Het best verkopende boek is een cd

Koen Brandt en Mark Borgions, samen met scenarist Paul Wauters de drijvende krachten achter de succesvolle Heerlijke Hoorspelen. ©Stefaan Temmerman

Hun eerste poging was een flop. Maar intussen is een hele generatie kinderen grootgebracht met de ‘Heerlijke Hoorspelen’ van Het Geluidshuis. ‘Klassieke uitgeverijen verklaarden ons gek.’

Niet de jongste worp van misdaadauteur Pieter Aspe, het nieuwste kookboek van Sandra Bekkari of de slachtofferkroniek van strafpleiter Jef Vermassen wist op de afgelopen boekenbeurs de meeste lezers te overtuigen. Nee, de prijs voor best verkopende boek ging dit jaar naar wat in de eerste plaats een geluidsopname is.

‘De rattenvanger’, zo heet de dertiende aflevering van de reeks ‘Heerlijke Hoorspelen’ van de Antwerpse uitgeverij en productiehuis Het Geluidshuis. In wat ondertussen een beproefde formule is, nam de uitgeverij een klassiek verhaal, en zette dat vervolgens volledig naar zijn hand, doorspekt met humor, knipogen, dubbele bodems en actuaverwijzingen. Dat verhaal wordt vervolgens vertolkt door bekende stemacteurs en vergezeld van een met prachtige illustraties gelardeerd boek. Resultaat: de grootste hit van de voorbije boekenbeurs.

Tegengif tegen vluchtigheid

Het is het voorlopige hoogtepunt in het bijzondere verhaal van Het Geluidshuis, dat ondertussen over drie decennia uitstrekt. ‘Onze oorspronkelijke droom, was om filmmuziek te maken’, zo herinnert mede-oprichter en zakelijk leider Koen Brandt zich. ‘Maar dat bleek gemakkelijker gezegd dan gedaan. Er werden 30 jaar geleden misschien één of twee films per jaar gedraaid in België. En om daar binnen te raken moest je connecties hebben. Om onze studio te kunnen betalen, deden we dus al gauw andere klusjes, zoals bands opnemen en jingles maken. Eén van die jingles werd opgemerkt door iemand bij Humo, die daarop vroeg of we ook zelf spots maakten. En dus hebben we maar gelogen van wel (lacht). En even later zat Guy Mortier achter onze microfoon.’

Reclame maken is iets vluchtigs. We hadden nood aan iets blijvends.
Koen Brandt, medeoprichter van Het Geluidshuis

Brandt en zijn team groeiden uit tot bekende namen in de wereld van de radioreclame. Maar in het achterhoofd bleef de oorspronkelijke creatieve droom opspelen. ‘Radioreclame is zeer vluchtig’, zegt Brandt. ‘We voelden de nood om ook iets blijvends te maken. Toen is iemand van het team met het idee op de proppen gekomen om een hoorspel te maken.’

Brandt betrok er al snel enkele andere creatievelingen bij. Met illustrator Mark Borgions vond hij iemand die ook op zoek was naar minder vluchtig werk. ‘Je werk bij wijze van spreken zien verdwijnen met de aardappelschillen, dat is een verschrikkelijk gevoel’, zo drukt die het uit.

Dikke flop

Met Brandt aan de muziek, Borgions aan de tekentafel en auteur Philip Maes aan de schrijftafel kwam een eerste hoorspel tot stand, ‘De nachtegaal’, een bewerking van het klassieke sprookje van Hans Christian Andersen. Dat werd ingespeeld door bekende acteurs als Tom Van Dijck en Gène Bervoets. Het resultaat werd op een cd gebrand en voorzien van een mooi geïllustreerde cover in de winkels gedropt. Om daar vervolgens te blijven liggen.

'De rattenvanger' is de jongste worp uit de reeks Heerlijke Hoorspelen.

‘Een dikke flop was het’, zo windt Brandt er geen doekjes rond. ‘Hoop en al 700 exemplaren van verkocht. We lagen als cd tussen een hoop andere cd’s. Ouders die iets voor kinderen zochten, kwamen daar niet terecht. En als ze er toch terecht kwamen, dan lag er naast ons een cd’tje met vijftig sprookjes op, die ook nog eens goedkoper was. Dat was gedoemd om te falen.’

Het lijkt het recept om er de brui aan te geven. Maar Het Geluidshuis voelde zich gesterkt door de reacties die terugkwamen van mensen die de cd wel hadden gekocht. ‘We wisten dat we iets goeds hadden gemaakt’, zegt Borgions. ‘We moesten het alleen beter aan de man zien te brengen.’

'Gij zijt zot'

Logische stap was om nog een extra dimensie aan toe te voegen, in boekvorm. Alleen had Brandt dat voor ‘De nachtegaal’ al geprobeerd. ‘Ik heb toen met mijn cd’tje de tour van de uitgeverijen gedaan. En die zeiden stuk voor stuk: ‘gij zijt zot’. Geen interesse. En dus hebben we voor verhaal twee gezegd: als er niemand ons boek wil uitgeven, dan doen we het gewoon zelf. Een uitgeverij beginnen: hoe moeilijk kan dat zijn, zo dachten we. Wel, redelijk moeilijk toch. Ik wens Pieter Aspe veel succes met zijn eigen uitgeverij (lacht).’

Met vallen en opstaan leerde Het Geluidshuis het nieuwe vak. En via twee slimme strategische zetten, bezorgde het bedrijf zichzelf een basis om op voort te werken. Eerst via een deal met Humo, waarmee ‘De nachtegaal’ alsnog op 11.000 salontafels belandde.

Scenarist Paul Wauters werkt vanuit Parijs mee aan de Heerlijke Hoorspelen. ©Geluidshuis

En ondertussen had het bedrijf ook een tweede verhaal klaar, ‘Wilde zwanen’, waarvan het scenario werd gepend door reclamemaker Paul Wauters, de huidige creatief directeur van het Parijse agentschap Babel. 'Een man die je kan doen lachen met de omschrijving van een steen', zo omschrijft Brandt hem. En ook Wauters was naar eigen zeggen klaar voor iets minder vluchtigs dan reclame, toen hij werd benaderd door Brandt. 'Als reclamemaker maak je eigenlijk dingen die mensen zo min mogelijk moeten storen. niemand zit te wachten op reclame. Dit was mijn kans om mensen ook blij te maken met mijn werk.'

'Met dat tweede verhaal mochten we met onze acteurs een live lezing doen op ‘De laatste show’, toen nog ieders afsluiter van de dag’, zegt Borgions. ‘Van toen is de bal aan het rollen gegaan en zijn we stukje bij beetje gegroeid.’

Shakespeare

Ondertussen worden alle hoorspelen gemaakt door Brandt, Wauters en Borgions. En dat trio is allesbehalve uitverteld. De makers hebben naar eigen zeggen een lange lijst potentiële verhalen liggen. Sprookjes, maar ook meer complexe verhalen uit de wereldliteratuur, zoals eerder Shakespeare en Jules Verne werden bewerkt. ‘Onze formule is dat we die verhalen kiezen waar je van denkt dat je ze kent’, legt Borgions uit. ‘Maar als je het zou moeten navertellen, zou je beseffen dat er gaten zitten in je geheugen. Die vullen we dan met plezier in.’

Mark Borgions en Koen Brandt (onder) zijn samen met scenarist Paul Wauters de drijvende krachten achter de reeks ‘Heerlijke hoorspelen’. ©Stefaan Temmerman

Kan je je creatieve ei dan nog wel genoeg kwijt in zo’n bestaand verhaal? ‘We blijven trouw aan het verhaal en de structuur’, zegt Brandt. ‘Als je vandaag onze Shakespeare-bewerking ‘De storm’ beluistert, zal je als je over 15 jaar ‘The tempest’ op toneel ziet perfect kunnen volgen. Maar binnen die verhalen zit nog heel veel ruimte om je stempel te drukken, hoor. Neem nu de motivatie van bepaalde personages. Zeker in sprookjes, handelen figuren naar de universele waarheden van de 18de en de 19de eeuw, zonder dat echt uit te diepen. Die waarheden zijn vandaag helemaal niet meer voor de hand liggend. Maar we houden wel vast aan het verhaal. Dat geeft je dan de mogelijkheid om eens na te denken over waarom zo’n personage nu doet wat hij doet. Je kan ze een karakter geven. Zo maak je een verhaal je toch eigen.’

‘De verhaallijnen zelf laten ook nog wel wat ruimte voor creativiteit’, zegt Borgions. ‘Ongeveer een kwart van de verhalen van Hans Christian Andersen eindigt hetzelfde: als je nu wil weten wat er gebeurt, vraag het aan het oud vrouwtje. Niemand die weet wie dat oud vrouwtje is. Andersen had gewoon geen goesting meer (lacht).’

Geld als slijk

Hoewel de hoorspelen van Het Geluidshuis vandaag een onmiskenbaar succes zijn, staat er voorlopig niet meteen een vetpot tegenover, zegt Brandt. ‘Omdat we nu in het nieuws zijn als best verkopende boek, denken mensen dat we geld als slijk verdienen. Dat slaagt nogal tegen (lacht). We verdienen er nu genoeg aan om onze volgende productie te betalen, plus een beetje extra. Rijk word je hier niet van. Daarvoor is onze afzetmarkt te klein en zijn onze kosten te hoog. Aan zo’n productie werkt uiteindelijk 40 man mee, die gelukkig aan heel schappelijke prijzen willen werken.’

‘We doen dit vooral omdat we dat kei hard wíllen doen’, zegt Borgions. ‘Er is een generatie groot geworden met onze verhalen, dat is een spectaculair gevoel. Vorig jaar stond er een meisje aan mijn tafel die was genoemd naar één van de personages uit een verhaal. Dat is waar je dit voor doet.’

Frankrijk en Nederland

En toch wordt er luidop gedroomd van meer. Het Geluidshuis heeft ondertussen twee verhalen bewerkt voor de Franse markt, met lokaal aangepaste grappen, die bovendien zijn vertolkt door topacteurs als Cécile De France en Guillaume Gallienne. ‘Ik woon in Frankrijk, en kan het dus goed volgen’, zegt Wauters, aan de lijn vanuit Parijs. ‘Wel, de reacties zijn laaiend enthousiast. Iedereen die het resultaat hoort, is fan. Eigenlijk is dat een succesverhaal dat gewoon op ons ligt te wachten. Maar daar staan natuurlijk stevige investeringen tegenover.’ En ook Nederland staat ondertussen op de radar. ‘Daar bekijken we hoe en met wie we lokale versies gaan opnemen’, zegt uitgever Ann Desmet.

Als die internationale doorbraak er komt, wil Wauters er gerust zijn hoofdberoep van maken. ‘Dit is meer dan een hobby of een uitlaatklep. Laten we hopen dat het lukt.’

Kan je je creatieve ei dan nog wel genoeg kwijt in zo’n bestaand verhaal? ‘We blijven trouw aan het verhaal en de structuur’, zegt Brandt. ‘Als je vandaag onze Shakespeare-bewerking ‘De storm’ beluistert, zal je als je over 15 jaar ‘The tempest’ op toneel ziet perfect kunnen volgen. Maar binnen die verhalen zit nog heel veel ruimte om je stempel te drukken, hoor. Neem nu de motivatie van bepaalde personages. Zeker in sprookjes, handelen figuren naar de universele waarheden van de 18de en de 19de eeuw, zonder dat echt uit te diepen. Die waarheden zijn vandaag helemaal niet meer voor de hand liggend. Maar we houden wel vast aan het verhaal. Dat geeft je dan de mogelijkheid om eens na te denken over waarom zo’n personage nu doet wat hij doet. Je kan ze een karakter geven. Zo maak je een verhaal je toch eigen.’

‘De verhaallijnen zelf laten ook nog wel wat ruimte voor creativiteit’, zegt Borgions. ‘Ongeveer een kwart van de verhalen van Hans Christian Andersen eindigt hetzelfde: als je nu wil weten wat er gebeurt, vraag het aan het oud vrouwtje. Niemand die weet wie dat oud vrouwtje is. Andersen had gewoon geen goesting meer (lacht).’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud