nieuwsanalyse

Annus horribilis dreigt voor Bpost en CEO Van Gerven

Koen Van Gerven, de topman van Bpost, zag de beurswaarde van het postbedrijf sinds nieuwjaar al met 2 miljard dalen. ©REUTERS

Een dure en tot dusver weinig succesvolle overname in de VS, operationele kopzorgen in sorteercentrum Brussel X, groeiende sociale onrust, een hoog absenteïsme: de problemen stapelen zich op bij Bpost. Welk parcours rijdt CEO Koen Van Gerven?

Bpost bleef met zijn kwartaalrapport onder de verwachtingen van zelfs de somberste analist. Ook steeds meer beleggers gooien de handdoek in de ring: het aandeel sloot donderdag 13 procent lager. De postgroep is sinds begin dit jaar met voorsprong de slechtst presterende Bel20’er, met een verlies van 37 procent.

Wat loopt er mis? En wat valt CEO Koen Van Gerven aan te wrijven?

1. Brievenpost krimpt verrassend hard

De Belg verstuurt al een tijdje veel minder brieven en ook steeds meer bedrijven verkiezen elektronisch briefverkeer. De fysieke brievenmarkt krimpt bij Bpost verrassend hard. De binnenlandse brievenpost viel terug met 6,6 procent - vorig kwartaal was dat nog ‘maar’ 6,2 procent.

Het verkiezingsjaar zou normaal een boost moeten geven aan de brievenvolumes.

Dat de daling forser is dan de minus 5,8 procent over heel 2017 is bepaald zorgwekkend. Als vuistregel kun je stellen dat Bpost een volumedaling tot 6 procent kan compenseren met een mix van hogere prijzen en kostenbesparingen. De snelle afname kan erop wijzen dat steeds meer grote bedrijfsklanten de klassieke brief vervangen door e-mails.

Bpost kondigde al aan voor heel 2018 uit te gaan van een daling van het briefvolume met 7 procent, de grootste terugval ooit. Best een sombere prognose, aangezien 2018 een verkiezingsjaar is, dat normaal gezien een boost geeft aan de volumes. Daarbij komt nog dat de overheid, die 51 procent van Bpost bezit, Van Gerven eind vorig jaar al te hulp schoot met een nieuwe postwet.

Daardoor kon hij op 1 maart - zonder akkoord van de waakhond BIPT - de postzegeltarieven verhogen. Bpost trok zijn tarieven voor binnenlandse post met gemiddeld 4,7 procent op. De overheden in ons land gebruiken bovendien ook nog frequent klassieke brieven.

2. Amerikaanse overname rendeert niet

Nadat Koen Van Gerven twee jaar geleden een blauwtje had opgelopen met de mislukte overname van het Nederlandse PostNL, richtte Bpost zijn pijlen op andere spelers. Het nam in oktober vorig jaar het Amerikaanse Radial over, een dienstenleverancier voor de e-commerce. Het betaalde 700 miljoen euro, 12 keer de brutowinst van Radial.

Maar daar vielen al snel lijken uit de kast. Niet alleen lopen de klanten er weg en stijgt de concurrentie, ook de medische kosten van de 6.700 Radial-werknemers, die veel hoger uitvielen dan verwacht, bleken een verrassing voor Van Gerven.

4
procent
Radial heeft in de Amerikaanse e-commercemarkt een marktaandeel van 4 procent, marktleider Amazon 20 procent.

Van Gerven moest eerder dit jaar al erkennen dat de overname tot nader order niet rendeert en mogelijk zelfs in 2020 nog niet aan een hogere winst zal bijdragen. David Kerstens, analist bij Jefferies, stipte de ontgoochelende winstbijdrage van Radial aan. De Amerikaanse overname leverde afgelopen kwartaal slechts 1,5 miljoen winst aan, terwijl voor heel 2018 de lat op 16,9 miljoen euro ligt.

‘Radial is in de Amerikaanse e-commercemarkt de grootste van de kleintjes, met een marktaandeel van 4 procent’, zegt Andre Mulder, analist bij Kepler Cheuvreux Benelux. ‘Het verschil is erg groot met marktleider Amazon, die een marktaandeel van 20 procent heeft.’

De communicatie (en vooral het gebrek daaraan) over Radial van Bpost-CEO Koen Van Gerven deed het sowieso al beschadigde beleggersvertrouwen ook geen deugd. Van Gerven zei eerder al dat er pas meer tekst en uitleg over Radial volgt op de jaarlijkse investeerdersdag in Brussel, op 21 juni.

3. Problemen in sorteercentrum Brussel X

Radial is niet het enige zorgenkind voor Van Gerven. Terwijl via de extra ingekochte omzet van Radial de verkoop jaar op jaar met 27 procent steeg, gingen de bedrijfskosten bij Bpost liefst 42 procent hoger. Dat is onder meer het gevolg van het hoge absenteïsme en de opstartkosten van het nieuwe sorteercentrum Brussel X.

Brussel X - in Neder-over-Heembeek - is het grootste postsorteercentrum in de Benelux. Het kan 300.000 pakjes en 2,5 miljoen brieven per dag verwerken. Maar het raakt moeilijk uit de startblokken. ‘De productiviteit is er minder goed dan verwacht’, zegt Ruben Devos, analist van KBC Securities.

Onze machines moeten nog afgesteld worden op de zeer grote variatie in pakjes, zzoals barbecues en grasmaaiers.
Koen Van Gerven
CEO Bpost

In een conferencecall met analisten liet Bpost-CEO Van Gerven verstaan dat de sorteermachines moeite hebben met de verwerking van heel grote en heel kleine pakjes. Van Gerven verwees onder meer naar barbecues en grasmaaiers, die de Belg gretig online bestelt en die de sorteermachines moeilijk kunnen slikken. ‘De machines moeten nog afgesteld worden op de zeer grote variatie in pakjes’, zegt Devos. ‘Daardoor hebben we interim-krachten nodig om dat werk manueel te doen, waardoor ook de kosten stijgen.’

4. Hoog absenteïsme

Bpost kampt in zijn pakjesdivisie met oplopende kosten voor uitzendarbeid en absenteïsme. Hoeveel dat absenteïsmecijfer precies bedraagt, wil Bpost niet kwijt. Maar Van Gerven gaf in een toelichting voor analisten aan dat het gaat om een ‘hoog ‘single digit’’-percentage. Een deel van dat absenteïsme in de eerste drie maanden van het jaar zou te wijten zijn aan de griepepidemie. ‘Maar het valt niet enkel te verklaren door de griep. We analyseren dat’, zei een Bpost-woordvoerster.

Er is een structureel personeelsgebrek.
Jean-Pierre Nyns
ACOD-vakbondsman

Het postbedrijf werkt aan een actieplan om het absenteïsme aan te pakken. Zo worden de bonussen van de top van Bpost deels bepaald door de graad van absenteïsme. De vakbond kaatst de bal terug naar de bedrijfsleiding. ‘Ze moeten de hand in eigen boezem steken. Er is een structureel personeelsgebrek’, reageerde ACOD-vakbondsman Jean-Pierre Nyns.

Het typeert het gespannen sociaal klimaat bij het postbedrijf. Donderdag verlieten de socialistische ACOD en de liberale VSOA nog misnoegd de onderhandelingstafel van het sociaal overleg. Bonden en directie leven op gespannen voet sinds Bpost vorige week aankondigde dat het diensten (schoonmaak en catering) wil afstoten en andere (zoals het callcenter) wil herstructureren. Woensdag werd ook een nieuwe structuur van het directiecomité aangekondigd.

Conclusie

Alle problemen aan Van Gerven toeschrijven zou al te simplistisch zijn. Zo wijzen analisten erop dat het briefvolume al een hele tijd structureel daalt. Maar er is kritiek op de dure overname van Radial en de operationele problemen in sorteercentrum Brussel X. De aandeelhouders zijn alvast unisono in hun oordeel: de postgroep verloor sinds Nieuwjaar bijna 2 miljard beurswaarde.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect