interview

Farys-CEO: ‘Politieke zitjes schrappen? Graag, maar stap voor stap'

©Emy Elleboog

Farys-TMVW, een van de grootste waterbedrijven in Vlaanderen, schrapt voorlopig geen enkel van de 340 bestuurszitjes voor politici. ‘We zijn heus bereid erover te praten,’ sust de nieuwe topvrouw Marleen Porto-Carrero, ‘maar first things first.’

Er staat veel op het spel voor de Vlaamse intercommunale Farys-TMVW. Het waterbedrijf groeide de jongste jaren niet alleen uit tot een multifunctionele ‘octopus’ die sportzalen en zwembaden bouwt en allerlei extra diensten verleent aan gemeenten en lokale overheden. Het kwam begin dit jaar ook in een politieke storm terecht omdat het er samen met andere intercommunales een kafkaiaanse structuur op nahield, goed voor honderden politieke postjes die miljoenen euro’s aan zitpenningen kosten.

‘We leggen op dit moment de laatste hand aan een transitie’, zegt Marleen Porto-Carrero (58), die sinds oktober aan het roer van Farys-TMVW staat. Om in orde te zijn met de Vlaamse wetgeving voert de intercommunale een interne reorganisatie door. Toch blijven er nog heel wat punten van kritiek, waarop de topvrouw een concreet antwoord moet vinden.

Knelpunt 1: Farys telt te veel politieke zitjes

Opmerkelijk: in de nieuwe statutenwijziging van Farys-TMVW worden de acht regionale directiecomités van de intercommunale vervangen door ‘adviescomités’, maar de wirwar aan 340 mandaten wordt niet geschrapt. Dat lijkt in tegenstrijd met wat Vlaams minister van Bestuurszaken Liesbeth Homans (N-VA) beoogt. Zij wil een ontvetting van alle intercommunales. (lees inzet)

‘De veranderingen die we nu doorvoeren, zijn gebaseerd op de inzichten van twee jaar geleden en zijn conform het decreet voor intergemeentelijke samenwerking’, zegt Porto-Carrero. ‘We zijn er ons van bewust dat minister Homans in haar visienota een stuk verder gaat. We willen dan ook graag met haar discussiëren over hoe we de bestuurlijke onderbouw nog verder kunnen afslanken, maar first things first. Eerst onze statuten op orde krijgen. Dat is de basis voor verdere stappen.’

Is dat politiek haalbaar? ‘Ik hoop oprecht dat we daardoor niet opnieuw in een verkeerd daglicht komen. Er zijn nu 160 vennoten - zowel gemeenten, OCMW’s als andere lokale overheden - die van de diensten van Farys gebruikmaken. Je kan die niet zomaar uit je beslissingsorganen laten verdwijnen. We zijn bereid het aantal bestuurslagen te verminderen, en zo de politieke zitjes en vergaderingen nog te verminderen. We gaan het gesprek zeker niet uit de weg. Maar we willen het stap voor stap doen.’

Knelpunt 2: Directeurs van intercommunales verdienen te veel

Marleen Porto-Carrero

Psychologe van opleiding.

Was zeven jaar therapeutisch coördinator in de privésector.

Werkte vier jaar als hr-assistent bij Philips Brussel.

Werd in 1993 personeelschef van TMVW en werd er tussen 2000 en 2005 adjunct-algemeen directeur.

Stapte in 2005 over naar het Gentse ziekenhuis Jan Palfijn, waar ze een grote reorganisatie doorvoerde.

Volgde in oktober 2016 Ludy Modderie op als algemeen directeur van Farys-TMVW.

Farys-TMVW gaf over zijn loonstructuur tot nu toe geen transparantie. Porto-Carrero: ‘Toen de heisa rond de postjespakkerij van Vlaamse politici bij de intercommunales uitbrak, hebben we een persbericht verspreid met het gemiddelde brutoloon van een directielid in de watersector: tussen 110.000 en 140.000 euro op jaarbasis. Het gemiddelde loon van een directielid bij Farys-TMVW zit daar pal middenin. Maar in de pers werd geschreven dat we in het hoogste segment zaten. Dat was manifest onjuist. Maar goed, zoals gezegd, we zijn bereid ons aan elke nieuwe regel aan te passen. Ook mijn verloning hoort daarbij.’

Knelpunt 3: Farys verwaarloost zijn kernactiviteit

Porto-Carrero wil het ‘misverstand’ uit de wereld helpen dat de intercommunale zich verliest in allerlei aanvullende diensten voor gemeenten en haar kerntaak - de verdeling van drinkwater - verwaarloost. ‘Slechts 10 procent van onze omzet gaat op aan zulke diensten. De rest, de overgrote 90 procent, bestaat uit waterdistributie en rioolbeheer. We hebben de voorbije tien jaar 114 miljoen euro geïnvesteerd in sportinfrastructuur: dat is amper 4 procent van onze balans.’

FARYS-TMVW

Activiteit: Als waterbedrijf actief in zo’n 120 gemeenten, waarvan Gent en Brugge de grootste zijn.

Investeringen in sportinfrastructuur: 114 miljoen euro de voorbije tien jaar. Beheert 23 zwembaden en meer dan 70 sportstadions.

Werknemers: 750.

Omzet: 383 miljoen euro (2016).

Ebitda: 96 miljoen euro.

Herstructurering: De activiteiten water en sport blijven onder één koepel. De divisie aanvullende diensten - zoals de aankoop van meubi-lair voor rekening van gemeenten, het beheer van gebouwen of advies in personeelsmanagement - wordt afgesplitst. De gewijzigde statuten worden eind juni voorgelegd aan de algemene vergadering.

 

De bouw en de uitbating van sportzalen en zwembaden blijft volgens haar het model van de toekomst voor TMVW. ‘We spelen in op een reële behoefte. Sport is geen taak die alleen op de schouders van een gemeente moet rusten. Gemeenten zijn vaak ook te klein om zulke faciliteiten te financieren. Wij kunnen hen daarbij helpen.’

Dat Farys ook voor 12 miljoen euro vastgoed kocht in de Gentse voetbaltempel Ghelamco Arena, om de rekeningen te doen kloppen, en dat daarmee uitgaven van de stad Gent buiten de begroting werden gehouden, nuanceert Porto-Carrero. ‘Als een lokale overheid sportinfrastructuur wil inbrengen, dan wordt een financieel plan opgesteld. Daarvoor moeten jaarlijkse bijdragen worden betaald, die weliswaar worden gespreid in de toekomst maar wel degelijk hun impact hebben op de begroting.’

Knelpunt 4: Farys helpt gemeenten belastingen te ontwijken

Een ander gevoelig punt is het onderzoek dat de Gentse Bijzondere Belastinginspectie vorig jaar opstartte naar de 23 zwembaden en meer dan 70 sporthallen die Farys-TMVW beheert. Normaal betaalt een gemeente, net als elke consument, 21 procent btw op de bouw van sportinfrastructuur. Maar door het beheer aan een autonoom gemeentelijk bedrijf uit te besteden kan de gemeente die btw recupereren van de Belgische schatkist.

Farys maakte melding van die gunstige btw-regeling in zijn communicatie richting steden en gemeenten. Porto-Carrero ontkent dat sprake is van ontweken belastingen. ‘Er is destijds een ruling afgesproken met de fiscus. Daar is niets exotisch aan. Ik zie dan ook geen reden om onze inzichten of gedragslijn aan te passen.’ Al beseft ze dat in het verleden wellicht al te agressief promotie werd gemaakt. ‘We zullen de woorden ‘fiscale optimalisatie’ uit onze brochures schrappen.’

Knelpunt 5: De watersector is veel te versnipperd

Met de samenvoeging van de netbeheerders Eandis en Infrax gaan steeds meer stemmen op om de volledige nutsbranche te hervormen. Een fusie van de waterintercommunales kan een logische stap zijn, omdat het landschap nog erg versnipperd is.

©Mediafin

PortoCarrero: ‘Ik ben er voorstander van dat de Vlaamse waterkoepel AquaFlanders onderzoekt hoe de watersector zich op de toekomst kan voorbereiden. Of dat tot één waterbedrijf voor heel Vlaanderen zal leiden, weet ik niet. Maar het is zeker een optie die we moeten bekijken.’

De recente beslissing van enkele Vlaamse gemeenten om uit het Brusselse waterbedrijf Vivaqua te stappen, kan een concrete aanleiding zijn. ‘Als je op de kaart kijkt, dan zie je dat Farys-TMVW en De Watergroep grenzen aan die gemeenten en dus ideale partners zijn. Laat ons met alle partijen om de tafel zitten om proactieve en duidelijke afspraken te maken die goed zijn voor de hele sector. Dat moet mogelijk zijn.’

Homans slankt intercommunales af

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans (N-VA) lichtte gisteren in het Vlaams Parlement een nieuw rapport toe dat een overzicht geeft van de wildgroei aan mandaten bij de Vlaamse intercommunales. Homans wil een forse afslanking. Ze mikt op een ‘absoluut maximum’ van 15 bestuursleden. Daardoor zou bijna de helft van de bestuurders bij deintercommunales verdwijnen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud