interview

Ex-CEO Bpost: ‘Ik moest geen vrolijke Frans zijn'

Door de schrikkeldag kreeg Koen Van Gerven 24 uur extra als CEO van Bpost, maar nu is het voorbij. Na zes jaar. Wat wacht, is een leven in meer luwte.

In juli vorig jaar, misschien gebeurde het wel in zijn huisje in Spanje, sloeg Koen Van Gerven het boek open. Onder de foto die het eerste hoofdstuk voorafgaat, las hij: ‘Een menselijke handafdruk van ca. dertigduizend jaar oud... (…) Blijkbaar heeft iemand willen zeggen ‘Ik was hier!’’ Zo begint ‘Sapiens’ van Yuval Noah Harari (ook hij begon eraan, is halfweg, ging niet naar het optreden van de schrijver in Antwerpen) en van wie na zes jaar als CEO bij Bpost vertrekt, wil je dat weten. Wat is uw handafdruk? Hoe heeft u gezegd: ik was hier. Zet u een uitroepteken?

Of er een dertiende verdieping is in de toren waar Bpost zit? Niet op gelet. Een veertiende is er wel, en waar hij zit - vandaag is dat ‘zat’, maar als we afspreken op 12 februari is de tijd nog heden - ziet Van Gerven heel Brussel. Hij wijst op het scheve dak van het nieuwe gebouw van BNP Paribas. ‘Daarachter ligt het Koninklijk Paleis. Dat dak moet zo omdat de koning Brussel moet kunnen zien.’

We zien de Heizel, de Munt, ‘kijk, daar zit Jambon’, het Atomium. Op de screensaver van zijn computer staat ‘Always on the move’. Een apart kantoor heeft hij niet, alleen een bureau in een landschap: ‘Wie predikt dat iedereen moet samenwerken, moet zelf het voorbeeld geven.’

Mijn grootvader zat vier jaar aan de IJzer en was in de volgende oorlog krijgsgevangen. Dat is wat anders dan enkele arrogante artikels in de kranten.

Iemand zei vooraf: ‘Koen laat niet diep in zijn ziel kijken.’ In knipsels las je ‘bankier Van Gerven’, ‘rust en stabiliteit’, maar ook ‘hoog IQ, ondermaats EQ’. Harde woorden: ‘Il met une distance énorme avec le personnel de Bpost.’ Tegelijk: ‘Een rustige, eerder filosofische figuur.’

Wat in 2014 begon, toen hij Johnny Thijs opvolgde, is dus nu geëindigd. Tussenin lees je eerst vertrouwen (in De Standaard van 4 juni 2015: ‘De jury roemt hem als een zeer capabele en intelligente opvolger die de door Thijs ingeslagen koers perfect uitrolt’), later mislukt de overname van PostNL en koopt Bpost het Amerikaanse Radial voor 700 miljoen euro, in 2018 wordt een week gestaakt en op de beurs krijgt hij een dreun. Titel uit 2019: ‘Geen tranen op vertrek Van Gerven.’
Hij roert in zijn bekertje koffie van het merk Chaqwa, de kantoorkoffie van alleman, en zegt: ‘Het onderschrijft de spreuk ‘Sic transit gloria mundi’.’

©Diego Franssens

Nu is het gedaan. Koen Van Gerven: ‘Maar ik ga niet met pensioen. Ik ben zestig, nog jong genoeg voor een carrière als non-executive. Ik blijf in de raad van bestuur van SD Worx en
van het UZ Gasthuisberg, en er komen mandaten bij. Maar dat moet nog concreet worden.’

Hebt u in augustus nu zelf beslist te stoppen of is het u gevraagd?

Of ik terug­kijk op Bpost als op een foute keuze? Absoluut niet. Ik deed zoveel dat ik nooit eerder had gedaan.

Van Gerven: ‘Ik ben er geen voorstander van dat mensen heel lang op dezelfde plaats blijven. Dan ontstaat de neiging tot intellectuele luiheid. In grote bedrijven is de tenure van de CEO onder drie jaar. Ik ben samen met Dominique (Leroy, ex-CEO van Proximus, red.) begonnen en zij is ook weg. Vorig jaar zei ik de board dat ik vijf jaar extra niet zag zitten. (lachje) Maar ze hebben ook niet erg aangedrongen.’

Waar we zitten, zijn de muren kaal. Zelfs het Bpost-rood zit alleen in het vast tapijt. Maar in de gang hangen Raveel en Panamarenko, en een uitvergrote postzegel van Rinus Van de Velde. Ingelijst is een fax van 8 juni 1999 van Panamarenko met drukadvies voor zijn postzegel: ‘Het zou moeten mogelijk zijn deze helderder te drukken.’

Toen hij twaalf was, antwoordde hij nooit ‘CEO van Bpost’ op de vraag wat hij wilde worden. Bpost en ‘het woord CEO’ bestonden niet eens. ‘Ik had zoals iedereen een kleine verzameling postzegels, deze job gaf me er wel een paar mooie en vooral bijzondere herinneringen. De lancering van de zegel met Eddy Merckx erop was memorabel. Yves Leterme was premier, de afspraak was om 10 uur, maar een dag eerder vroeg hij of 8 uur ook kon. Goed, Eddy en zijn oude ploegmaats én Paul Van Himst zijn er om 8 uur. Je ziet dat Leterme gebouleverseerd is, zijn speech legt hij opzij en hij begint aan een betoog waar de emotie van af loopt. Later blijkt waarom: van bij ons rijdt hij naar de koning om het ontslag van de regering te geven.’

U stond op de eerste rij.

Van Gerven: ‘Een postzegel, dat is papier dat geld wordt eens het bedrukt is, en daar is een Koninklijk Besluit voor nodig. Alle zegels moeten worden voorgelegd aan de kabinetschef van de koning. Jacques van Ypersele de Strihou (kabinetschef van Boudewijn en Albert, red.) bemoeide zich daar persoonlijk mee. Zo wisten wij als eersten dat de baard van Filip geen eendagsbaardje was. Die postzegel kwam terug en er kwam een nieuwe met baard.’

U zei ooit: ‘Als ik had geweten wat ik zou moeten doorstaan, dan weet ik niet of ik de stap had gezet.’

Koen Van Gerven (61) is de zoon van de Leuvense professor Lieven Van Gerven, die van 1986 tot 1995 voorzitter was van het Davidsfonds en in 2002 overleed. Aan de KU Leuven studeerde hij af als handelsingenieur en na een extra jaar aan de Amerikaanse Cornell University ging hij aan de slag bij de Generale Bank, waar hij uiteindelijk general manager werd. Van 2001 tot 2006 was hij CEO van Acerta. Daarna stapte hij over naar De Post, waar hij lid werd van het directiecomité. In 2014 werd hij CEO van Bpost. Van Gerven is getrouwd, heeft drie dochters en drie kleinzonen.

Van Gerven: ‘Kijk ik nu terug als op een foute keuze? Absoluut niet. Ik deed zoveel dat ik nooit eerder had gedaan. Een beursintroductie, bijvoorbeeld. Het proces van S&P-rating, wat vooraf zwoegen is als voor een examen waar je de dag zelf wordt geroosterd. I did it. Ik had nooit een parlementaire hoorzitting meegemaakt. We sloten bijna 800 postkantoren, dat waren lijf-aan-lijfgevechten met vaak irrationele tegenstand. Maar we werkten hard.’

I did it. Dat klinkt bijna als genieten. Van Gerven gebruikt vaker Engelse tussenzinnetjes. Als hij over die hoorzitting vertelt, zegt hij: ‘De voorbereiding was zeer grondig, met
questions and answers, je had wat stress van het optreden, maar eens op scène you roll.’ Op dat podium kreeg hij, onder meer, het verwijt de 12.905 rode brievenbussen te verminderen tot 10.009. ‘In 2012 werden dagelijks 12 miljoen brieven gepost, nu zijn dat er iets meer dan 7 miljoen. Elke dag postbodes sturen om brievenbussen te legen waar soms maar twee brieven in zitten, is niet verantwoord. De politiek die je dan verwijt in een ivoren toren te zitten, dat is puur populisme.’ (blaast)

‘De ijsberg van de post is aan het smelten. Sommigen, ook politici, zeiden me: ‘Waarom wil je Bpost tot elke prijs Belgisch houden?’ Met 25.000 mensen in België en 34.000 in de hele groep zijn we de grootste werkgever van het land. Toen ik begon, was de omzet 2,5 miljard. Vandaag is dat bijna 4 miljard. Bpost behandelde 100.000 pakjes per dag, nu zijn dat er 300.000. De digitale disruptie is een feit, al is het nog niet zoals in Scandinavië waar de brievenpost met 90 procent daalde. Maar het komt. Dus gaan we op dit moment door de woestijn. Maar geloof me, I can show you the promised land.’

Op het pad erheen struikelde Bpost wel over de mislukte overname van PostNL.

Van Gerven: ‘Maar ook dat was een interessante periode. You win some, you lose some. Ik zat die vrijdagochtend bij SD Worx toen plots mijn gsm ontplofte. ’s Middags gingen we samenzitten, op zaterdag deden we dat de hele dag op een geheime plaats in Antwerpen samen met onze adviseurs en met PostNL. Zondag gingen zij met hun board overleggen en zondagnamiddag zagen we elkaar terug bij onze advocaten in de Wetstraat in Brussel. Om halftwaalf
’s nachts was het definitief voorbij.
(grijnst) Dan is de Wetstraat heel leeg, hoor.’

En dan komt u thuis.

Ik heb een zekere afstandelijkheid. Als CEO moet dat. Maar als klusser kom ik ook in de Aveve in Leuven.

Van Gerven: ‘Een van mijn weinig kwaliteiten is dat ik de knop kan omdraaien. Voor mijn vrouw is dat lastiger, zij wil niet lezen wat allemaal wordt geschreven. Maar ik doe dat wel en lig er niet van wakker. Zij wel. Ik zat ooit bij de nonnekes, en wat ik daarvan onthield, flitste weleens door mijn hoofd: ‘Heer, vergeef hen, want ze weten niet wat ze doen.’ Er zijn factueel foutieve dingen geschreven en men speelde soms de man. Een bepaalde pers toonde tekenen van arrogantie en van intellectuele luiheid. Maar ik reageer daar niet op. Omdat je dat niet kán winnen. (fluisterend) En er zijn ergere dingen. Mijn grootvader zat vier jaar aan de IJzer en was in de volgende oorlog krijgsgevangen.
Qua stress is dat wat anders dan enkele artikels in de kranten.’

Vijf dagen later. Op de oprit van zijn woning in Heverlee wacht Danny, zijn chauffeur, in de dienst-BMW. Salt-n-Pepa zingt ‘Let’s Talk About Sex’. Maar dat is toeval, en niet de afspraak. We gaan wandelen. Waar we nu staan, bouwde professor Lieven Van Gerven in 1966 een woning voor zijn gezin met zes kinderen. Op een rustige zandweg met uitzicht op Leuven. ‘Hier stond één ander huis’, toont Van Gerven, die later met zijn vrouw en hun drie dochters Laura, Sofia en Hannah in het ouderlijk huis kwam wonen. ‘Nu is dit de straat met de meeste brievenbussen van de hele stad.’

Danny brengt ons naar Heverleebos, naar een wandelpad langs waar nu de Imec-toren staat en oudere universiteitsgebouwen waar Van Gerven als kind met vader mee mocht. ‘Dat was een nieuwe campus, wij werden ingeschakeld om de leidingen met zeepsop te testen op lekkages.’ Via het bos stappen we naar het overstromingsgebied van de Voer, naar een vogelkijkhut, en dan weer met zicht op Leuven: natuur, geschiedenis, vooruitgang.

‘Louis Tobback gaf me ooit toe dat hij die vergunning voor de Imec-toren misschien niet zou hebben gegeven als hij had beseft hoe dat er zou uitzien in het landschap. Maar ik zie dat anders. Vorig jaar was ik in Ubeda, een stadje in de buurt van Jaén. 30.000 inwoners, een van de eerste Spaanse dorpen die op de Moren werden heroverd, prachtig. En Francisco de los Cobos, adviseur van Keizer Karel, werd daar ooit geboren. Wel, je kan er bijna zeker van zijn dat die man hier ooit in het Arenbergkasteel was. Dat is toch fantastisch? En met Imec en Gasthuisberg trekken we de De los Cobossen van 2020 naar Leuven. Vernieuwing mag je dus nooit choqueren.’

Wat opvalt, is uw open blik op de wereld. Uw grootvader Rijkhard en uw vader Lieven waren zeer Vlaamsgezind, maar u studeerde aan Cornell University in de VS.

Van Gerven: Deep roots and strong wings. Dat is de uitleg. Mijn vader, broer, twee zussen en twee dochters studeerden of werkten ook een tijd in Amerika, en keerden allemaal terug. Mijn vader legde samenwerkingsverbanden en thuis waren we geabonneerd op Scientific American en Time Magazine. Dat was het dynamisme van de jaren zestig, er werd opgekeken naar Churchill en John Kennedy. Roots en cultuur waren van belang, maar dat was iets anders dan het identitaire Vlaams-nationalisme dat sommigen nu prediken.’

U zei eerder dat uw manier van werken door uw opleiding in de VS was bepaald. Maar u begon wel bij de Generale Bank en vanaf uw 39ste had u een chauffeur. Beseft u nog hoe uitzonderlijk dat is?

Van Gerven: ‘Na mijn studies kon ik ook bij Esso en Janssen Pharmaceutica werken, maar de bank betaalde iets beter. (grijnst) Dat zal een paar honderd frank zijn geweest. Ik kreeg 38.000 frank en zelfs dat vond ik een béétje ontgoochelend. Maar het was voor mij wel belangrijk.’

‘Nu heb ik me voor het eerst weer een auto moeten kopen. Een klein BMW’tje: bij die auto weet ik tenminste waar alle knopjes voor dienen. Zonder Danny, dat klopt. De functie bracht de chauffeur, maar ik sta niet los van de realiteit.’

Hoezo?

Van Gerven: ‘Ik ben een handige jongen, een klusser. Elektriciteit en waterleiding kan ik heel goed. Zo stond ik altijd in contact met stielmensen. Mijn dochter woonde in New York en toen ik er was om met investeerders te praten, ging ik ooit midden in de nacht in New York een boor van 12 dollar van Chinese makelij kopen om iets in haar huis te fixen. Ik heb niet het ego om me te distantiëren. Natuurlijk heb ik een zekere afstandelijkheid, als CEO moet dat. Ik moest niet de vrolijke Frans zijn. Maar als klusser kom ik ook in de Aveve in Leuven.’

In T-shirt en op Crocs?

Ik heb geleerd dat je moed moet hebben. Helaas zie ik dat minder en minder vandaag.

Van Gerven: ‘Ongeveer wel, ja. Een tijd geleden was ik er en ik merkte dat een koppel me enkele keren kruiste. Toen kwam die vrouw: ‘U bent de baas van mijn man, hij zou graag een selfie met u maken, maar hij durft het niet te vragen.’ Natuurlijk heb ik dat gedaan.’

Nog op kantoor had hij al verteld hoe hij, toen Bpost nog De Post heette, een ronde meereed. In Leuven, in de buurt achter de Tiensepoort. Hoe hij zag dat mensen de deur openden als de postbode er was. ‘Voor sommigen is dat de enige mens die ze die dag zien.’ De facteur werd binnengeroepen: ‘Kom eens naar Jean kijken. Het gaat wat beter vandaag.’ Soms kreeg hij een boodschappenlijstje voor de slager.

‘Je kan je afvragen of de postbode dat moet doen. In een beursgenoteerd bedrijf telt efficiency. Toch ben ik bereid het debat over de maatschappelijke rol van de postbode aan te gaan.’

Maakte de invoering van de Georoute dat niet onmogelijk?

Van Gerven: ‘We hebben bijna achthonderd kantoren gesloten. Mijn aardrijkskunde is enorm verbeterd, ik ging altijd naar die dorpen om met de burgemeester te praten. Op een dag, in een Waals dorpje, zei de burgemeester: ‘Meneer Van Gerven, we hebben de feestzaal, de bibliotheek en de school moeten sluiten. U kán het postkantoor niet van ons afnemen?’ Maar die man bewees mijn punt.’

‘Toch hebben de gele hesjes getoond dat we dat debat echt moeten voeren. Nabijheid, dat bieden wij met Bpost. Onze slogan is ‘altijd onderweg’. In het Engels noemen ze ons ‘the last mile’. Dat staat haaks op schaalvergroting, winst en effi­ciëntie, maar dat neemt de maatschappelijke nood niet weg. Maar wij alléén kunnen dat gat niet dichten.'

Zijn we toch weer bij Bpost, terwijl we op deze wandeling niet één brievenbus passeren. Wel met de fiets slalommende studenten, maar er komt niet een van de 450 vrachtwagens, 8.000 camionettes of 3.500 elektrische fietsen langs. ‘Brommers hebben we amper nog. Er gebeurden veel ongevallen mee, met enkelbreuken tot gevolg, een moeilijk te herstellen complexe breuk. Zeven jaar geleden voerden we de elektrische fietsen in, we zitten al aan de tweede generatie.’

Wat heeft u van uw vader geleerd? Wij kennen hem nog als voorzitter van het Davidsfonds, maar ik las ook dat hij na een dispuut over de IJzerbedevaart ontslagen werd als voorzitter.

Van Gerven: ‘Mijn vader was 74 toen hij overleed. Hij was hartpatiënt en op een dag belde mijn moeder, die nog altijd aan de overkant van de straat woont. Hij had iets ‘gekregen’ en mijn vader zat dood aan tafel. Afscheid nemen kon niet meer. Wat ik leerde? Dat je een visie, een overtuiging en moed moet hebben. Helaas zie ik dat minder en minder vandaag.’

Waaruit leidt u dat af?

Van Gerven: ‘Niets doen is gemakkelijk. Maar dit weekend kreeg ik in mijn mailbox van gewone postbodes nog berichten: ‘Het was wellicht zwaar, maar we appreciëren dat je niet bent gaan lopen.’ Ik moet geen bloemen krijgen, at the end of the day it was my job. In een ideale wereld waren sommige zaken anders verlopen, kijk naar onze overname van Radial. Maar we leven niet in een ideale wereld en we hebben full force gewerkt om recht te zetten wat kon. Op de tweede of derde dag na de landing in Normandië zal niemand applaus gegeven hebben na een blik op het slagveld. Maar nu? Ik ben er rotsvast van overtuigd dat men op termijn ook zo zal kijken naar onze overname van Radial.’

Vorige vrijdag, 21 februari. Danny zet de CEO voor het laatst thuis af. Hij heeft nog een deal gesloten om de krantenbedeling twee jaar langer door Bpost te laten verzorgen. ‘Als burger vind ik het in tijden van fake news belangrijk op kwalitatieve journalistiek te kunnen rekenen.’

Die burger is hij nu. Wat komt, moet zijn opvolger Jean-Paul Van Avermaet regelen. Van Gerven, 61 nu, een paar mandaten, geen financiële zorgen, opa van drie kleinzonen, stapt de volgende dag op het vliegtuig voor een eerste vakantieweekje in de buurt van Estepona waar hij een huisje heeft. Misschien is er al tijd om ‘Sapiens’ uit te lezen, tot de slotzin: ‘Bestaat er iets gevaarlijkers dan ontevreden, onverantwoordelijke goden die niet weten wat ze willen?’

Of zal hij brieven schrijven en opsturen met de post? ‘Ik schrijf nog weleens kaartjes. En ik kreeg wel regelmatig (vormt de aanhalingstekens met twee wijsvingers) ‘fanmail’. Weet je dat de CEO van Bpost een van de twee Belgen is die je mag schrijven zonder dat een postzegel op de omslag te kleven? Dat is zo in de wet bepaald. De andere Belg is de koning. En we moeten er allebei zelf geen gebruiken.’

Hij lacht. ‘Ja, dat ga ik missen!’

 

 

 

 

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud