analyse

Facebook ziet toekomstvisie bedreigd

Facebook-stichter en -topman Mark Zuckerberg ziet zijn toekomstplannen bedreigd door de Amerikaanse concurrentiewaakhond en een brede coalitie van Amerikaanse staten. ©EPA

De Amerikaanse concurrentiewaakhond Federal Trade Commission wil dat het socialemediabedrijf Facebook zijn dochters Instagram en WhatsApp afstoot. Een dergelijke maatregel staat haaks op de toekomstvisie van het bedrijf. Mark Zuckerberg, de topman van Facebook, had het eerder over een 'existentiële bedreiging'.

Facebook wordt 'anticompetitief gedrag' verweten. In 2012 kocht het de video- en fotodeeldienst Instagram voor ongeveer 1 miljard dollar. In 2014 volgde de aankoop van de berichtendienst WhatsApp voor 19,3 miljard dollar. Volgens de FTC en de alliantie van Amerikaanse staten hield het bedrijf van Zuckerberg op die manier de concurrentie tegen. Er gaat nu een juridische veldslag volgen, waarbij de FTC en een brede coalitie van staten een federale rechter moeten vinden die oordeelt dat Facebook moet worden opgesplitst.

Het is beter te kopen dan te concurreren.
Mark Zuckerberg
Topman Facebook

Op het eerste gezicht is de positie van Instagram en WhatsApp vreemd in de Facebook-constellatie. Facebook biedt zelf ook de mogelijkheid om beelden en video's te delen, en ook via Messenger kunnen berichten worden verzonden. Door zo'n succesrijke diensten op te kopen lijkt Facebook zich inderdaad te ontdoen van lastige concurrentie. Die indruk wordt nog versterkt door interne mails, onder meer van Zuckerberg, waarin zowel Instagram als WhatsApp indertijd als dreigingen werden gezien. In 2008 zei Zuckerberg in een e-mail dat het 'beter is te kopen dan te concurreren'.

Facebook van zijn kant argumenteert dat de FTC de overnames indertijd volmondig goedkeurde en dat het bedrijf inmiddels veel investeerde in de overgenomen diensten.

'De particulieren en de kleine bedrijven kiezen niet voor de gratis diensten en de publiciteitsmogelijkheden van Facebook omdat ze daartoe worden verplicht. Ze gebruiken ze omdat onze applicaties en diensten het nuttigst vinden', aldus Facebook.

Shopping

Instagram en Facebook zijn de etalage, WhatsApp het servicecenter en de kassa.

Het bedrijf van Zuckerberg heeft een welomschreven plan. De apps Facebook, Messenger, Instagram en WhatsApp worden tot een eengemaakte shoppingervaring gemaakt. Daarbij moeten bedrijven die publiciteit willen maken op Instagram ook Facebook-pagina's hebben. Facebook wil de chatmogelijkheden en de toekomstige betalingsmogelijkheden van WhatsApp koppelen met de shoppingervaringen op Instagram.

Instagram en Facebook zijn dan de etalage, WhatsApp het servicecenter en de kassa.

Goudmijn

Financieel is Instagram voor Facebook een goudmijn. Het onderzoeksbureau EMarketer raamt de verkopen van Instagram voor dit jaar op 28,1 miljard dollar, 37 procent van de totale inkomsten uit advertenties. De recente groei in inkomsten van Facebook wordt vooral gedreven door Instagram, dat meer dan 1 miljard gebruikers heeft. Het foto- en videodeelplatform is ook technologisch nauw verbonden met Facebook, met name voor moderatie, het advertentieplaform en last but not least de gebruikersdata.

WhatsApp daarentegen brengt zo goed als niets op voor Facebook, dat er vooral geld in pompte voor het uitbouwen van audio- en videochat en versleuteling. Maar het heeft meer dan 2 miljard gebruikers, waarbij het opvallend goed scoort in opkomende markten zoals India en Brazilië. Facebook wil het volop inzetten voor e-commerce. Vorige maand nog kocht Facebook voor naar verluidt 1 miljard dollar Kustomer, een maker van software voor klantendienstberichten.

De klemtoon op diensten en op private communicatie is een nuttige diversificatie voor Facebook, dat tot nu toe vooral steunt op publieke interactie en advertentieverkoop.

Privacy en diensten

De versleuteling van berichten op WhatsApp zou worden uitgebreid naar het berichtenverkeer op Instagram en Messenger, en ook moet het op termijn mogelijk worden dat gebruikers van een van die berichtendiensten naadloos kunnen communiceren met die van de andere twee diensten. Die integratie is nuttig voor de gebruikerservaring, en heeft voor Facebook het voordeel dat de verschillende diensten dan nog moeilijker kunnen worden losgekoppeld.

Ook de activiteiten van Facebook op het vlak van augmented en virtual reality worden relevant voor bedrijven en consumenten. Ook hier verweeft Facebook de verschillende diensten met elkaar: om de succesrijke headset voor virtuele realiteit Quest 2 te kunnen gebruiken, moet de gebruiker ook een Facebook-account hebben.

Veldslag

Facebook is bereid tot een juridische veldslag die jaren kan duren. Tegelijk zal het zijn apps nog nauwer met elkaar verbinden.

Facebook is bereid tot een juridische veldslag die jaren kan duren. Tegelijk zal het zijn apps nog nauwer met elkaar verbinden.  Mogelijk zal het bedrijf voorzichtiger worden met overnames, net zoals Microsoft deed toen het jarenlang werd vervolgd door de antitrustautoriteiten.

De meningen over de uiteindelijke afloop zijn verdeeld. Het e-mailverkeer van Facebook is munitie voor de aanklagers, maar de overnames werden jaren geleden wel goedgekeurd. Ondertussen is het best mogelijk dat nieuwe wetten spelers zoals Facebook beperkingen opleggen, zowel in de VS als in Europa.

Het aandeel Facebook zakte woensdag in een eerste reactie met 3 procent, om bij het slot het verlies te beperken tot 1,9 procent.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud