Antwerpen plant overname 1.000 kilometer spoornet in haven

Treinsporen aan de Antwerpse haven. ©Photo News

Het Antwerpse Havenbedrijf en de spoornetbeheerder Infrabel onderhandelen over de overdracht van de 1.000 kilometer spoor in de haven.

Havenbaas Jacques Vandermeiren en Luc Lallemand, de topman van Infrabel, vergaderen daarover begin mei. De bedoeling is dat ook de Vlaamse minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) mee aanschuift. Er zijn verkennende gesprekken geweest op lager echelon, maar dat de twee toplui elkaar nu in de ogen kijken, samen met de minister, toont aan dat het stilaan ‘money time’ wordt.

Haventopman Jacques Vandermeiren wil zelf de baas worden over de spoorlijnen in de haven.

Het treinverkeer in de haven wordt nu zoals de rest van het Belgische net geregeld door Infrabel. Maar Vandermeiren steekt niet weg dat hij daar niet tevreden over is en zelf de baas over de spoorlijnen wil worden. Het Havenbedrijf bestudeert welk model het beste is. Een optie is het beheer volledig over te nemen, of slechts een deel van het spoornet op Linkeroever, waar de grote containerterminals zich bevinden. Er moet ook nog duidelijkheid komen over de financiële afwikkeling van het dossier. Met een dergelijke operatie is veel geld gemoeid. 

Infrabel

Het goederentransport uit de haven wordt nu geregeld door Infrabel. Dat beheert voor het volledige Belgische spoornet via seinhuizen het treinverkeer. Bijzonder in de haven is dat vele bedrijven beschikken over privéspoor dat aansluit op het net van Infrabel. 

Havenbaas Vandermeiren maakt er geen geheim van dat het beheer door Infrabel te wensen overlaat en dat hij het liefst zelf de touwtjes in handen neemt. Hij vindt dat  Infrabel niet flexibel genoeg is en te weinig op maat werkt van de cargo-noden van de bedrijven. Gevolg: de bedrijven stoppen hun goederen liever in een truck.

 Vandermeiren wil het roer volledig omgooien. Hij wil dit jaar fors inzetten op meer vervoer via binnenschip en het spoor. Het aandeel van het spoorvervoer in het havenverkeer bedraagt amper 7 procent. Dat moet volgens Vandermeiren verdubbelen. Meer dan de helft van het goederenvervoer van en naar de haven verloopt nog altijd via de weg.

Infrabel schrapt in IT-diensten voor NMBS

De spoornetbeheerder Infrabel gaat tegen 2020 snoeien in zijn IT-dienstverlening aan zusterbedrijven NMBS en HR Rail, de personeelsdienst van het spoor. Dat laat de financieel directeur van Infrabel, Christine Vanderveeren, weten in een reactie bij de presentatie van de jaarresultaten voor 2017.

NMBS-topvrouw Sophie Dutordoir heeft ambitieuze digitale plannen met het spoorbedrijf en wil daarom in samenwerking met de privésector veel meer controle over de IT-plannen bij de NMBS. ‘Infrabel wil zelf ook meer inzetten op zijn kerntaken: het onderhoud en de vernieuwing van het spoor. IT maakt daar geen deel van uit’, zegt Vanderveeren.

Voor Infrabel betekent dat een inkomstenverlies van enkele honderden miljoenen euro’s die de NMBS nu jaarlijks betaalt voor IT. ‘Dat is budgettair ingecalculeerd’, luidt het. Infrabel sloot het boekjaar af met een winst voor belastingen van 48 miljoen euro. ‘Het doel blijft de exploitatiekosten te minimaliseren om de investeringsuitgaven te maximaliseren’, aldus Vanderveeren.

 

Topprioriteit

De overname van het spoornet is voor Vandermeiren een topprioriteit. Hij wil de controle over de cruciale infrastructuur in en rond de haven om haar groeipotentieel maximaal te benutten. Het verklaart ook waarom Antwerpen eind vorig jaar een pijpleidingnet van 720 kilometer in de haven kocht.

In en rond de haven van Antwerpen ligt ruim 1.000 kilometer spoor. Een belangrijk onderdeel van dat enorme netwerk zijn de spoorbundels, zeg maar de parkings van het spoor. Op die grote assen - tot 50 sporen naast elkaar - worden containers verzameld, op treinen geladen en aan elkaar gekoppeld. Een van die spooraders is de grootste in Europa. Het geeft aan welk titanenwerk de haven wacht bij een overname.

Het Havenbedrijf bestudeert welk model het beste is om zelf voor de exploitatie van het spoornet in te staan. Een optie is om het beheer volledig over te nemen, of slechts een deel van het spoornet op Linkeroever. Daar bevinden zich de grote containerterminals. Andere vraag is de financiële afwikkeling van het dossier. Volgens insiders is er nog niet gesproken over een verkoop of leasing, waarbij de haven jaarlijks commissie betaalt aan  Infrabel om baas in eigen huis te worden.

Hamburg

Antwerpen kijkt verlekkerd naar het voorbeeld van zijn Duitse concurrent Hamburg. Die heeft het spoornet in eigen beheer. Dat had tot gevolg dat nu meer dan 130 spooroperatoren in de haven actief zijn en de prijzen veel competitiever zijn. In Antwerpen wordt het grootste deel van het spoorvervoer uitgevoerd door Lineas, het verzelfstandigde cargofiliaal van de NMBS, naast een achttal kleinere spelers. Er is weinig concurrentie.

Het Antwerpse Havenbedrijf richtte enkele jaren geleden het vehikel Railport op, samen met onder meer de sectorvereniging voor de chemie Essenscia. Railport moest een oplossing bieden voor het groeperen van containers voor de chemiesector, maar daar is voorlopig niet veel uitgekomen. Railport zou echter nieuw leven worden ingeblazen. De zoektocht naar een opera tioneel directeur is bezig.

‘Er is niets beslist’, luidt het bij  Infrabel. Binnenskamers klinkt het dat Infrabel niet staat te springen. Luc Lallemand verteert de kritiek van Vandermeiren slecht. De aanwezigheid van Weyts zou mee ingegeven zijn om de onwillige Lallemand te masseren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect