De Lijn botst na horrorjaar op corona

De Lijn heeft een rampzalig 2019 achter de rug. ©BELGA

Na een rampzalig 2019 hoopt De Lijn op een beter 2020. Maar de coronacrisis zadelt de openbaarvervoermaatschappij op met lege bussen en een factuur van 35 miljoen euro.

'Een moeilijk jaar', dat uiteindelijk 'het jaar van de ommekeer' bleek. Zo kijkt De Lijn in haar jaarverslag, dat dinsdag verscheen, terug op 2019. De Vlaamse openbaarvervoermaatschappij toont zich daarmee van haar optimistische kant. Met bussen die te laat of niet reden en chauffeurs die om de haverklap staakten, was De Lijn vorig jaar geregeld de kop van Jut. En de coronacrisis legt een zware hypotheek op de toekomst. 

1. Boze reizigers

De Lijn ontving in 2019 een recordaantal van 72.543 klachten, 38 procent meer dan in 2018. Meer dan 30.000 reizigers, dubbel zoveel als het jaar voordien, hadden klachten over de rampzalige stiptheid. De Lijn schrijft die zwakke stiptheid toe aan de slechte doorstroming op de Vlaamse wegen, waardoor bussen en trams mee in de file staan.

Driekwart van de klachten ging over niet-gereden ritten. De Lijn schafte een recordaantal van 260.059 ritten af, 60.000 meer dan in 2018. 2,36 procent van de geplande ritten ging zo niet door. Een derde daarvan was het gevolg van stakingen. Maar vooral het acute chauffeurstekort dwong De Lijn te schrappen in het aanbod.

260.059
De Lijn
De Lijn schafte vorig jaar 260.059 ritten af, 2,36 procent van het totale aantal geplande ritten.

Volgens De Lijn is de situatie intussen verbeterd. In december 2019 kreeg ze minder klachten dan in december 2018. Dit jaar wil De Lijn het aantal niet-gereden ritten onder 1 procent houden. 'We waren goed op weg om dat cijfer te halen', zegt topman Roger Kesteloot. 'Maar door de coronacrisis is de vraag nu vooral in hoeverre mensen opnieuw de bus zullen nemen.'

2. Ontevreden personeel

De malaise bij het openbaar vervoer laat zich ook voelen bij de werknemers. In de tevredenheidsenquête die De Lijn vorig jaar uitvoerde, gaven werknemers het bedrijf een gemiddelde score van 6,5 op 10. Die score ligt een pak lager dan bij vorige metingen.

Een herstructurering die de vijf provinciale baronieën samenbracht op de hoofdzetel in Mechelen, veroorzaakte intern veel onrust. Door de cocktail van interne problemen telde De Lijn vorig jaar 31,5 stakingsdagen, die vooral lokaal een impact hadden.

De Lijn maakt zich sterk dat het centrale probleem, het personeelstekort, onder controle is. Door de grote pensioneringsgolf en de krapte op de arbeidsmarkt waren er plots te weinig chauffeurs. De Lijn wierf vorig jaar 624 chauffeurs aan en gaat dit jaar ruim 700 chauffeurs in dienst nemen.  

3. Afschrikkend coronavirus

Terwijl De Lijn langzaam rechtkrabbelde, incasseerde ze met het coronavirus een nieuwe klap. In de eerste weken van de lockdown vervoerde De Lijn nog geen 10 procent van het normale aantal reizigers. Intussen schommelt dat percentage tussen 20 en 25 procent. Mogelijk duurt het nog jaren voor reizigers opnieuw de bus durven te nemen en De Lijn evenveel reizigers vervoert als voorheen. 

De Lijn scheurt ook financieel haar broek aan corona. Topman Roger Kesteloot becijfert de financiële impact tussen midden maart en midden augustus op 35 miljoen euro. De Lijn verwacht dat de Vlaamse regering de verliezen bijpast.

Terwijl de veiligheidskosten stijgen, verkoopt het bedrijf minder biljetten aan de afwachtende reiziger. De regering hecht er nochtans erg veel belang aan dat De Lijn meer eigen inkomsten verwerft en minder afhankelijk is van subsidies. In 2019 haalde ze 195,3 miljoen euro uit de verkoop van vervoersbewijzen, amper 500.000 euro meer dan het jaar voordien. 

4. Onzekere topman

Kesteloot moet De Lijn door de grootste storm in haar geschiedenis loodsen. Maar de stoel van de 62-jarige topman, die het bedrijf al tien jaar leidt, wankelt. Ook in de raad van bestuur is kritiek te horen op Kesteloot, die operationeel minder sterk staat. Nadat de bestuurders zijn bonus in 2018 met een kwart hadden verminderd, sneden ze er vorig jaar opnieuw 60 procent van. Kesteloot houdt naast zijn vaste loon van 162.000 euro een variabele vergoeding van 9.726 euro over.

'De bonus is het gevolg van een mathematische berekening', zegt Kesteloot. 'En 2019 was nu eenmaal geen goed jaar.' Een bestuurder die anoniem wil blijven, is kritisch. 'Een bonus daalt niet alleen door de economische toestand. 2019 was gewoon een horrorjaar.'

Onduidelijk is of Kesteloot zijn termijn tot 2022 uitdoet bij de wankele vervoermaatschappij, die voor enorme uitdagingen staat. Als De Lijn haar monopolie wil behouden, moet ze dit jaar een vergelijking met enkele buitenlandse vervoerbedrijven doorstaan. Bovendien wil Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD) een proefproject organiseren, waarbij de uitbating van het openbaar vervoer in één vervoerregio wordt aanbesteed. Dat vooruitzicht zet de zenuwen bij De Lijn strak gespannen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud