VRT aan kortere ketting na kritische audit

Minister van Media Benjamin Dalle. ©Photo News

Het uiterst kritische rapport van Audit Vlaanderen over mistoestanden bij de VRT mondt uit in een verscherpte externe controle. Minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) belooft een jaarlijkse doorlichting van de openbare omroep.

'Ik ben geschrokken door het rapport over de VRT', zo echoode Vlaams minister van Media Benjamin Dalle woensdag in het Vlaams Parlement de woorden die VRT-CEO Frederik Delaplace ook vrijdag al richtte aan zijn personeel. Het uiterst kritische document, dat een brede waaier aan mistoestanden aanklaagt bij de openbare omroep, werd woensdag uitgebreid besproken in een actuadebat.

De beheersovereenkomst is geen vodje papier.
Bart Tommelein
Vlaams Parlementslid (Open VLD)

In dat rapport is sprake van ernstige tekortkomingen in het naleven van de regels voor openbare aanbestedingen, nonchalance en slordigheid in het omspringen met contracten en overheidsgeld, het bewust opzetten van constructies om regels te omzeilen, vriendjespolitiek en normvervaging.

Dode letter

In het parlement werden aardig wat vragen gesteld bij de werking van de openbare omroep. Zo haalde Bart Tommelein (Open VLD) er in zijn tussenkomst de huidige beheersovereenkomst bij, waarin een stel regels geformuleerd zijn rond processen, budgetten, controle en transparantie. 'Dit zijn belangrijke bepalingen waarvan we zouden mogen verwachten dat ze in de praktijk worden gebracht', zei Tommelein. 'Blijkbaar waren ze dode letter.'

Net als andere parlementsleden drong Tommelein aan op beterschap in de nakende nieuwe beheersovereenkomst. 'Voor ons is de beheersovereenkomst geen vodje papier', klonk het. 'Het moge duidelijk zijn dat in een nieuwe beheersovereenkomst heel duidelijke bepalingen moeten komen om dergelijke wantoestanden tegen te gaan.'

Dalle bevestigde meteen dat er een verscherping aankomt. Daarbij schaarde hij zich achter Delaplace, die eerder al een nultolerantie had afgekondigd voor wie deontologisch de kantjes eraf loopt bij de VRT. Maar Dalle belooft de aanbevelingen die Audit Vlaanderen formuleerde te betonneren in de nieuwe beheersovereenkomst, in de vorm van een resultaatsverbintenis.

Schoonmoeders

Bovendien installeert Dalle een jaarlijkse doorlichting. Delaplace krijgt boven op zijn eigen toezicht ook twee externe 'schoonmoeders' die over zijn schouder meekijken, in de vorm van Audit Vlaanderen en de mediawaakhond VRM. Op die manier legt de mediaminister de VRT de facto aan een kortere politieke ketting.

De VRT zou exclusiviteitscontracten van schermgezichten artificieel laag gehouden hebben.

Over de inhoud van het auditrapport zelf komen ondertussen meer details naar buiten. Zo was het al duidelijk dat Audit Vlaanderen 'constructies' aantrof om schermgezichten meer te betalen dan alleen hun exclusiviteitscontract. Daarbij werden, naast de exclusiviteitsovereenkomsten zelf, nog consultancyopdrachten opgesteld.

Volgens onze informatie worden de contracten met de populaire komiek Philippe Geubels en tv-maker en presentator Tom Lenaerts genoemd in het auditrapport. Geubels sloot in 2017 een vierjarig contract af, dat van Lenaerts liep afgelopen zomer af. In beide gevallen werd naast het reguliere contract ook een consultancyopdracht toegekend. Het vermoeden is dat bij de openbare omroep voor die aanpak werd gekozen om de exclusiviteitscontracten artificieel laag te houden. Op die manier konden ze makkelijker de toets van het auditcomité van de raad van bestuur doorstaan, bij de discussie over de wedloop tussen zenders voor schermgezichten..

Peter Claes

Voorts wordt steeds duidelijker dat bijzonder veel van wat in het rapport staat, draait rond de figuur van gewezen directeur Media en Productie Peter Claes. De audit wrijft de topmanager onder meer aan dat hij belangrijke clausules over de verdeling van exploitatierechten van programma's 'vanuit de losse pols' onderhandelde. Hij zou ook op eigen houtje dure maar vage contracten afgesloten hebben en buiten hr om mensen uit zijn netwerk aan opdrachten of contracten geholpen hebben. Claes was woensdag niet bereikbaar voor commentaar.

Bij de commerciële concurrenten zijn verhalen over met een goed contract afgesnoepte schermgezichten een doorn in het oog.

Het rapport en de nasleep zijn een bron van onrust bij het VRT-personeel. In de laatste rechte lijn naar een nieuwe beheersovereenkomst bestaat de angst dat in de vele uitlekkende verhalen op politiek niveau een bewijs wordt gezien dat bij de VRT financieel nog vet zit. Bij de commerciële concurrenten van de openbare omroep zijn verhalen over met een goed contract afgesnoepte schermgezichten in ieder geval een doorn in het oog. De druk op Dalle en de regering vanuit commerciële hoek om de VRT - al dan niet financieel - strenger aan te pakken, belooft dus nog toe te nemen.

Delaplace probeerde woensdag met een interne mail de gemoederen te bedaren. Daarin haalde hij uit naar berichtgeving in deze krant, onder andere omdat volgens hem in het rapport geen sprake is van misbruik van overheidsgeld en zelfverrijking. Om onze bronnen te beschermen kunnen we niet letterlijk citeren uit het rapport, maar het toont volgens ons duidelijk aan dat bewust misbruik werd gemaakt van overheidsgeld.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud