analyse

De politieke rode loper van Aviapartner

©BELGA

Brussels Airport herademt nu de wilde staking bij Aviapartner voorbij is. Maar de ergernis over de politieke voorkeursbehandeling van de Belgische afhandelaar blijft groot.

Gebrekkige arbeidsethos, wilde stakingen en onbetaalde rekeningen. Op Brussels Airport zijn de klachten over Aviapartner zijn schering en inslag. 'Aviapartner staat bij iedereen in de luchthaven in het rood', klinkt het. 

250
Licentie
De licentie op Brussels Airport verzekert Swissport en Aviapartner de komende zeven jaar van een geschatte omzet van 250 miljoen euro.

Waarom beschikken Aviapartner en concurrent Swissport al decennia over een duopolie op de grondafhandeling in Zaventem? Begin dit jaar sleepten beide bedrijven er nog de twee enige licenties voor de afhandeling van passagiersvluchten binnen. Die licentie verzekert hen de komende zeven jaar van een geschatte omzet van 250 miljoen euro.

Hoewel de concurrentie voor de licentie erg zwak was, wijzen verschillende luchthavenbronnen naar het sterke politieke gelobby van Aviapartner en zijn mede-eigenaar Laurent Levaux, die uitstekende contacten heeft bij de PS en de MR. 'Voor de sociale vrede op de luchthaven vond de politiek het beter de licenties aan Swissport en Aviapartner te geven', zegt een betrokkene.

45,6 procent

Voor luchthavenbaas Arnaud Feist, die niet door één deur kan met de koppige Levaux, was de beslissing erg frustrerend. 

Brussels Airport wil al tien jaar de toegang tot de handlingmarkt stapsgewijs openstellen voor nieuwe handlers met kapitaal en kwaliteit, maar wordt daarin steeds geblokkeerd door overheden en de lobby van de huidige handlers.
Luchthavenbron

'Brussels Airport wil al 10 jaar de toegang tot de handlingmarkt stapsgewijs openstellen voor nieuwe handlers met kapitaal en kwaliteit, maar wordt daarin steeds geblokkeerd door overheden en de lobby van de huidige afhandelaars', klaagt een topper van het luchthavenbestuur. 

In 2011 probeerde Brussels Airport, voor een kwart eigendom van de Belgische staat, de handlingmarkt voor het eerst open te breken. Het luchthavenbestuur gaf toen een licentie aan Swissport en Flightcare. Aviapartner eindigde verrassend pas vierde met een score van 45,6 procent. En ramp voor het bedrijf met hoofdkwartier in België.

Laurent Levaux, toen ook CEO, trok samen met de andere verliezer, het Schotse Menzies, naar de rechtbank. Beide partijen kregen tot twee keer toe in kort geding gelijk.

Omdat de rechter besliste dat de licenties niet konden worden toegekend zolang er geen beslissing ten gronde was, besliste federaal staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe (CD&V) de licenties 'tijdelijk' toe te kennen aan de twee vorige licentiehouders: Flightcare, dat intussen was overgenomen door Swissport, en Aviapartner.

7 jaar

De Brussels handelsrechtbank stelde Aviapartner eind 2015 in een uitspraak ten gronde nochtans volledig in het ongelijk. De rechter bevestigde dat Brussels Airport geen enkele fout beging bij de aanbesteding in 2011.

7
Aviapartner
Aviapartner werkte 7 jaar met een 'tijdelijke' licentie op Brussels Airport.

Maar aangezien de procedure voor de nieuwe zevenjarige licentie al was opgestart, had de luchthaven weinig zin om Aviapartner de licentie nog te ontnemen. Het bedrijf van Laurent Levaux kroonde zich zo, ondanks een rampzalig dossier, tot grote winnaar van de licentieronde uit 2011. Zeven jaar lang zou Aviapartner de koffers op Zaventem verslepen met de 'tijdelijke' licentie. 

Menzies, dat nipt derde eindigde, bleef als enige afhandelaar met lege handen achter. Via de rechtbank hopen de Schotten tot vandaag een fikse schadevergoeding uit de brand te slepen.

24 miljoen reizigers

Intussen was bij Brussels Airport alle hoop op een derde speler verdwenen. De luchthaven hoopte dat een nieuwe concurrent de slecht draaiende handlingmarkt zou kunnen opschudden.

Maar de duopolisten Aviapartner en Swissport vreesden dat een derde speler hun bedrijf zou platknijpen. Samen met de Franstalige vakbonden, die naar eigen zeggen vreesden voor de veiligheid op de luchthaven, klopte Laurent Levaux naar verluidt aan bij federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) en vicepremier Didier Reynders (MR) om de komst van een extra concurrent te vermijden.

Eind 2016 keurde Bellot een cruciaal koninklijk besluit goed. Daardoor komt er pas een derde licentie als Brussels Airport 24 miljoen reizigers ontvangt in het jaar voor de bekendmaking van de aanbesteding.

Op het moment dat het KB verscheen, was al duidelijk dat die doelstelling in het terreurjaar 2016 onmogelijk zou zijn. Dankzij het KB zagen Swissport en Aviapartner hun duopolie tot 2025 verzekerd.

49 miljoen schulden

Dat Aviapartner onlangs nog een erkenning kreeg van het directoraat-generaal Luchtvaart van de FOD Mobiliteit doet veel wenkbrauwen fronsen. Grondafhandelaars zoals Aviapartner hebben die erkenning nodig om de licentie van Brussels Airport te krijgen. 

De FOD Mobiliteit controleert vooral de financiële draagkracht. Om een erkenning te krijgen, moeten afhandelaars aantonen dat ze drie maanden kunnen voortwerken zonder inkomsten. Bovendien moeten de bedrijven een zakenplan voor de komende drie jaar en hun jongste vijf geauditeerde jaarrekeningen voorleggen. 

Een blik in die jaarrekeningen, die Aviapartner standaard veel te laat indient, moet de federale ambtenaren duidelijk hebben gemaakt hoe rampzalig de financiële situatie bij de afhandelaar was.

Aviapartner draait in Zaventem structureel met verlies, stapelde de voorbije jaren 24 miljoen euro aan overgedragen verliezen op en zit op een schuldenberg van 49 miljoen euro. Ook concurrent Swissport zit al jaren financieel in zwaar weer. 

3 verlengingen

In tegenstelling tot alle andere spelers op de luchthaven, die een erkenning van 7 jaar kregen, gaf de FOD Mobiliteit de armlastige bedrijven Swissport en Aviapartner sinds 2016 enkel nog tijdelijke erkenningen.

Dat stelde beide bedrijven voor een groot probleem. Hun laatste erkenning zou aflopen op 31 januari 2018, net voor Brussels Airport zijn nieuwe licenties wilde uitdelen. Zonder nieuwe erkenning dreigden Swissport en Aviapartner naast de nieuwe luchthavenlicentie te grijpen.

Aviapartner besloot naar de Raad van State te trekken tegen de beslissing om enkel een voorlopige erkenning toe te kennen. Swissport deed dat niet en rekende op 'een politieke oplossing'. De federale overheid riskeerde immers dure rechtszaken als een handler met een licentie op Brussels Airport werkt maar geen federale erkenning zou krijgen.

De FOD Mobiliteit, waar niemand bereikbaar was voor commentaar, draaide bij. Swissport overtuigde met verschillende kapitaalverhogingen die de Chinese aandeelhouders doorvoerden. Aviapartner zwaaide naar verluidt met stevige garanties van de moederholding. Daarop verlengde de FOD de erkenning van beide bedrijven voor de derde keer op rij met één jaar, net op tijd voor de licentiebeslissing van Brussels Airport. 

Niemand in de Belgische politiek durfde nee te zeggen. Als Aviapartner een buitenlands bedrijf was geweest, had het nooit een erkenning van de FOD Mobiliteit gekregen.
Luchthaventopper

'Niemand in de Belgische politiek durfde nee te zeggen', zegt een hoge bron op de luchthaven. 'Als Aviapartner een buitenlands bedrijf was geweest, had het nooit een erkenning gekregen. En nu zien we waar dat toe leidt.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect