25 jaar Onderneming van het Jaar, 25 winnaars

Vorig jaar werd Kinepolis uitgeroepen tot Onderneming van het Jaar. Topman Eddy Duquenne kreeg de prijs van koning Filip. ©BELGA

Nog een dikke week en we weten wie Kinepolis opvolgt als Onderneming van het Jaar. De winnaar treedt toe tot een kransje van 25 topbedrijven, die de huidige coronacrisis zonder al te veel kleerscheuren lijken door te komen.

Of het nu de verpakkingsproducent Abriso-Jiffy, drankenspecialist Konings, rekkenbouwer Stow of sanitairspecialist Van Marcke wordt die op dinsdag 8 december wordt uitgeroepen tot Onderneming van het Jaar, wie niet wint, is daarom geen verliezer. De genomineerden behoren al tot een selectie die EY, de big four-consultant die de award organiseert, doorvoerde op basis van een reeks strenge criteria en een strenge jurering. Het zou dus moeten gaan om 25 uitblinkers, die ook na hun verkiezing hoge ogen blijven gooien.

1. 5 van de 25 winnaars zijn in buitenlandse handen

Hoewel Belgische financiële verankering een criterium is bij de selectie van de finalisten, neemt het niet weg dat een winnaar na de bekroning toch verkocht wordt. Zo verging het het softwarebedrijf Compex (overgenomen door Siemens), de specialist in visuele inspectiesystemen Icos Vision Systems (KLA-Tencor), de farmadistibuteur Omega Pharma (Perrigo), het meettechnologiebedrijf Metris (Nikon) en de chemiespecialist Taminco (Eastman Chemical).

'Dat strekt tot eer', zegt Patrick Rottiers, de CEO van EY. 'Het betekent dat onze Belgische parels in het buitenland nauwlettend werden gevolgd. Erg vind ik dat niet, als het gaat om voldragen bedrijven.'

Bovendien zal het bloed van die ondernemers kruipen waar het niet gaan kan: ze zullen steeds herinvesteren in nieuwe projecten. Kijk naar de vele investeringen van Marc Coucke (ex-Omega Pharma, nu Pairi Daiza, Snowworld, Mithra, RSC Anderlecht), of Bart Van Coppenolle (ex-Metris, daarna Bhaalu en Choice).

2. Een kleine minderheid zijn techbedrijven

Als Onderneming van het Jaar een dwarsdoorsnede geeft van de uitblinkers in onze economie, stelt ons land niet veel voor in techland. De technologiebedrijven beperken zich tot Melexis, Metris, Icos Vision Systems, Compex, Realdolmen en Option. Uitgerekend vier daarvan zijn overgenomen en Realdolmen en Option zijn de twee lelijke eendjes die de voorbije tien jaar een minder parcours reden. Enkel Melexis deed het relatief goed. 'Het is een oud zeer', zegt Rottiers. 'We hebben mooie start- en scale-ups, die evenwel niet doorgroeien. Ze zijn vaak opgericht door jonge ingenieurs. Als die op een bepaald moment voelen dat het niet zo makkelijk is om internationaal te schalen en plots een zak cash voor zich zien bengelen, is het begrijpelijk dat ze daarop ingaan.'

Nederland slaagt daar overigens wel in met het betaalbedrijf Adyen, de chipmaker ASML of het deliveryplatform JustEat/Takeaway.com. Maar misschien moeten we nog even geduld oefenen: het bigdatabedrijf Collibra en het webhostingbedrijf Team.blue/Combell zijn unicorns geworden (meer dan 1 miljard waard) en het fintechbedrijf Unifiedpost trok onlangs met succes naar de beurs.

3. Het gros van de winnaars zijn familiebedrijven

Op DEME en Crescent na zijn alle winnaars die nog in Belgische handen zijn familiebedrijven. Stuk voor stuk konden ze een steil groeipad voorleggen voor de verkiezing en bij de meesten is dat nog altijd zo. Dat heeft er volgens Rottiers mee te maken dat familiebedrijven de blik op de lange termijn houden. 'Families halen niet alle cash uit hun bedrijf en hebben een betere balans: ze zien het als een erezaak om hun schulden tot een minimum te beperken.'

'Omdat het vaak om ondernemers pur sang gaat, zullen ze ook minder snel verkopen, omdat ondernemen ze in het bloed zit', zegt Rottiers. 'Een berg cash interesseert ze niet omdat ze daarmee toch weer zouden ondernemen.' Families achter de topbedrijven, zoals Fernand Huts (Katoen Natie), Vic Swerts (Soudal) of de Haspelslaghs (Ardo), zijn meestal door de decennia heen redelijk vermogend geworden.

Dat weinig Ondernemingen van het Jaar beursgenoteerd zijn (Kinepolis, WDP, Resilux, Deceuninck, Miko en Melexis), heeft met het complement van die filosofie te maken. 'Externe aandeelhouders vinden het belangrijker dat hun jaarlijks dividend gemaximaliseerd wordt', zegt Rottiers. 'Te veel innovatie vinden ze vaak te risicovol. Tijdelijke tegenvallers worden snel afgestraft in een daling van het aandeel.'

4. Zelfs de zwaarst getroffenen, doorspartelen de coronacrisis

Veel Ondernemingen van het Jaar komen uit de voedingsindustrie (Ardo, La Lorraine), die niet zwaar geraakt is door de coronacrisis. Ook de chemiebedrijven (Soudal, Sioen) blijven tijdens de lockdown draaien en de logistiek (WDP, H. Essers, Katoen Natie) profiteert van de groei van e-commerce.

Ook ligt een verklaring in de typische langetermijnfilosofie van familiebedrijven: 'De meesten hebben een heel gezonde balans met weinig schulden, zodat ze tegen een stootje kunnen, zelfs als de winsten terugvallen', zegt Rottiers.

Wie zwaar lijdt onder de coronacrisis zijn de entertainmentbedrijven Kinepolis en Studio 100. De dubbele lockdown hakt er bij hen stevig op in. Maar Kinepolis, waar tijdens de sluiting van alle zalen 5,8 miljoen euro per maand aan operationele kosten buitenvliegt zonder dat er inkomsten tegenover staan, kan een jaar lockdown uithouden, verklaarde CEO Eddy Duquenne. 'We zijn de crisis ingegaan met 196 miljoen euro aan financiële middelen en een lage schuldpositie', zei hij in een interview met deze krant. 'We zijn ook eigenaar van een groot deel van ons vastgoed, waarvan de waarde onze schulden overtreft. We staan sterk in onze schoenen.'

Lees volgende week de reportages over de vier finalisten van Onderneming van het Jaar 2020.
Dinsdag: Abriso-Jiffy
Woensdag: Konings
Donderdag: Stow
Vrijdag: Van Marcke
Zaterdag: de vier genomineerden voor Scale-up van het Jaar.

De 25 winnaars van Onderneming van het Jaar

• 2019: Kinepolis

• 2018: Ardo

• 2017: WDP

• 2016: Vyncke

• 2015: DEME

• 2014: Katoen Natie

• 2013: Willemen Groep

• 2012: La Lorraine Bakery Group

• 2011: Soudal

• 2010: Taminco (overgenomen door Eastman Chemical)

• 2009: Studio 100

• 2008: Cartamundi

• 2007: Groep H. Essers

• 2006: Metris (overgenomen door Nikon)

• 2005: Option (doorgestart als Crescent)

• 2004: Deceuninck

• 2003: Miko

• 2002: Omega Pharma (overgenomen door Perrigo)

• 2001: Resilux

• 2000: Melexis

• 1999: Sioen Industries (plant beursexit)

• 1998: Compex (in 2001 overgenomen door Siemens)

• 1997: Icos Vision Systems (overgenomen door KLA-Tencor )

• 1996: ECA

• 1995: Real Software (ging later samen met Dolmen en heet thans Realdolmen)

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud