Advertentie

‘Facebook moedigde nepnieuws zelf aan'

©rv

De top van Facebook heeft er zelf voor gezorgd dat verzonnen nieuwsverhalen ongehinderd op zijn platform worden verspreid. Dat hebben werknemers van het bedrijf verklaard aan Bloomberg.

Facebook ligt momenteel onder vuur omdat dergelijk ‘nepnieuws’ – dat voornamelijk uit de rechts-conservatieve hoek komt - het verkiezingsresultaat in de VS zou kunnen beïnvloed hebben. Volgens de werknemers zouden enkele toplui van Facebook eerder dit jaar echter zelf een aanpassing van het algoritme hebben tegengehouden dat veel van die nepverhalen zou hebben weggefilterd.

De toplui wilden met hun beslissing vermijden dat Facebook als politiek partijdig zou worden bestempeld, omdat het aangepaste algoritme vooral berichten van rechtse websites zou verwijderen.

AdSense

Hoewel Facebook-CEO Mark Zuckerberg eerder deze week nog de kritiek wegwuifde dat valse nieuwsberichten de Amerikaanse verkiezingen hebben beïnvloed, komen Facebook en ook Google nu toch in actie tegen de verspreiding van vals nieuws via hun platformen.

Google reageerde maandag door websites die ‘misleidende inhoud’ verspreiden niet langer toe te laten tot AdSense, het platform waarmee websites Google-advertenties kunnen plaatsen. Zo gaat de gigant achter de inkomsten van valse nieuwssites aan, al kunnen verzonnen berichten nog altijd opduiken in de zoekresultaten van Google Search.

Facebook volgde enkele uren later door de regels van zijn advertentiebeleid te verduidelijken. Het socialemediabedrijf zal geen advertenties opnemen van sites die vals nieuws verspreiden, klinkt het nu expliciet, terwijl daarvoor ‘misleidende of illegale inhoud’ werd gemeden.

Facebook lijkt een stevige bocht te maken, want Zuckerberg had eerder de kritiek weggewuifd dat valse nieuwsberichten de verkiezing van Donald Trump tot Amerikaans president in de hand hebben gewerkt. Ook had hij gezegd dat ‘meer dan 99 procent’ van wat mensen te zien krijgen op zijn sociale platform authentiek is. Die uitspraak leverde hem veel kritiek op, ook intern. Bij Facebook zou intussen een officieuze taskforce van tientallen medewerkers zich met het probleem van vals nieuws bezighoudt.

Filter bubble

Sociale wetenschappers waarschuwen al jaren voor het risico op een ‘filter bubble’, de onbewuste filtering van ons nieuws door onzichtbare en ongrijpbare algoritmes. Onze tijdlijn op Facebook geeft de illusie van volledigheid, maar is een selectie van berichten die vooral gebaseerd is op wat contactpersonen lezen en delen.

Het bestaan van een ‘filter bubble’ is in verschillende studies aangetoond. Onderzoekers van de IMT School for Advanced Studies in het Italiaanse Lucca analyseerden de mechanismes achter de online verspreiding van geruchten, en toonden aan dat internetgebruikers de neiging hebben om alleen die berichten te lezen en te delen die al in hun sociale groep circuleren, en die hun eigen overtuigingen bevestigen. Ze ontdekten ook dat samenzweringsverhalen op het internet veel ‘taaier’ zijn - ze worden voor een langere periode gedeeld en gelezen - dan wetenschappelijke berichtgeving.

Ander onderzoek bewees dat mensen meer geloof aan geruchten hechten naarmate ze er vaker aan worden blootgesteld. De combinatie van al die factoren verklaart dat allerlei cowboyverhalen in de ‘echokamers van het internet’ een eigen leven gaan leiden. Traditionele media die niet vertellen wat sommige groepen willen horen, worden door die groepen dan bestempeld als partijdig.

De campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen toonde aan wat de gevolgen zijn. Maandenlang verschenen op Facebook en andere platformen talloze verzonnen nieuwsberichten. Een fake bericht dat de paus presidentskandidaat Trump zou steunen, werd bijna een miljoen keer gedeeld. Het is niet ondenkbaar dat zo’n bericht sommige katholieke kiezers over de streep trok om voor Trump te stemmen. Al kan je dat natuurlijk nooit zwart-op-wit bewijzen.

Ook Google

Ook Google kwam in de verlegenheid. Zondag meldde de site Mediaite dat het hoogst geklasseerde zoekresultaat voor wie de ‘finale verkiezingsuitslag 2016’ googelde, een link opleverde naar de website 70News. Die berichtte dat Trump en niet Hillary Clinton aan de leiding lag in het totaal aantal uitgebrachte stemmen. In werkelijkheid won Trump wel meer kiesmannen, maar niet het meeste stemmen.

Wie twijfelt aan het waarheidsgehalte van sommige nieuwsberichten, kan zijn licht opsteken bij websites die er een sport van hebben gemaakt om nepverhalen of ‘hoaxes’ te signaleren. Een van de bekendste, Hoax Busters, stopt eind dit jaar na 17 jaar dienst.

De teneur van hoaxes is met de jaren veranderd’, schrijven de makers van de website in een afscheidsbericht. ‘Dezer dagen draait alles rond samenzweringstheorieën en politieke desinformatie. Die verhalen worden verspreid door mensen die alleen nieuws willen lezen dat overeenkomt met hun eigen standpunten.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud