nieuwsanalyse

Het onoplosbare conflict bij Skeyes

De controletoren van Skeyes in Steenokkerzeel. ©BELGAIMAGE

Ondanks het sociaal akkoord van vorige week legden de luchtverkeersleiders donderdag opnieuw het Belgische luchtruim lam. Een explosieve cocktail van problemen maakt het aartsmoeilijk om de knoop bij Skeyes te ontwarren. Bestaat er een oplossing voor de diepe crisis?

De crisis bij Skeyes (ex-Belgocontrol) trof de Belgische luchtvaart donderdag voor de zoveelste keer dit jaar. In Zaventem en Charleroi werden 100 vluchten geannuleerd of uitgesteld door acties van de luchtverkeersleiders. Ze legden het werk neer nadat de directie een infosessie had geannuleerd over het sociaal akkoord dat ze vorige week in het paritair comité sloot met de socialistische vakbond ACOD.

Het akkoord bezorgt de verkeersleiders een arbeidsweek van 32 in de plaats van 35 uur, een nachtshift van 8 in plaats van 10 uur en gemiddeld 25.000 euro aan premies per jaar per luchtverkeersleider. Maar de christelijke en de liberale vakbond, gevolgd door een aanzienlijk deel van de 300 verkeersleiders, verzetten zich tegen het plan omdat het geen oplossing biedt voor de enorme werkdruk. Hoe kan het smeulende sociaal conflict bij Skeyes opgelost worden?

1 Het personeelstekort

Het centrale probleem bij Skeyes is dat er te weinig verkeersleiders in dienst zijn omdat het vroegere Belgocontrol jarenlang onvoldoende personeel aanwierf. Die onderbezetting laat zich nu voelen. Verkeersleiders kunnen amper vakantie of loopbaanonderbreking nemen. Vooral ’s nachts moet het luchtruim regelmatig dicht bij gebrek aan personeel.

Verkeersleiders met een dagshift verschuiven naar de nacht, waardoor overdag gaten vallen. De directie probeert het tekort onder meer op te vangen door DHL-koeriers verkeersleiders in vakantie te laten opvorderen. Maar door de wereldwijde groei van de luchtvaart vermindert het werk niet.

102
Skeyes
Skeyes trok de voorbije jaren 102 nieuwe luchtverkeersleiders aan, van wie er 34 aan de slag zijn.

Sinds 2016 zet Skeyes een inhaalbeweging op poten. Het bedrijf trok 102 luchtverkeersleiders aan, van wie er 34 aan de slag zijn. Maar die rekruten vormen niet meteen een oplossing. Een derde van de nieuwelingen slaagt niet voor de opleiding, die twee jaar duurt. Nieuwe krachten moeten eerst ervaring opdoen in de verkeerstoren vooraleer ze kunnen doorstromen naar de CANAC, die het Belgische luchtruim vanop de radar overschouwt. Net daar is het personeelsgebrek acuut.

Meer jonge mensen aanwerven is niet eenvoudig omdat zij worden opgeleid door de huidige, onmisbare verkeersleiders. Begin 2020 moet het grootste personeelstekort opgelost zijn, maar zolang willen de verkeersleiders niet op hun tanden bijten.

2 Buitenlandse hulp

Skeyes roept sinds kort de hulp in van buitenlandse collega’s. Zo begeleidden Duitse luchtverkeersleiders vanuit Frankfurt vliegtuigen tot aan de grens met België, waarna die via een luchtcorridor doorvliegen naar de vrachtluchthaven van Luik. Met Frankrijk (voor Charleroi) en het Verenigd Koninkrijk (voor Oostende) bestaan gelijkaardige deals.

Maar de buitenlandse verkeersleiders bieden maar een deel van de oplossing. De Duitsers kunnen maar zes vluchten per uur begeleiden, terwijl in Luik veel meer vliegtuigen landen. Onlangs konden de Duitsers niet inspringen omdat ze zelf met te weinig waren in Frankfurt.

Toen Skeyes enkele jaren geleden een campagne lanceerde om buitenlandse verkeersleiders aan te trekken, kwamen er alleen een paar Letten op af.

Heel Europa lijdt onder een tekort aan verkeersleiders. Toen Skeyes enkele jaren geleden een campagne lanceerde om buitenlandse verkeersleiders aan te trekken, kwamen er alleen een paar Letten op af. Gefrustreerde Belgische verkeersleiders vinden makkelijk een job in Zwitserland of het VK.

3 Het leger

Als het gaat over het breken van acties van luchtverkeersleiders duikt vaak de naam Ronald Reagan op. De Amerikaanse president ontsloeg in 1981 meer dan 11.000 verkeersleiders nadat hun staking een groot deel van het Amerikaanse luchtverkeer had lamgelegd. Duizenden supervisors, niet-stakende en militaire luchtverkeersleiders bemanden de verkeerstorens, waardoor het probleem snel opgelost was.

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) stelde vorige maand voor om militairen in te schakelen bij Skeyes. Experts noemen die oplossing ‘totaal van de pot gerukt’. Defensie zit zelf met een tekort aan verkeersleiders. Ook beschikken militaire en burgerlijke luchtverkeersleiders niet over dezelfde skills en licenties.

Terwijl militairen vliegtuigen samenbrengen voor gevechten, moeten de verkeersleiders van Skeyes de toestellen uit elkaar houden. De civiele luchtvaart is ook veel ingewikkelder. Veel verkeersleiders die zijn opgeleid om vanuit de CANAC het westen van België in de gaten te houden, kunnen niet naar het oosten verschuiven.

4 De afwezige politiek

De Belgische politiek is voorlopig niet bij machte de crisis bij Skeyes te bezweren. Waals minister van Luchthavens Jean-Luc Crucke (MR) kondigde aan de betalingen aan Skeyes te blokkeren en wil de luchtverkeersleiding regionaliseren. Federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) hintte dat de besprekingen over het nieuwe beheerscontract dit jaar het monopolie van Skeyes voor de komende tien jaar op de helling kan zetten.

De invoering van de minimale dienstverlening stond in het federale regeerakkoord, maar werd niet uitgewerkt.

Een minimale dienstverlening, zoals op het spoor, zou een uitweg vormen. De invoering van die maatregel stond in het federale regeerakkoord, maar werd niet uitgewerkt. Ook het uitbesteden van een deel van de verkeersleiding aan private spelers brengt op korte termijn geen soelaas. Zelfs als de luchtverkeersleiding in andere handen komt, zijn de huidige, stakende verkeersleiders amper weg te denken.

5 Verzuurde interne relaties

De erg moeilijke relaties binnen Skeyes maken de zaken niet makkelijker. De christelijke vakbond ACV is woest dat de socialistische ACOD, die amper leden telt onder de verkeersleiders, vorige week het sociaal akkoord ondertekende. Het ACV van de beruchte vakbondsman Kurt Callaerts staat onder zware druk van de Belgische Gilde van Luchtverkeersleiders, een corporatistische club die al jaren de plak zwaait in het bedrijf.

De Gilde slaagde erin de vorige CEO Jean-Claude Tintin buiten te jagen. Dat kunstje wil de militante organisatie herhalen met huidig topman Johan Decuyper, wiens mandaat binnenkort ten einde loopt. De voormalige CD&V-kabinetschef werd in 2013 CEO van het zieltogende Belgocontrol. Hij wist de historische verliezen weg te werken en het bedrijf te moderniseren, maar zijn ‘ivoren toren’-stijl botst op ergernis. ‘Decuyper leeft in een parallel universum met gecreëerde leugens waarin hij zelf gelooft’, zegt een verkeersleider.

Dit conflict is een pure machtsstrijd. In geen enkele andere business zou dit monopolie mogelijk zijn.
Een bron op de luchthaven

Decuyper wil de macht van de mysterieuze Gilde aan banden leggen. Zo wil hij dat niet langer de verkeersleiders de planning opmaken, maar het management. Veel waarnemers noemen het conflict dan ook een pure machtsstrijd.

‘Dit draait niet om uurroosters of werkdruk’, zegt een bron op de luchthaven. ‘Het management wil meer controle op de organisatie, maar de Gilde wil niets afgeven en alleen extra’s krijgen. In geen enkele andere business zou dit monopolie mogelijk zijn. Ik zie daar geen uitweg.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud