Belgische bedrijven kunnen wel varen bij opvolger F-16

©AFP

Wat ook de opvolger van de F-16 wordt, het ziet ernaar uit dat Belgische bedrijven kunnen rekenen op compensaties. Het Amerikaanse Lockheed Martin gaat daarin het verst, op voorwaarde dat het leger kiest voor de F-35.

De zowat veertig jaar ervaring met de F-16-gevechtsvliegtuigen komt Lockheed Martin van pas voor de offerte voor de F-35, voordien ook wel de Joint Strike Fighter genoemd. De Amerikaanse straaljagerbouwer kent de Belgische spelers in luchtvaart en defensie.

En niet onbelangrijk, de Amerikanen beseffen ook hoe belangrijk het is de communautaire evenwichten in België te respecteren. Volgens militaire kringen heeft Lockheed Martin dat allemaal uitgespeeld in zijn offerte voor de F-35.

ELKE F-35 LEVERT SOLVAY 1 MILJOEN OP

Jean-Pierre Clamadieu, de CEO van Solvay, liet zich vorig jaar in een interview met De Tijd ontvallen dat de F-35 enorm belangrijk is voor zijn bedrijf. ‘Er worden jaarlijks niet veel van die straaljagers verkocht, maar in elk toestel zit voor meer dan 1 miljoen dollar producten van Solvay.’

Het chemiebedrijf levert een vijftigtal onderdelen voor de straaljager van Lockheed Martin. Het gaat onder meer om composietmaterialen in de vleugels en de romp, die de vliegtuigen lichter moeten maken, maar ook over kunststoffen die bijzonder hoge temperaturen aankunnen.

Die materialen worden gemaakt door het vroegere Cytec, dat twee jaar geleden in handen kwam van Solvay. De kunststoffengroep heeft al jaren een contract lopen met Lockheed Martin. In 2011 beslisten de twee Amerikaanse bedrijven hun samenwerking te verlengen tot 2020 voor de productie van de F-35. Die verlenging was 1 miljard dollar waard, werd toen vrijgegeven.

 

‘De industriële participatie - die nu omfloerst social return wordt genoemd - omvat de drie regio’s’, luidt het in militaire kringen. ‘Betrokken bedrijven en academische research- en technologiecentra zijn: de vliegtuigonderdelenbouwer Asco, Esterline Belgium (ex-Barco) dat in Kortrijk nog altijd schermen voor cockpits van gevechtsvliegtuigen bouwt, Sabena Aerospace, Sabca, Sonaca, Belgium Engine Center en Safran Aero Boosters.’ Het gaat in essentie om de Belgische partners waarmee Lockheed Martin al zaken deed bij het onderhoud van en de upgradeprogramma’s voor de F-16’s.

Twee jaar geleden kwam daar Solvay bij, na de overname van de Amerikaanse kunststoffengroep Cytec. De beursgenoteerde chemiegroep levert steeds meer composietonderdelen voor de luchtvaart, waaronder de F-35 van Lockheed Martin.

‘In de komende maanden bekijkt de federale overheidsdienst Economie de economische compensaties, die Lockheed Martin en de betrokken bedrijven dan kunnen verfijnen’, luidt het in regeringskringen.

©Bloomberg

Eerder maakte een verantwoordelijke van de Britse internetbeveiliger BAE Systems bekend dat er in ons land twee productiecentra voor vliegtuigonderdelen - een in Vlaanderen en in Wallonië - worden gebouwd als de Belgische regering zou kiezen voor de Typhoon van het Brits-Italiaans-Duitse consortium Eurofighter, de enige overgebleven concurrent voor de F-35. Parijs lijkt ook nog de Rafale van Dassault te willen aanbieden, en belooft de regering-Michel een verregaande defensiesamenwerking.

Afwijking van Europese regels

Economische compensaties zijn eigenlijk niet meer toegelaten door Europa. Alleen als het om de nationale veiligheid gaat, mag nog van de Europese regels worden afgeweken. In het lastenboek dat is opgesteld voor de vervanging van de F-16’s is dan ook geen sprake van industriële participaties, maar van essentieel veiligheidsbelang, Essential Security Interest (ESI).

Bij de evaluatie van de offertes zal voor 10 procent rekening worden gehouden met dat essentiële veiligheidsbelang, lees: de economische compensaties. De prijs zelf van het toestel zal voor 30 procent meespelen bij de evaluatie.

WIE WINT BIJ DE KEUZE VOOR DE F-35?

Asco: 

bouwt vliegtuigonderdelen.

Esterline Belgium: 

maakt schermen voor cockpits van gevechtsvliegtuigen.

Sabena Aerospace: 

onderhoudt vliegtuigen.

Sabca: 

bouwt onderdelen voor de lucht- en ruimtevaart.

Sonaca: 

maakt vliegtuigonderdelen.

Belgium Engine Center: 

repareert en onderhoudt lucht- en ruimtevaartuigen.

Safran Aero Boosters: 

is een toeleverancier van de vliegtuigmotorindustrie.

Solvay: 

maakt composietonderdelen voor de luchtvaart.

 

Eerder had de Inspectie van Financiën daar nog vragen bij. De financiële waakhond wees op het gevaar dat de regering niet zal kiezen voor het beste toestel, maar te veel zal betalen voor de economische compensaties. Minister van Defensie Steven Vandeput wuifde die kritiek weg. De N-VA’er wees erop dat heel de regering het lastenboek heeft goedgekeurd.

De regering-Michel wil dan ook een economische return bij de aankoop van 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen, wat het grootste legercontract is in jaren. Het gaat om 15 miljard euro over de komende veertig jaar, bevestigde het kabinet-Vandeput. En daar moet de Belgische industrie een graantje van kunnen meepikken.

©AFP

Er wacht Vandeput in dit dossier ook nog een moeilijke communautaire koehandel. Want voor slechts 34 vliegtuigen zijn twee luchtmachtbasissen wat van het goede te veel. Ofwel moet de basis Florennes in het zuiden van het land gesloten worden, ofwel Kleine Brogel in Limburg. Of komt er een compromis à la belge uit de bus?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect