nieuwsanalyse

Piloot, droomjob met schaduwkanten

BIj Brussels Airlines verdient een captain op de lange afstand 10.000 à 11.000 euro bruto per maand. Een jonge copiloot krijgt 3.800 euro bruto per maand. ©ANP

De job van piloot blijft tot de verbeelding spreken. Maar de realiteit is harder: door de peperdure opleiding, ongezonde werkomstandigheden en de hoge werkdruk verliest de glamour zijn glans.

 De pilotenonrust bij Brussels Airlines is geen alleenstaand geval. De voorbije maanden rommelde het onder meer bij Air France-KLM en Ryanair.

Ondanks die onrust blijft het pilotenberoep een grote aantrekkingskracht uitoefenen. Dat bleek onlangs nog op de informatiedagen voor de pilootopleiding bij TUI Fly in Zaventem, waaraan honderden jongeren deelnamen. ‘Als het je roeping is, ga ervoor. Maar besef dat de eerste jaren financieel aartsmoeilijk zijn’, zegt de huidige generatie.

Peperdure opleiding

Een geldinzameling bij familie, een lening bij de bank of het ouderlijke huis verpanden. Velen die dromen van een loopbaan als piloot, moeten bij de start noodgedwongen grote financiële risico's nemen. De opleidingskosten voor een lijnvluchtpiloot bedragen 90 à 100.000 euro. Inclusief specifieke vlieglicenties loopt de rekening vaak op tot meer dan 130.000 euro, zonder garantie op een job.

100.000
kost
De opleidingskosten voor een lijnvluchtpiloot bedragen 90 à 100.000 euro.

Volgens de pilotenverenigingen hebben de luchtvaartmaatschappijen jarenlang misbruik gemaakt van de pilotendroom van de kandidaten, door de opleidingskosten deels op hen af te wentelen. Maar sinds enkele jaren is er beterschap.

De Belgische luchtvaartmaatschappij TUI Fly lanceerde vorig jaar twee opleidingsprogramma's voor co-piloot (first officer) om de lasten draaglijker te maken. Een eerste traject van ruim drie jaar kost 30.000 euro. De kandidaat doet daarbij vier dagen op vijf kantoorwerk, voor een nettoloon van 50.000 euro over de drie jaar. Met het salaris kan de kandidaat zijn opleiding meer dan bekostigen.

©Mediafin

Het snellere tweede traject, zonder kantoorjob, kost 50.000 euro en duurt slechts 18 maanden. De afgestudeerden van beide trajecten krijgen de garantie op drie contracten van minimaal acht maanden.

Voor het eerste traject zijn vanaf september 15 plaatsen beschikbaar, voor het tweede 20. De belangstelling is enorm. Op de eerste twee van drie infodagen, in maart en april, kwamen telkens 200 tot 300 geïnteresseerden opdagen.

Loonkloof

Voor veel kandidaten is een pilootcarrière een kinderdroom. De cockpit als technologisch heiligdom, het vele reizen en het prestige van het uniform spreken tot de verbeelding. Ook het hoge salaris trekt aan.

BIj Brussels Airlines verdient een captain op de lange afstand 10.000 à 11.000 euro bruto per maand. Een jonge copiloot krijgt 3.800 euro bruto per maand.

11.000
loon
BIj Brussels Airlines verdient een captain op de lange afstand 10.000 à 11.000 euro bruto per maand. Een jonge copiloot krijgt 3.800 euro bruto per maand.

Een copiloot bij Ryanair met basis in Dublin verdient 78.400 euro bruto per jaar, een commandant-piloot 156.150 euro bruto per jaar. Maar voor je die laatste status verwerft, moet je vaak vijf jaar of langer wachten.

'We verdienen meer dan gemiddeld, maar daar zijn goede redenen voor. Naast de investering die we moesten doen en de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van honderden passagiers werken we in een ongezonde omgeving', schreven de piloten van Brussels Airlines afgelopen weekend in hun open brief.

Commandant-piloot Bart Smet, de ondervoorzitter van de Belgian Cockpit Association, wijst op de grote inkomensverschillen tussen beginnende copiloten onderaan in de piramide en de ervaren commandant-piloten die overal ter wereld erg gegeerd zijn. Die laatste groep kan bij sociale onderhandelingen haar gewicht in de schaal werpen, want ze kan makkelijk elders aan de slag. Ryanair lokt commandanten met een Boeing 737-licentie met een welkomstbonus van 10.000 euro. Emirates, de grootste maatschappij voor lange afstanden, verklaarde onlangs 100 tot 150 piloten te weinig te hebben voor het hoogseizoen.

©Photo News

Hiërarchie blijft belangrijk in het pilotenwereldje. Het verklaart deels waarom piloten vaak afkerig staan tegenover reorganisaties in grote luchtvaartgroepen. Nieuwe statuten en structuren kunnen het jarenlang geduldig klimmen op de ladder tenietdoen.

Zwaar beroep?

In alle sociale onderhandelingen is de werkdruk, die volgens de piloten onhoudbaar hoog is, een van de grote thema's. De piloten klagen over stress, oververmoeidheid en de onregelmatige dienstroosters die op het gezinsleven wegen. 

Als de piloot stand-by is, moet hij zelfs meer dan 18 uur onafgebroken wakker blijven.

Ondanks een nieuwe Europese regelgeving blijft het oude probleem van oververmoeide piloten bestaan, zegt de Europese cockpitfederatie ECA. Shifts van 14 uur overdag of 10 uur 's nachts zijn geen uitzondering. In sommige gevallen, als de piloot stand-by is, moet hij zelfs meer dan 18 uur onafgebroken wakker blijven.

Piloten zonder gezin kunnen bij een luchtvaartmaatschappij in verre lucratieve oorden werken. Dat ligt veel moeilijker voor collega’s die om familiale redenen in België willen blijven.

De romantiek uit de jaren zeventig en tachtig maakt plaats voor de nuchtere realiteit. De piloten van Brussels Airlines klagen dat de pilotenmaaltijden niet meer zo goed zijn als vroeger, net als de hotels waarin ze moeten slapen. In hun open brief klagen ze ook over mogelijk giftige dampen en een ongezonde straling in de cockpit.

Langer werken

Dat alles speelt mee in de moeilijke discussie over het pilotenpensioen. Enkele jaren geleden werd hun pensioenleeftijd in één ruk verhoogd van 55 tot 65 jaar, vanaf 2030 wordt dat 67 jaar. Dat zien de piloten niet zitten, want ze vinden dat ze een zwaar beroep uitoefenen. Ook voor hun carrière zoeken ze een zachte landingsbaan.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content