weekboek

Een handicap kan ook een troef zijn

Senior writer

België is een land met een kleine binnenlandse markt. De loonkosten liggen hier hoog. Toch slaagt een aantal Belgische bedrijven erin een wereldspeler te worden. Door van de handicaps een troef te maken. What doesn’t kill you, makes you stronger.

België is geen zeevaardersnatie. Toch mag het Belgische Euronav zich - na de overname deze week van een Amerikaanse rivaal - de grootste olietankerrederij ter wereld noemen. België is geen grote landbouwnatie. Toch ambieert de Vlaamse groep Greenyard de wereldtop als ze erin slaagt de Amerikaanse fruitreus Dole Food binnen te halen. Op de wereldbol is België een vingertopje groot. De binnenlandse markt is klein, met amper 11 miljoen potentiële consumenten, of 0,15 procent van de wereldmarkt. Toch slaagt een aantal Belgische bedrijven erin wereldspelers te worden.

Bedrijven die het te gemakkelijk hebben, worden laks en missen de aansporing om te innoveren.

Hoe hebben ze dat klaargespeeld? Door van hun handicaps troeven te maken. België heeft slechts 67 kilometer kust. Maar precies door onze beperkte toegang tot de zee beseffen we hoe waardevol die poort tot de internationale handel is. We hebben geen oliebronnen en zitten niet op een gasbel. Dat heeft ons verplicht manieren te zoeken om die grondstoffen op een efficiënte manier naar hier te krijgen. De kennis en de ervaring die we zo verwerven, kunnen we gebruiken om die ook internationaal te exploiteren. Daarop is voor een stuk het succes van Euronav gebaseerd, daardoor kan het gasbedrijf Fluxys, dat de lng-terminal in Zeebrugge uitbaat, zijn vleugels ook elders in Europa uitslaan.

©Wim Kempenaers

Voorsprong

Het kleine en dichtbevolkte Vlaanderen leent zich niet tot grootschalige landbouw. Het klimaat is door het grillige weer niet bijzonder gunstig. Daardoor is Vlaanderen zich gaan toeleggen op intensieve tuinbouw. Vervolgens hebben een aantal tuinbouwers slim ingezien dat ze konden winnen door zich hoger in de waardeketen te positioneren, en hebben ze zich toegelegd op het verwerken van groenten. Zo is Greenyard ontstaan. Met de knowhow die het heeft opgebouwd, kan het nu de grenzen oversteken.

©BELGA

Het Leuvense AB InBev is in een paar decennia uitgegroeid tot de grootste biergroep ter wereld. Terwijl brouwers in andere landen zich comfortabel voelden met hun grote binnenlandse markt, moest de Belgische brouwer, geconfronteerd met de sterke concurrentie op zijn thuismarkt, zijn groei in het buitenland zoeken. AB InBev ontplooide een internationale strategie op een moment dat andere brouwers in grote landen daar nog geen oog voor hadden. Het nam zo voorsprong.

Textielfabrikanten in België kunnen het niet hebben van massaproductie. Toen de grenzen openden, eerst in Europa, dan internationaal, dreigden ze helemaal platgedrukt te worden. Specialisatie bood een uitweg. Sioen legde zich toe op technisch textiel en werd de wereldleider in gecoat technisch textiel en hoogwaardige beschermkledij.

Bedrijven die het te gemakkelijk hebben, worden laks, missen de aansporing tot innovatie en blijven in hun comfortabele cocon hangen. Het overvloedige spaargeld in ons land maakte dat de Belgische banken een luilekkerleventje leidden. Er was genoeg voor iedereen, het was niet nodig om nieuwe markten te ontwikkelen. Buitenlandse banken kwamen integendeel naar hier afgezakt om op de sappige spaarweiden te grazen. KBC was de enige die wat verder keek en vanaf het einde van de jaren 90 van vorige eeuw op expansie trok in Centraal- en Oost-Europa, omdat hem als ‘Vlaamse’ bank het leven in Franstalig België moeilijk werd gemaakt.

Hersenen

België was ooit een belangrijke autobouwer, met fabrieken van Renault, Opel, Ford, VW en Volvo. Drie autogroepen hebben hun assemblage in België stopgezet. Op het vlak van grootschalige routinematige productie waar veel handenarbeid aan te pas komt, kunnen we door onze hoge loonkosten niet opboksen tegen landen waar arbeid veel goedkoper is. We moeten ons op andere dingen toeleggen, waarbij de hersenen belangrijker zijn dan de handen.

Op farmacie en biotechnologie bijvoorbeeld. Met een aantal gunstmaatregelen helpt de overheid daarbij. In de farmasector in brede zin in ons land zijn 35.000 mensen aan de slag, van wie 4.500 hooggekwalificeerde onderzoekers. Jaarlijks voert België voor 40 miljard euro geneesmiddelen en vaccins uit, goed voor 11 procent van de totale export.

Arbeid in België is duur, door de hoge sociale en fiscale lasten die de overheid erop heft. Bedrijven moeten die handicap proberen te overwinnen door efficiënter te werken, zich beter te organiseren en door de productiviteit van de werknemers te verhogen via een doorgedreven automatisering. Sommige slagen daarin, andere niet. De bedrijven die het wel lukt, kunnen vervolgens makkelijk de stap naar het buitenland zetten. Ze kunnen concurreren. Dat verklaart voor een stuk dat het kleine Vlaanderen zo’n grote exporteur is kunnen worden.

©Photo News

De wielrenner die bij het fietsen met forse tegenwind wordt geconfronteerd en op een felle plensbui getrakteerd, kan eraan denken af te stappen. Maar wie net dan harder begint te trappen, scherpt zijn conditie aan. Dat kan hem zeges brengen in volgende koersen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud