Brusselse windmolenpionier Xant gaat over de kop

Een turbine van Xant ©xant

De windmolenbouwer Xant, mee opgericht door de ondernemer Peter Vyncke, is failliet. Het bedrijf had grootse internationale ambities met zijn compacte windmolens, maar raakte niet uit de rode cijfers. ‘Het wrange is dat de marktvraag eindelijk op gang was gekomen.’

Toen een paar Vlaamse en Brusselse ondernemers in 2012 Xant oprichtten, mikten ze op de internationale verkoop van ‘enkele honderden’ windturbines per jaar. Ondertussen, zeven jaar later, is het aantal gebouwde molens op twee handen te tellen. Xant maakte jaar na jaar verlies en nadat een potentiële kapitaalinjectie werd afgeblazen, sprak de Brusselse ondernemingsrechtbank vorige week het faillissement uit.

Xant ontstond als een spin-off van het Brusselse milieu-engineeringbedrijf 3E. Het ontwikkelde een compacte windturbine, ideaal om naar afgelegen gebieden te transporteren. Bij de oprichting kwam de West-Vlaamse ondernemer Jo Versavel (ex-Traficon) aan boord, net als de familie Vyncke, van het gelijknamige verbrandingsketelbedrijf uit Harelbeke. ‘We willen marktleider worden’, zei Peter Vyncke bij de oprichting.

Midelgroot

Xant

> De Brusselse bouwer van compacte windmolens werd in 2012 opgericht als een spin-off van het engineeringbedrijf 3E. Om de turbines te installeren is geen kraan nodig, waardoor ze geschikt zijn voor afgelegen  gebieden.

> Xant raakte nooit uit de rode cijfers en werd vorige week failliet verklaard.

> Het telt vijf medewerkers, van wie vier freelancers.

> Aandeelhouders: PMV, 3E, familie Vyncke (Prometheus), Jo Versavel (ex-Traficon), GIMB.

 

De Brusselse windmolenfabrikant focuste op het ‘vergeten segment’ van middelgrote turbines, ergens tussen de kleinste molens voor ‘huis-tuin-en-keukengebruik’ en de mastodonten van meer dan 100 meter hoog. De Xant-turbine heeft een wiekdiameter van 24 meter. De beperkte omvang moest de molen van 100 kilowatt vooral geschikt maken voor ontwikkelingslanden en voor moeilijk bereikbare gebieden. Het bedrijf richtte zich op afgelegen boerderijen, ziekenhuizen en bedrijven die niet aangesloten zijn op het publieke elektriciteitsnet en die hun dieselgeneratoren willen vervangen door hernieuwbare energie.

Xant maakte zich sterk dat alle componenten als een soort IKEA-bouwsysteem in één container pasten. Bovendien was voor de installatie van de molen geen bouwkraan nodig. Een jeep volstond om de mast van 30 meter recht te trekken. Xant bouwde vorig jaar nog twee turbines in een afgelegen vissersdorp in Alaska, die zo’n 200 gezinnen van stroom voorzien.

‘Maar het heeft langer geduurd dan verwacht om klanten te overtuigen’, zegt medeoprichter en CEO Alex De Broe. ‘Zeker 2017 en 2018 waren hard, waarbij we moesten teren op onze eerste demonstratieprojecten. We zijn toen door de zogenaamde dodenvallei van de start-up gegaan.’

Er waren verschillende kapitaalinjecties nodig om Xant overeind te houden. Volgens de laatst beschikbare jaarrekening slikte Xant in 2017 een verlies van bijna 1 miljoen euro en was er toen al een gat geslagen van 5 miljoen euro. Die verliezen werden vorig jaar opgevangen met een kapitaalverhoging. De bestaande aandeelhouders lieten hun leningen voor meer dan 2 miljoen euro omzetten in kapitaal. De Vlaamse investeringsmaatschappij PMV groeide uit tot de grootste aandeelhouder, en ook de Gewestelijke Investeringsmaatschappij Brussel (GIMB) kwam aan boord met een half miljoen euro vers kapitaal.

Toen de onderhandelingen met een investeerder afsprongen, hadden we geen plan B.
Alex De Broe
CEO Xant

Maar het volstond niet. De Broe ging dit jaar opnieuw op zoek naar een nieuwe strategische partner, liefst een installatiebedrijf uit de energiesector dat Xant wereldwijd toegang kon geven tot potentiële klanten. ‘Er liepen gesprekken met een investeerder, maar op het laatste moment sprongen de onderhandelingen af’, zegt De Broe. ‘We hadden geen plan B en hebben dan de boeken moeten neerleggen.’

Vyncke

Oorspronkelijk was het de bedoeling dat Vyncke Xant aan klanten zou helpen voor zijn windmolens, maar dat liep moeilijker dan gedacht. ‘Met zijn biomassacentrales werkt Vyncke voor klanten die op zoek zijn naar meerdere megawatts’, zegt De Broe. ‘Er was geen overeenstemming met onze windmolens van 0,1 megawatt. Locaties met veel biomassa zijn trouwens niet altijd de plekken met veel wind.’

Peter Vyncke is nog altijd overtuigd van het potentieel van Xant. ‘Het is een fantastisch product dat bewezen heeft dat het werkt in de meest gure omstandigheden’, zegt hij. ‘Maar we hebben niet het antwoord gevonden op de vraag hoe we het naar de markt moeten brengen. Er was daarover een verschil in visie. Wij van Vyncke hebben daarom anderhalf jaar geleden mentaal afstand genomen van het project. We hebben ons belang laten verwateren en de andere partijen niets meer in de weg gelegd. Als je onderneemt, kan je niet verwachten dat alles lukt.’

Het faillissementsdossier is in handen van curator Thierry Van Doosselaere. De Broe hoopt nog investeerders te vinden om een doorstart te maken. ‘Het wrange is dat de marktvraag eindelijk op gang was gekomen. We hebben een mooi orderboekje met wereldwijd verschillende potentiële pistes en hebben dit jaar al 15 contracten gesloten voor de verkoop van turbines. Het zou zonde zijn als dat allemaal niet doorgaat. Ik praat met verschillende partijen over een doorstart.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect