Vlaamse prof pakt burn-out efficiënter aan

Elke Van Hoof: ‘Bekijk mensen die met stress thuiszitten niet als een vervelende kost.’ ©KAROLY EFFENBERGER

In de behandeling van burn-out hebben charlatans vandaag vrij spel. Elke Van Hoof, een autoriteit in stressbehandeling, heeft een wetenschappelijke therapie ontwikkeld die spectaculaire resultaten neerzet, zegt ze.

Het is dé ziekte van deze tijd, maar over burn-out is bijzonder weinig geweten. De statistieken tonen aan dat het aantal werknemers dat lange tijd uitvalt met een psychische aandoening in de lift zit. Vorig jaar ging het om meer dan 136.000 mensen. Maar het is niet duidelijk hoeveel van hen effectief zijn ‘opgebrand’. Ook depressies en andere psychische aandoeningen worden meegeteld. Volgens onderzoekers van de KU Leuven zit een op de zes van de Vlaamse werknemers in de burn-outgevarenzone, bijna 10 procent loopt een risico op uitval en 7,6 procent is echt op. De denktank OESO raamt de kosten van mentale aandoeningen in ons land op ruim 22 miljard euro per jaar.

De juiste therapie bespaart 100.000 euro per zieke werknemer.
Elke Van Hoof
Autoriteit in stressbehandeling

De behandeling is vaak nattevingerwerk. Bij gebrek aan erkende therapeuten kan iedereen die dat wil burn-outs behandelen: psychologen en psychiaters, maar ook hr-specialisten, loopbaanbegeleiders en zelfs autodidacten. Over de uitkomst van al die behandelingen is weinig bekend.

Daar wil Elke Van Hoof iets aan doen. Als professor aan de VUB is ze een wetenschappelijke autoriteit, als stresspsycholoog runt ze een privépraktijk. Daar merkte ze hoe patiënten met een burn-out overeenkomsten vertoonden met slachtoffers van traumatische gebeurtenissen, zoals een aanslag of een auto-ongeluk. ‘Beide zijn het gevolg van toxische stress. De samenwerking in het brein tussen de prefrontale cortex (het beslissingscentrum, red.) en de emotionele regulering zit scheef. Er zijn aandachts- en geheugenproblemen.’ Kunnen mensen met een burn-out dan ook baat hebben aan traumatherapie, vroeg Van Hoof zich af.

Traumatherapie

EMDR (zie inzet onderaan) is een van de opmerkelijkste recente doorbraken in traumatherapie. Volgens Van Hoof zijn ook de resultaten voor burn-out ‘spectaculair.’ Ze analyseerde honderd willekeurig geselecteerde dossiers van met haar methode behandelde patiënten, op een bestand van 400. Van dat staal was 70 procent na de behandeling weer aan het werk. Patiënten gingen na gemiddeld 92 dagen opnieuw aan de slag. Nederlandse statistieken over de effecten van behandelingen zoals psychotherapie wijzen op een terugkeer na gemiddeld 189 dagen. ‘Als je weet dat een werknemer die ziek thuiszit 1.000 euro per dag kan kosten, levert dat een besparing op van 100.000 euro per werknemer’, rekent Van Hoof voor.

Opmerkelijk is dat een derde van haar herstelde patiënten voltijds aan de slag gaat. Iets minder dan de helft doet dat in een deeltijdse baan. De meesten doen dat bij hun vertrouwde werkgever. Van Hoof gelooft sterk in stelselmatige werkhervatting. ‘Werk maakt deel uit van het herstel. Het is zeer belangrijk voor de zingeving.’

5.000
Een burn-outbehandelingstraject bij Van Hoof kost 4.000 à 5.000 euro.

Een burn-out wordt doorgaans beschouwd als het gevolg van te hoge eisen op het werk en te weinig hulpbronnen (zoals autonomie, ontplooiingsmogelijkheden, waardering). Met haar therapie lijkt Van Hoof vooral een antwoord te bieden op het oplappen van de werknemer. ‘De werkomgeving is mee de oorzaak van toxische stress, maar enkel het wegwerken van professionele barrières volstaat niet om de patiënt te genezen. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. Omdat wij patiënten tijdens de behandeling opvolgen en die data verzamelen, zijn we ook in staat bedrijven jaarlijks geanonimiseerd advies te geven over hoe ze hun werkomgeving kunnen verbeteren om burn-outuitval te vermijden.’

Van Hoof heeft een boodschap voor bedrijven. ‘Bekijk mensen die met stress thuiszitten niet als een vervelende kost.’ Volgens haar maakt de therapie werknemers langdurig veerkrachtiger, weerbaarder en mondiger. ‘Ze kunnen veranderingen beter aan, maar kunnen ook aansturen op redelijke aanpassingen op het werk, zodat ze niet hervallen.’

De professor hengelt uitdrukkelijk naar een stuk van de lucratieve burn-outkoek. Ze heeft een netwerk van 60 door haar opgeleide psychologen, ze werkt met bedrijven en heeft het oor van de politici. Een traject kost 4.000 à 5.000 euro. Van Hoof hoopt dat werkgevers die kosten willen dragen. ‘Ik denk dat een bedrijf nergens zoveel winst kan maken als in het behandelen en helpen van hun uitgevallen medewerker.’

3 vragen aan Elke Van Hoof

1. Hoe werkt de therapie?

'Bij een burn-out zit de balans tussen emotie en logisch denken scheef. Patiënten voelen door de opgebouwde spanning echte pijn en worden overmand door gevoelens. Dat doorbreken we met technieken uit de traumatherapie, zoals EMDR: we veranderen de emotionele intensiteit van oude herinneringen met oogbewegingen. We laten mensen ook vertellen terwijl ze met een bal gooien. Zo wordt hun emotionele brein afgeleid en komen ze sneller tot inzichten. We tonen aan wanneer ze bevriezen of verstarren in hun lichaam. We identificeren en deblokkeren barrières. Eerst stabiliseren we het lichaam, dan komt de probleemanalyse.'

2. Dat klinkt als hocus pocus.

'De therapie komt uit de wetenschap van de neurobiologie van de hersenen. Door de hersenen op die manier te stimuleren stoppen we het werkgeheugen zo vol met prikkels dat het niet langer overemotioneel reageert. Patiënten worden niet langer overmand door gevoelens als angst, onzekerheid, schaamte, schuld. Ze zijn opnieuw voor rede vatbaar.'

3. De behandeling van burn-out is lucratief.

Wat maakt uw behandeling beter dan wat al op de markt is? 'Het is een zeer goede, onderbouwde therapie. Maar ik wil niet zeggen dat ze de enige of de beste is. We weten dat cognitieve gedragstherapie ook werkt. Maar dit lijkt veel sneller te werken.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect