analyse

Brussels Airlines verlost van lowcostketting

©BELGA

Brussels Airlines maakt niet langer deel uit van de lagekostenketen Eurowings. Nu wil de Belgische luchtvaartmaatschappij op eigen kracht fors meer winst boeken.

'Ik kondig aan dat we scheiden van Eurowings, maar het eerste dat we moeten doen is naar de fitness gaan.' Zo deelde CEO Christina Foerster maandag aan de vakbonden mee dat Brussels Airlines niet langer deel uitmaakt van de lagekostentak van Lufthansa.

Lufthansa zet de integratie van zijn Belgische dochter in Eurowings onverwacht stop. Door de enorme concurrentie van lagekostenspelers als Ryanair en Easyjet moet het verlieslatende Eurowings voortaan focussen op korteafstandsvluchten, maakte het bedrijf in de marge van zijn investeerdersdag bekend. Aangezien Brussels Airlines vooral sterk staat in Afrika, leidt dat tot een heroriëntatie van de Belgische dochter. De Belgen moeten 'nauwer aansluiten' bij Network Airlines, de premiumtak van Lufthansa, Swiss Airlines en Austrian Airlines. 

Mislukte integratie

De veranderde strategie van Lufthansa komt als een complete verrassing. Toen de Duitsers Brussels Airlines eind 2016 volledig overnamen, belandden de Belgen dik tegen hun zin bij Eurowings. Lufthansa-CEO Carsten Spohr wilde die tak aanvankelijk uitbouwen tot het Duitse antwoord op de populaire prijsbreker Ryanair.

Ik kondig aan dat we scheiden van Eurowings, maar het eerste dat we moeten doen is naar de fitness gaan.
Christina Foerster
CEO Brussels Airlines

Maar Eurowings, dat zich verslikte in de gigantische overname van het failliete Air Berlin, bezorgde Lufthansa alleen maar miserie. In het eerste kwartaal boekte de tak een operationeel verlies van 257 miljoen euro. Omdat de situatie niet verbetert, moest Lufthansa vorige week een winstalarm uitsturen.

De rampzalige situatie noopt het Duitse moederbedrijf tot zware ingrepen. Eurowings moet tegen 2020 zijn kosten met 15 procent verminderen en stoot Brussels Airlines af. 'Een meesterzet', vindt de transporteconoom Eddy Van de Voorde (UA). 'Ik ben verrast door de snelheid van de beslissing, maar ze is de enige juiste.'

Competentiecentrum

De beslissing lijkt goed nieuws voor Brussels Airlines. Om haar succesvolle Afrika-vluchten te vullen, heeft de Belgische luchtvaartmaatschappij nood aan zoveel mogelijk toevoer van klanten uit andere Europese bestemmingen. Door de gevreesde verdamping in Eurowings, dat vooral rechtstreekse vluchten doet, dreigde Brussels Airlines die levensnoodzakelijke aanvoer kwijt te spelen.

Nochtans is de integratie van Brussels Airlines in Eurowings al bezig sinds Lufthansa het Belgische bedrijf eind 2016 volledig inlijfde. Vorig jaar werd het management volledig hertekend. Intussen werken de teams in Zaventem en Keulen almaar nauwer samen. Vorige maand landde nog het eerste vliegtuig in de Eurowings-kleuren in Zaventem.

Bovendien kreeg Brussels Airlines bij Eurowings het 'competentiecentrum' voor de lange afstand toegewezen. Zo voeren honderden werknemers van Brussels Airlines vanuit Düsseldorf verschillende vluchten naar de VS uit voor Eurowings.

Maar de Belgische werknemers geloofden nooit in de samenwerking. Lufthansa-CEO Carsten Spohr moest de Belgen vorig jaar publiekelijk aanporren tot meer enthousiasme. 'Het probleem is dat Brussels Airlines geen dochter maar een kleindochter van Lufthansa was, en dat de dochter in de problemen zit', zegt Eddy Van de Voorde. 'Brussels Airlines paste bij Eurowings als een tang op een varken. Brussels Airlines leunt veel dichter aan bij Lufthansa dan bij Eurowings.'

-257 miljoen
Verlies Eurowings
In het eerste kwartaal boekte Eurowings een operationeel verlies van 257 miljoen euro. Omdat de situatie niet verbetert, moest Lufthansa vorige week een winstalarm uitsturen.

Swiss Airlines

Brussels Airlines draait nu in de richting van de 'Network Airlines' rond Lufthansa, Swiss Airlines en Austrian Airlines. CEO Christina Foerster maakte maandag echter duidelijk dat het Belgische bedrijf geen lid wordt van die premiumgroep. Het zal ergens tussen Eurowings en Network Airlines zijn plaats vinden. Op de slides die Lufthansa gisteren aan zijn investeerders toonde, kwam de naam Brussels Airlines amper voor. 

Brussels Airlines leunt veel dichter aan bij Lufthansa dan bij Eurowings.
Eddy Van de Voorde
Transporteconoom

Volgens Eddy Van de Voorde is het model van Brussels Airlines nochtans goed vergelijkbaar met Network Airlines. Net als Brussels Airlines organiseren de 'network airlines' elke dag twee tot drie golven waarbij alle vluchten kort na mekaar toekomen en opnieuw vertrekken, wat zoveel mogelijk overstapmogelijkheden creëert.

'Austrian Airlines laat zijn vliegtuigen via Wenen naar Oost-Europa vliegen, waar het heel sterk staat', zegt Van de Voorde. 'Swiss heeft vanuit Zürich een enorm intercontinentaal netwerk. Lufthansa vliegt vooral naar Oost-Afrika, terwijl Brussels Airlines sterk staat in de Franstalige landen in het westen en midden van Afrika.'

Harry Hohmeister, de Lufthansa-directeur voor Network Airlines en lange tijd bestuurder van Brussels Airlines, maakte de investeerders maandag duidelijk dat Lufthansa in Afrika en Zuid-Amerika zijn lage marktaandeel wil uitbouwen. Dat moet de Brusselaars als muziek in de oren klinken. 

Besparingen

Toch kunnen de Belgen niet op beide oren slapen. CEO Christina Foerster maakte maandag duidelijk dat de rendabiliteit van het bedrijf dringend omhoog moet. De Duitse wees erop dat Brussels Airlines financieel veel slechter presteert dan de andere 'network airlines'.

Lufthansa en Swiss boeken winstmarges boven 10 procent. Austrian Airlines puurde uit een licht hogere omzet dan Brussels Airlines vorig jaar een 'povere' winst (ebit) van 83 miljoen euro. Van dat cijfer kan Brussels Airlines alleen maar dromen. Het Belgische bedrijf eindigde vorig jaar nipt break-even dankzij een grote verzekeringspremie als gevolg van de terreuraanslagen in 2016. Door de vele acties van de luchtverkeersleiders, die Brussels Airlines eind maart al 4 miljoen euro kostten, wordt het dit jaar opnieuw moeilijk.

Het is goed dat er duidelijkheid komt. Dat betekent dat we nauwer betrokken worden bij de strategie van Lufthansa.
Etienne Davignon
Covoorzitter Brussels Airlines

Het management komt aan het eind van het derde kwartaal - in september na de cruciale zomervakantie - met een turnaroundplan voor Brussels Airlines, maar ook met een plan voor de inbedding in de Lufthansa-groep. Nu Brussels Airlines geen synergieën meer kan halen uit de samenwerking met Eurowings, zal het bedrijf de efficiëntie zelf moeten organiseren. Vermoedelijk zal dat impact hebben op de administratieve jobs in Zaventem. 

Wraak

Etienne Davignon, de afscheidnemende covoorzitter van Brussels Airlines, toont zich positief. 'Het is goed dat er duidelijkheid komt. Dat betekent dat we nauwer betrokken worden bij de strategie van Lufthansa', zegt hij. Maar volgens Davignon is de turnaround bij Brussels Airlines niet te vergelijken met die bij Eurowings. 'Bij Eurowings gaat dat over een compleet andere structuur voor de korte afstand. De turnaround bij Brussels Airlines komt er om winstgevender te worden. Dat zijn twee totaal verschillende zaken.'

Voor één man is de beslissing van Lufthansa een zeer zoete wraak: Bernard Gustin. De Belgische CEO ijverde jarenlang voor een integratie in Network Airlines en werd begin vorig jaar hardhandig opzij geduwd door de Duitsers. Ook veel kritische topmedewerkers verlieten de voorbije maanden Brussels Airlines. 

Gustins opvolger Christina Foerster, een vertrouwelinge van Carsten Spohr, bleef de integratie in Eurowings tot voor kort met hand en tand verdedigen. 'Wij bouwen met Eurowings aan een groep die de Europese luchtvaart wil vormgeven', zei ze vorig jaar in een interview met De Tijd. 'En ik wil dat we deel uitmaken van iets waarvan de hele luchtvaartsector zegt: wow, wat een geweldig bedrijf!'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect