derde keer verkozen tot beste bier - diende het beste 'herbestemmingsvoorstel in'. Het plan van een projectontwikkelaar om er lofts in te bouwen, haalde het niet. 'Dan moesten de prachtige glasramen eruit', zegt Charles Leclef, eigenaar van Het Anker. 'Ze zijn 100 jaar geleden geschonken door de familie Empain die ooit een kasteel had in Leest. De kerk is hier bekend als de Empain-kerk. De kerkfabriek wilde het verkopen met respect voor het gebouw en de Battelse gemeenschap. Ze is een landmark'.

Experimenteren

Waarom hij het kocht? 'Eigenlijk was het nooit de bedoeling om een kerk te kopen. Maar het paste perfect in ons ondernemingsmodel. Ik speelde al lang met de idee om een microbrouwerij op te richten. De locatie van de kerk is ideaal, juist tussen onze brouwerij in Mechelen en onze whiskystokerij in het naburige Blaasveld. We willen hier op een speels manier experimenteren met speciaalbieren, IPA's, barrel aged beers en andere bieren die we in onze klassieke brouwerij niet kunnen brouwen. Zo kunnen we volop inspelen op de populaire 'craft beer scene'. We gaan echter niet de zoveel honderdste brouwerij oprichten voor de grote markt. Als er iets tofs uit komt, kunnen we dat in grotere volumes brouwen in Mechelen'. 

35.000
Bezoekers
Vorig jaar bezochten 35.000 mensen de Mechelse brouwerij Het Anker.

Waar nu het altaar staat, komen brouwketels. Leclef wil er ook niet-alcoholische dranken produceren. 'Misschien iets met limonade'. In het schip - de pilaren en de engelen werden in de jaren zestig verwijderd, enkel de doopvont staat er nog - komt een brasserie die Leclef met eigen mensen wil uitbaten. 'We willen het gebouw ook openstellen voor de Battelse gemeenschap. Nee, het wordt geen discotent'.

Orgel

Het prachtige orgel uit 1692 boven de ingang blijft. 'Een gevoelig thema', zegt Leclef terwijl ze achter ons alle kerkstoelen opstapelen omdat straks een opkoper wordt verwacht. 'Het heeft een zekere waarde. Maar de kerkfabriek wilde het niet verkopen. Dat maakt het niet simpel want ik kan er niet verantwoordelijk voor zijn. Daarom werken we aan een gebruiksovereenkomst en zal het orgel nog bespeeld kunnen worden. Eind dit jaar hopen we hier met onze activiteiten te kunnen starten'

Leclef - telg van de vijfde generatie van de familie die Het Anker in bezit heeft - rekent inclusief aankoop van de kerk op anderhalf miljoen euro investeringen. 'Ik vond de prijs voor de kerk te hoog. Maar goed. Daar moet je niet te veel bij nadenken. Dat is altijd mijn standpunt geweest. Prijs is iets heel relatief. Je moet kijken wat de bijdrage is voor je project en die is er. Dit doe je niet voor dikke business, of voor het pure rendement. Ik werk aan de versterking van ons beeld rond onze brouwerij in Mechelen. We willen geen reisbureau worden maar misschien kunnen we de drie sites - brouwerij, kerk, whiskystokerij - verbinden via een fietsen- en wandelroutes en op die manier onze producten promoten. We zitten hier naast een natuurgebied, de kerk kan een tussenstop zijn. Als het project kostendekkend is, is het voor mij goed. We zijn een brouwerij, geen bierfabriek. We proberen het menselijke erbij te betrekken'.

Anomalie

Leclef noemt zichzelf een 'anomalie binnen de zakenwereld'. Iemand die niet goed met ondernemers kan spreken 'omdat het te vlug over zakelijke dingen gaat'. 'Je hebt winst nodig om verder te functioneren, om verder te investeren. Maar winst mag geen doel op zich zijn', zegt de 55-jarige TEW'er. 'Ik heb geen boodschap aan een bedrijf dat dividenden moet betalen. Managers die alles omsmijten omdat ze plots 3 en geen 5 procent rendement meer hebben, vind ik iets krankzinnig.'

We willen de kerk na de transformatie ook openstellen voor de Battelse gemeenschap. Nee, het wordt geen discotent.
Charles Leclef
Eigenaar van brouwerij Het Anker

Binnen die filosofie maakte Leclef de Battelse gemeenschap mede-eigenaar van de kerk zonder dat ze daarvoor geld op tafel moeten leggen. 'Stel dat het project niet lukt en er moet een nieuwe herbestemming komen voor de kerk, dan krijgen de inwoners een voorkooprecht. Dat ik er veel geld voor betaal, geeft me niet het recht het te claimen. Veel mensen begrijpen dat niet echt. Maar ik heb een andere visie rond het materiële'. Die visie bundelde hij vorig jaar in een boekje met als titel 'Fairisme', een zelf bedacht term voor een eerlijke vorm van samenleven. Hij geeft me een exemplaar. 'Benieuwd wat je er van vindt'.

Ondanks die 'andere visie' zorgde Leclef bij Het Anker voor een transformatie om u tegen te zeggen. Toen hij de brouwerij aan het aan de rand van het Mechelse begijnhof - waarvan de oudste referenties dateren uit 1427 - in 1990 van zijn oom overnam, was ze virtueel failliet. Er was nog een arbeider. De site was een kankervlek in de stad.

Transformatie

Leclef blies de brouwerij nieuw leven in, maakte het erfgoed toegankelijk voor het publiek, opende er een hotel met 22 kamers en een brasserie en investeerde miljoenen euro in nieuwe bottelarij- en brouwerijactiviteiten in het noorden van Mechelen. In 2010 bouwde hij de vervallen familiehoeve in Blaasveld, waar zijn betovergrootvader een jeneverstokerij uitbaatte, om tot een whiskydistilleerderij. Uit het moutbeslag van de Gouden Carolus Tripel - een verwijzing naar de gouden munten van keizer Karel - word nu single malt whisky gebrouwen. 

'Ik startte van onder nul', zegt Leclef. 'Alles wat ik verdiende investeerde ik opnieuw. Ik heb nooit geld op mijn rekening gehad. Geld voor grote marketing zoals andere bierbrouwers hebben we nooit gehad. Het zit ook niet in mijn dna. We hebben ook nu nog geen reserves, wel een afschrijvingslast van 2,7 miljoen euro. Maar we zijn er bijna door en we hebben veel gecreëerd. Ook voor de kerk heb ik alles geleend. Gelukkig heb ik een goede relatie met mijn bank'

Nu dertig jaar later gaat het goed met de brouwerij. Er werken nu 90 mensen, de omzet steeg tot 15 miljoen euro en de operationele cashflow draait rond 3,5 miljoen euro. Leclef. 'Vorig jaar brouwden we 45.000 hl bier. In 1997 haalden we amper 1.400 hl. Ons bier wint prijzen en de whiskystokerij is een succes. Het is een niche binnen een niche. Maar het verhaal klopt. Het is niet bedoeling om er de wereld mee te veroveren. We willen geen tweede Johnny Walker worden'. Vorig jaar bezochten 35.000 mensen de Mechelse brouwerij. 'We zijn de enige brouwerij die zich zo openstelt', zegt Leclef. Het aantal mensen dat langs de Mechelse site passeerde - brouwerij, hotel, brasserie - lag drie keer hoger. Het Anker is voor Mechelen een toeristische trekpleister op zich.

Opvolging

Of hij nog lang aan het roer blijft? 'Ik ga dit niet doen tot in de eeuwigheid. Mijn zoon William zit sinds kort in het bedrijf. Hij is handelsingenieur en deelt gelukkig mijn filosofie van ondernemen. Maar hij mag het totaal anders doen als hij wil. Ik ga er van uit dat de opvolging op een natuurlijk manier verloopt. Ik delegeer veel. Niet omdat ik wil gaan golfen maar om onze medewerkers zoveel mogelijk voldoening te geven. Het dagdagelijkse werk gebeurt door mijn mensen. Maar ik ben altijd beschikbaar.'

Leclef wil binnenkort ook een brasserie-restaurant openen in hartje Mechelen dat werkt volgens het principe 'you pay what you can'. 'Geen liefdadigheid, maar een sociaal project. We willen mensen die normaal geen geld hebben de kans geven op restaurant te gaan. Discreet. Het bier is niet gratis maar voor het eten betaalt iedereen wat hij wil. Als iedereen natuurlijk slechts 5 euro betaalt, zal het niet lukken. Maar we moeten het nog concreet uitwerken'.

Sinds vorig jaar zetelt Leclef ook in de Mechelse gemeenteraad. Als onafhankelijke op de stadslijst. 'Ik wil nooit in een klassieke partij gaan zitten. Het politieke systeem is behoorlijk rot', zegt hij stil. 'De particratie maakt alles kapot. Veel politici zijn alleen met zichzelf bezig. Het welzijn is er de afgelopen decennia enorm op vooruitgegaan. Maar we zitten opnieuw op een kantelmoment. De armoede neemt opnieuw toe'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud