reportage

Belgen bouwen ‘wasmachines' om uitstoot schepen te zuiveren

In Arendonk last VDL KTI scrubbers in elkaar, grote wasinstallaties om de uitstoot van schepen te zuiveren. ©20200218, Arendonk, foto's katrijn van giel, VDL KTI in Arendonk. Ze bouwen daar scrubbers, grote wasinstallaties om uitlaatgassen van schepen te zuiveren.

De strengere uitstootnormen voor de scheepvaartindustrie betekenen een buitenkans voor VDL KTI. Het bedrijf bouwt in de Kempen uitstootfilters voor supertankers en cruiseschepen. ‘Als straks ook Euronav overstag gaat, zullen vele anderen volgen.’

‘De vraag was niet bij te houden. We hebben zelfs even een verkoopstop moeten doorvoeren omdat ons orderboek uitpuilde’, zegt Simon Jacobs. Als commercieel directeur leidt hij de verkoop bij VDL KTI, een bedrijf dat in Mol en Arendonk industriële installaties voor de oliesector en de petrochemie produceert. Maar de vraag uit de olie- en gassector viel terug en dus ging het bedrijf op zoek naar andere activiteiten. Het produceert sinds een paar jaar hoogspanningsmasten, maar vooral ook wasinstallaties om de uitlaatgassen van schepen te zuiveren, zogenaamde scrubbers. ‘Met de komst van strengere uitstootnormen stond plots iedereen in de rij om die installaties te bestellen.’ 

De International Maritime Organisation (IMO) voerde op 1 januari strengere uitstootnormen in voor de internationale scheepvaart. Om de uitstoot van schadelijke zwaveloxide te beperken, staan rederijen voor een dilemma. Ofwel moeten ze zuiverder, maar ook duurdere brandstof aankopen. Ofwel kunnen ze scrubbers installeren die aan boord de uitlaatgassen filteren. Het prijskaartje van die investering bedraagt 1 tot 3 miljoen euro per schip.

De strengere regelgeving is nog maar twee maanden in voege en sommige klanten hebben al 40 à 50 procent van hun investering in scrubbers terugverdiend.
Joost Wijdeveld
Verkoopdirecteur VDL AEC Maritime

Buiten aan de fabriek in Arendonk ligt zo’n installatie: een gloednieuwe metalen cilinder van 11 meter hoog en tot 5 meter doorsnede. De buis past in de schouw van een olietanker, een vracht- of een cruiseschip. ‘Je wast de uitlaatgassen door ze met een nevel van zout zeewater te besproeien’, zegt Joost Wijdeveld, verkoopdirecteur van het zusterbedrijf VDL AEC Maritime uit Eindhoven, dat verantwoordelijk is voor de engineering en de installatie bij de klant.

‘Elk uur pompen we tot 1.150 kubieke meter water naar boven. De zwavel in de uitlaatgassen hecht zich aan het watergordijn en stroomt weg. Afhankelijk van het soort installatie kan de zwavel gefilterd worden, of stroomt het zure water terug de zee in, waar het via een natuurlijk mechanisme oplost. Zo heb je minder luchtvervuiling.’

Zowel VDL KTI als VDL AEC Maritime maakt deel uit van de Nederlandse VDL Groep. Het industriële familiebedrijf is in België vooral bekend als eigenaar van de bussenfabriek in Roeselare en van VDL Nedcar, net over de Nederlandse grens in Born waar het Mini’s en BMW’s produceert. De ambitie van het familiebedrijf is expliciet de maakindustrie in Nederland en Vlaanderen te houden. VDL KTI is dan ook een van de weinige producenten die in Europa scrubbers in elkaar lassen.

‘De concurrentie komt vooral van Aziatische bedrijven, maar die hanteren andere kwaliteitseisen’, zegt Wijdeveld. ‘Wij zitten in het iets duurdere segment, maar dat heb je zo terugverdiend door de kwaliteit die daar tegenover staat. Als een installatie door productiefouten een dag stilligt, kost dat duizenden euro’s aan duurdere brandstof.’

‘De zwavelarme brandstof was in januari 350 dollar duurder per ton’, zegt Wijdeveld. ‘Als je weet dat grote schepen 40 tot 70 ton brandstof per dag verbruiken, dan is in veel gevallen een scrubber een interessante investering. De nieuwe regelgeving is nog maar twee maanden in voege en sommige klanten hebben al 40 à 50 procent van hun investering terugverdiend.’

Joost Wijdeveld, verkoopdirecteur van VDL AEC Maritime, toont een afgewerkte scrubber. ©20200218, Arendonk, foto's katrijn van giel, VDL KTI in Arendonk. Ze bouwen daar scrubbers, grote wasinstallaties om uitlaatgassen van schepen te zuiveren. Joost Wijdeveld.

De vraag naar scrubbers piekte in 2018 toen de nieuwe regels bekendraakten. Een aantal grote orders van Griekse rederijen maakten zelfs dat VDL even geen bestellingen meer aannam. ‘Maar daarna viel de markt weer stil’, zegt Wijdeveld. ‘Alle scheepswerven in China waren volgeboekt. Rederijen namen een afwachtende houding aan omdat ze wel nieuwe scrubbers konden bestellen, maar er waren geen werven beschikbaar om de installaties aan boord te installeren.’

Nu de nieuwe regeling na jaren van discussie eindelijk van kracht is, komt de vraag weer op gang. VDL KTI heeft het nodige materiaal al op voorraad en bij partnerbedrijven kunnen extra lassers worden opgeroepen zodra de eerste contracten rond zijn. Naast de 100 eigen mensen kunnen zo nog eens 50 tot 80 interims worden ingezet.

‘Er lopen gesprekken met verschillende potentiële klanten', zegt Wijdeveld. 'Zelfs de Belgische olietankerrederij Euronav, de grootste ter wereld, overweegt nu scrubbers te installeren. Als die overstag gaat, kunnen veel andere volgen. Dat zagen we ook in 2018 toen de containerrederij Maersk ervoor koos scrubbers te installeren. Veel anderen keken daarnaar, want als je concurrent het wel heeft en jij niet, dan zit je met een economische handicap.’

Door de nieuwe activiteiten met scrubbers en hoogspanningspylonen haalt VDL KTI elk jaar een omzet van meer dan 30 miljoen euro. ‘Als we het bij olie en gas hadden gehouden, zou onze omzet teruggevallen zijn’, zegt Jacobs. ‘Olie alleen is een te fluctuerende business en dat verhaal is ooit eindig. Daarom hebben we verschillende nieuwe markten nodig die op onze activiteiten aansluiten.’

Oude dieselwagens mogen de lage-emissiezones niet meer binnen, maar ondertussen zitten die grote schepen in de Antwerpse haven gewoon te draaien. Waar zijn we dan eigenlijk mee bezig?
Simon Jacobs
Commercieel directeur VDL KTI

In de zuivering van uitlaatgassen zit de komende jaren veel potentieel. VDL schat dat wereldwijd nog 15.000 à 20.000 schepen in aanmerking komen om te worden uitgerust met scrubbers. Maar ook daarna is de verwachting dat de uitstootnormen stapsgewijs verstrengd worden, waardoor schepen steeds performantere filters nodig hebben.

‘Je kan het vergelijken met de uitstootevolutie bij auto’s’, zegt Jacobs. ‘De scheepvaart heeft nu een eerste stap gezet vergelijkbaar met de overgang van Euronorm 1 naar 2. Maar er is nog een lange weg te gaan. Ook met de strengere zwavelnormen is de luchtvervuiling van een liter scheepsbrandstof nog altijd 100 keer groter dan die van een liter diesel. Het beleid schiet soms alle kanten uit. Oude dieselwagens mogen de lage-emissiezones niet meer binnen, maar ondertussen zitten die grote schepen in de Antwerpse haven gewoon te draaien. Waar zijn we dan eigenlijk mee bezig?’

Een belangrijke vraag voor VDL wordt hoe het coronavirus in China evolueert. ‘De scheepswerven liggen er stil. Als dat blijft duren, dan moet voor de installatie van scrubbers uitgeweken worden naar landen als Singapore, Griekenland of Turkije’, zegt Wijdeveld. ‘Dat kan strubbelingen veroorzaken, maar we voelen dat de markt weer op gang komt. Het duurt even om de contracten rond te krijgen, maar tegen juni komt er een nieuwe piek aan.’

Uitstootnormen
Vanaf zondag strengere normen voor scheepvaart

Schepen mogen vanaf zondag niet meer zomaar op zware scheepsbrandstof varen. Ofwel moeten ze op duurdere zwavelarme brandstof varen ofwel moeten ze scrubbers gebruiken: wasinstallaties die aan boord de uitlaatgassen zuiveren.

De nieuwe regels van de International Maritime Organization (IMO) zijn al sinds 1 januari van kracht, maar schepen die nog een tank vol zware scheepsbrandstof hadden, kregen tot 1 maart de tijd om die op te gebruiken.

De uitstootnormen moeten de vervuilende zwaveloxides van de internationale scheepvaart inperken. De uitlaatgassen mogen nog maar 0,5 in plaats van 3,5 procent zwavel bevatten en 0,1 procent in de beschermde kustgebieden. Ook de uitstoot van fijnstof wordt ingeperkt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud