VRT op ramkoers met architecten over dure nieuwbouw

De nieuwbouw, die ook als cultuur- en ontmoetings centrum moet fungeren. ©G2 Architectural Graphics for TBM Robbrecht en Daem - Dierendonckblancke - VK - Arup

Op een moment dat de VRT voor zijn dotatie moet vechten, zit hij ook in de knoei met zijn nieuwbouw. Vier jaar na de lancering voeren de omroep en de architecten nog altijd strijd over de factuur.

‘De samenwerking loopt niet altijd even vlot.’ ‘Dit geeft weinig vertrouwen.’ ‘We zijn teleurgesteld.’ ‘Dit is onaanvaardbaar.’ Het is maar een bloemlezing van wat de VRT en de ontwerpers van de geplande nieuwbouw het voorbije jaar naar elkaar stuurden. Ze laat niks aan de verbeelding over: het rommelt aan de Reyerslaan.

De communicatie tussen de omroep en de architecten staat neergepend in een nota voor de raad van bestuur van 14 oktober. Die nota is deze week op de redactie van De Tijd beland. De VRT zit verveeld met het lek, maar bevestigt de authenticiteit van het document.

We gaan niet mee in de bijomende voorwaarden van de ontwerpers. De goede wil van de VRT kent zijn grenzen.
Bob Vermeir, woordvoerder VRT

De aanslepende discussie is een van de oorzaken van de vertraging die in juni werd aangekondigd. Toen werd meegedeeld dat de nieuwbouw geen 122 maar 150 miljoen zou kosten en dat de verhuizing pas voor 2024 is. Ondertussen is het twijfelachtig of dat nog lukt. Want de spanningen tussen beide partijen gaan sindsdien nog crescendo.

Het gaat dossier al mee van 2012. Toen maakte de VRT een einde aan de speculaties over een verhuizing naar Mechelen of een renovatie van het stokoude gebouw langs de Reyerslaan. Het werd een nieuwbouw op de Reyerssite, die wordt omgeturnd tot een mediapark met ook woningen en groen.

Factuur

Bij een ontwerpwedstrijd kwam in 2015 een samenwerking van de architectenbureaus Robbrecht&Daem en Dierendonckblancke en de ingenieurbureaus Arup en VK als winnaar uit de bus. Pas in februari 2018 werd het definitieve ontwerp wereldkundig gemaakt. ‘In de plaats van het oude, saaie kantoorgebouw komt een moderne nieuwbouw die als een cultuur- en ontmoetingscentrum zal fungeren’, zet architect Paul Robbrecht toen.

Als goede huisvader wil de VRT er alles aan doen om binnen budget te blijven.

Maar terwijl het startschot van het echte bouwproject verwacht wordt, valt in augustus 2018 het eerste schot in een stellingenoorlog die nog aan de gang is. Inzet: de factuur. Het is sowieso al drukkend heet die zomer, maar wanneer de offertes van de kandidaat-aannemers geopend worden, krijgen de bazen van de VRT bijna een beroerte. Niet één bestek onder 186 miljoen euro loopt binnen. Volgens de aannemers is de raming van de ontwerpers onrealistisch. Door de specifieke omstandigheden in Brussel, met enorme files rond het Meiserplein, zijn de kosten veel hoger.

De ontwerpers weerleggen dat. Zij wijzen erop dat de hoogconjuctuur en specifieke eisen van de aannemers het budget opdrijven. Een nieuwe raming zet het project op 150 miljoen euro. De VRT is sceptisch en huurt twee costcontrollers in. Dat levert ramingen op van 172 tot 190 miljoen euro.

Het mes wordt in het project gezet. Daarover zegt de VRT in een reactie aan De Tijd: ‘Toen vorig jaar bleek dat de raming van de architecten ver onder de offertes van de aannemers zat, hebben we tot twee keer toe het ‘programma-van-eisen’ bijgesteld. Als goede huisvader wil de VRT er alles aan doen om binnen budget te blijven.’

Risico

De VRT wil concreet geen eurocent meer uitgeven dan 150 miljoen. Dat is zo afgesproken met de Vlaamse regering, luidt het. Dat betekent dat de architecten de duimschroeven krijgen aangedraaid. Het basisproject moet gereduceerd worden tot 135 miljoen, met een veiligheidsmarge van 15 miljoen. Met de architecten leidt dat niet alleen tot ‘artistieke spanningen’, ze vragen ook extra ereloon voor het uittekenen van de besparingen.

Het hele dispuut is uitgedraaid op de vraag: wie pakt het risico als het project toch aanzienlijk duurder uitvalt? De VRT stelt een kosteloze opzegmogelijkheid voor. ‘Als in het voorjaar 2020 blijkt dat de offertes van de aannemers hoger liggen dan de budgettaire contouren van VRT, dan moet VRT het recht hebben om de ontwerpers aan te spreken (…) en desgevallend ook de samenwerking te beëindigen’, staat te lezen in een schrijven van 9 oktober.

De architecten wijzen die clausule af en eisen extra ereloon per maand dat het bouwproject langer duurt dan 35 maanden. ‘Zonder tijdslimiet’, blijven ze herhalen. Voor de VRT is dat het breekpunt. ‘Wij gaan niet mee in de bijkomende financiële voorwaarden van de ontwerpers. De goede wil van de VRT kent zijn grenzen.’

Maandag buigt de raad van bestuur van de VRT zich opnieuw over de kwestie. De omroep verwacht daar het antwoord van de tegenpartij. Al met al gaat het dispuut nog over 3 miljoen euro. De hoop op een compromis is er nog, maar de sfeer is verziekt. Tegelijk zou het gezichtsverlies voor alle partijen en een bijkomende vertraging betekenen als de samenwerking kapseist.

Zeker op een moment dat de Vlaamse regering de VRT extra besparingen oplegt. De omroep benadrukt wel dat dit project losstaat van de dotatie. De financiering komt uit de verkoop van de gronden aan het Brussels Gewest en het inkrimpen van de energiefactuur.

De redactie vroeg een reactie aan Robbrecht&Daem, maar dat kon niet op de zaak ingaan. ‘Hoewel ik dat graag zou doen, is het contractueel niet toegelaten’, aldus Paul Robbrecht.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud