nieuwsanalyse

De slechte timing van de staking bij Brussels Airlines

De nieuwe CEO Christina Foerster krijgt meteen met een pilotenstaking af te rekenen. ©BELGA

De piloten van Brussels Airlines ruiken hun kans om eindelijk betere arbeidsvoorwaarden af te dwingen. Maar zolang eigenaar Lufthansa geen duidelijkheid schept over de toekomst, gunt de directie de stakende piloten niets.

De wittebroodsweken van Christina Förster hebben niet lang geduurd. Amper anderhalve maand na haar aantreden wordt de nieuwe CEO van Brussels Airlines geconfronteerd met de derde staking in de geschiedenis van de Belgische luchtvaartmaatschappij.

De piloten van het bedrijf staakten maandag en woensdag voor betere werkomstandigheden. Förster bracht uren door aan het piket om te luisteren naar de besognes van de piloten. Maar het ultieme overleg sprong in de nacht van woensdag op donderdag niettemin af. 

1. Waarom staken de piloten?

De piloten van Brussels Airlines voeren om twee redenen actie. Allereerst willen ze meer loon. De piloten moesten bij de jongste herstructurering in 2012 sterk inleveren. Ze eisen nu voor het eerst sinds lang opslag. Maar door de geplande inperking van het aantal nachtstops riskeert het personeel net heel wat extra premies te verliezen. 

Een groter probleem voor de piloten is de hoge werkdruk. Piloten vliegen ongeveer 60 uur per maand (flight time'), maar verliezen veel tijd aan voorbereidingen, wachten of tijd in het hotel ('duty time').

Ze pleiten voor een betere balans werk-leven. Vandaag verloopt de planning van de vluchten erg chaotisch. De 500 piloten moeten twee maanden op voorhand hun prioriteiten doorgeven aan Brussels Airlines. Het leggen van die moeilijke puzzel verloopt deels manueel. Daardoor klagen piloten dat ze amper een sociaal leven hebben.

 'Ik heb liever dat Brussels Airlines investeert in een werkbaar planningssysteem dan in tien nieuwe vliegtuigen', zegt Paul Buekenhout van de christelijke vakbond ACV. 

2. Waarom vlot het overleg niet? 

Volgens de directie komen de eisen van de bonden neer op een totale kostprijsverhoging van 25 procent. De directie stelde eerder voor dat de piloten in 2019 3 procent extra loon krijgen in de vorm van een cafetariaplan. In 2020 zou dezelfde verhoging volgen als de piloten geen doorgroeimogelijkheden krijgen. 

Maar in een referendum stemden de piloten massaal tegen dat voorstel. Allerlei verzoeningsvergaderingen leverden niks op. Ook donderdagochtend kwam er na 15 uur onderhandelen geen witte rook.

'Er is geen breuk, we zijn alleen niet tot een akkoord geraakt', zei voorzitter Etienne Davignon na de mislukte onderhandelingen. 'Maar de bonden zien en weten dat we de wil en de capaciteit hebben om de open vragen op te lossen.'

De bonden klonken kritischer. 'Er is weinig vertrouwen tussen de directie en de vakbonden', stelt Paul Buekenhout vast.

3. Komen er nieuwe stakingen? 

Misschien. Voorzitter Davignon belooft dat nog deze week een werkgroep wordt samengesteld om de problematiek van de 'flight time/duty time' van de piloten 'zonder taboes' aan te pakken. Die werkgroep moet de volgende weken nieuwe voorstellen uitwerken.

De bonden hebben hun stakingsaanzegging nog niet ingetrokken. 'Ik sluit stakingen niet uit, integendeel', zegt Buekenhout. Tot eind mei worden geen acties verwacht, in juni zijn die wel weer mogelijk. 'Dat kan verschillende dagen duren', aldus Buekenhout.

De staking valt op een erg moeilijk moment. Brussels Airlines moet dit jaar integreren in Lufthansa's lagekostendocher Eurowings. Het bedrijf werkt aan een strategisch plan, dat eind juni klaar moet zijn. 

Mogelijk wordt Brussels Airlines het centrum voor vluchten van en naar Afrika en moet het bedrijf zijn korteafstandsvluchten afstaan aan Eurowings. Maar zolang er geen duidelijkheid is over de toekomst van het personeel, lijkt een akkoord, zeker over de lonen, weinig waarschijnlijk. 

'Het vorige management is eigenlijk te vroeg ontslagen, waardoor er nu een vacuüm is', geeft Filip Lemberechts van de liberale vakbond toe. 'Het moment is slecht gekozen.'

4. Zijn alleen de piloten boos? 

Nee. Ook het cabinepersoneel van Brussels Airlines roert zich. De stewards en stewardessen lieten deze week, gesteund door de christelijke vakbond ACV, in een open brief weten dat ook zij op hun tandvlees zitten. Maar de groep cabinepersoneel is groter en verdeelder dan de piloten. 

De 500 piloten staan intern veel sterker. Dat meer dan 90 procent van de piloten tegen het voorstel van de directie stemde, bewijst dat ze - voorlopig - op één lijn staan.

Bovendien hebben de piloten weinig schrik van de toekomst. Vooral gewone bedienden vrezen dat hun job verhuist naar Duitsland na na de integratie in Eurowings. 

De wereldwijde vraag naar piloten is de voorbije maanden daarentegen sterk gestegen. Veel zelfstandige piloten die enkel in de zomer voor Brussels Airlines vliegen, tekenen een vast contract bij een andere luchtvaartmaatschappij. Dat maakt de piloten van Brussels Airlines goed bewust van hun marktwaarde.

'Er dreigt een schaarste aan piloten bij Brussels Airlines', zegt een insider. 'De stakingen vallen op een slecht moment want de strategische oefening is net bezig. Maar de piloten zitten in een luxepositie want zij gaan hun job niet verliezen. Dit is hét moment voor de piloten.'

5. Zal de directie plooien? 

Voorlopig niet. Christina Förster heeft weinig bewegingsruimte. Brussels Airlines boekte vorig jaar amper 4 miljoen euro winst. Het bedrijf moet zijn winstgevendheid dringend opkrikken, maar dat is moeilijk door de zware concurrentie op Zaventem.

De twee stakingen kostten het bedrijf al bijna 10 miljoen euro. Brussels Airlines heeft amper geld om loonsverhogingen uit te delen. 'Förster kan financieel niets op tafel leggen', zegt vakbondsman Filip Lemberechts.

Lufthansa ligt in elk geval niet wakker van de stakers in Brussel. Sinds het faillissement van zijn dichtste concurrent Air Berlin boekt het Duitse bedrijf uitstekende resultaten

Met boze piloten heeft Lufthansa tonnen ervaring en geduld. CEO Carsten Spohr, een voormalige piloot, bereikte vorig jaar na 5 jaar onderhandelen en 14 stakingen een akkoord met zijn balorige piloten. 

Een eerste waarschuwing stuurde Lufthansa vorige week naar Brussel uit. 'Als een luchtvaartmaatschappij niet de juiste kostenpositie heeft, moeten ze daar ook geen grote investeringen verwachten', klonk het duidelijk vanuit Frankfurt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content