reportage

‘Iedere druppel wordt belangrijk'

Landbouwer Danny Metsu op zijn dorre akkers: 'De tijd waarin we altijd op de beek konden rekenen is voorbij hier in het mekka van de diepvriesgroenteteelt.’ ©JONAS LAMPENS

In de Westhoek, het Vlaamse mekka van de diepvriesgroenten, snakken boeren naar een beetje regen. Omdat ze geen water meer uit de beken mogen pompen, gaan ze op zoek naar alternatieven. ‘We zullen met dit nieuwe normaal moeten leren omgaan.’

Eindelijk heeft het nog eens een halfuurtje geregend. Terwijl op het asfalt van een smalle landweg de laatste vochtplekken wegtrekken, is in de dorre Ieperse zandgrond al geen spatje water meer te zien. In de verte waait een donkere stofwolk op als een boer met zijn tractor over zijn akkers rijdt. ‘Hij probeert nog spruitkolen geplant te krijgen in de droogte, maar eigenlijk is hij al te laat’, zegt landbouwer Danny Metsu. ‘Tenzij het de komende weken echt gaat regenen, hebben die planten geen schijn van kans.’ En die bui van daarnet? ‘Die paar druppels? Dat telt niet eens’, zegt Metsu. ‘Dat was nog geen halve liter per vierkante meter, terwijl we in een week 60 à 80 liter nodig hebben.’

Het weerbericht voor de komende twee weken voorspelt weinig beterschap. Nog voor de zomer goed en wel begonnen is, zijn de Vlaamse waterbuffers aangetast door het uitblijven van maartse buien en aprilse grillen. Met het grootste neerslagtekort ooit gemeten in het voorjaar grepen de provinciegouverneurs deze week vroeger dan ooit in met beperkingen op het watergebruik.

Broccoli en bloemkool 

De akkers van Danny Metsu liggen er stoffig bij. ©JONAS LAMPENS

De droogtemaatregelen kwamen hard aan voor Metsu. Zijn bedrijf ligt vlak bij de kwetsbare Grote Kemmelbeek, maar sinds donderdag is het niet meer toegelaten daar nog water uit op te pompen. ‘Voor mijn broccoli en bloemkool wordt het desastreus’, zegt hij. ‘De bloemkolen staan er al schraal bij. Ze zullen trager groeien en de diepvriesfabrieken zullen langer moeten wachten.’

In Vlamertinge, een deelgemeente van Ieper, teelt Metsu samen met zijn schoonzoon aardappelen, bloemkool, broccoli en spruitjes. In een serre staat nog wat overrijpe peterselie. Een paar jonge courgetteplanten worden via een uitgekiend buizenstelsel druppel per druppel van water voorzien. In een bekken achter de boerderij heeft de landbouwer nog een kleine reserve van regenwater dat via de stallen werd opgevangen. Zijn schoonzoon rijdt met een tractor af en aan om die laatste voorraad op te pompen en met zijn machine zorgvuldig boven elke rij planten uit te gieten. Om niets te verspillen krijgen alleen de plantjes zelf water.

De watervoorraad is nog genoeg voor één perceel, maar als het dan niet regent, zal Metsu net als vorige zomer dagelijks op en neer moeten rijden naar spaarbekkens in de buurt of naar de andere kant van Ieper om water te halen bij de waterzuiveringsinstallatie van Aquafin. ‘Je bent dan een uur onderweg, moet soms nog een uur aanschuiven en het water dat je ophaalt, kan je niet direct uitrijden, want dan verdampt het in de middagzon’, zegt de 52-jarige landbouwer. ‘Je moet dan ’s nachts nog eens met de tractor de velden op. Je kosten gaan de hoogte in, maar een alternatief is er niet, want zonder water groeit hier niets meer.’

IJzerbekken

Omdat het oppompverbod er zat aan te komen, hebben veel boeren de voorbije weken nog gauw hun bufferbekkens volgepompt. De verwachting is dat ze straks de volledige toegang verliezen tot de IJzer en de vele zijstroompjes, die een cruciale levensader vormen voor de West-Vlaamse landbouw. Nog nooit sinds het begin van de metingen 30 jaar geleden stroomde in mei zo weinig water door de IJzer. Toen de West-Vlaamse gouverneur Carl Decaluwé woensdag een eerste oppompverbod uitvaardigde voor de kleinere beken en riviertjes waarschuwde hij dat ook de IJzer aan zijn limiet zit. Het water was al gedaald tot een alarmpeil van 3 meter boven het zeeniveau. Vanaf 2,9 meter moet Decaluwé ook voor het IJzerbekken een oppompverbod uitvaardigen.

‘Oei, nu al’, reageert de gouverneur als we hem twee dagen later bellen dat het al zo ver is. ‘Zonder regen gingen we ervan uit dat het peil pas medio volgende week zo ver zou zakken.’ Decaluwé ziet nog een klein redmiddel. In het kanaal Plassendale is nog voldoende water om wat extra toevoer naar de IJzer te voorzien. ‘Maar ik vrees dat het een kwestie van dagen is voor ik moet ingrijpen met een captatieverbod in het IJzerbekken. Ik weet dat het voor de landbouw echt niet makkelijk is. Voor spinazie moet er binnen de twee weken water komen of heel die oogst is kapot.’

Bassin met plastic folie

De tijd waarin we altijd op de beek konden rekenen is voorbij hier in het mekka van de diepvriesgroenteteelt.
Danny Metsu
landbouwer

Na vier jaren van uitzonderlijke droogte beseft Metsu dat iets moet veranderen. ‘Met de klimaatverandering gaat deze droogte veel vaker terugkomen. We zullen ermee moeten leren omgaan. Elke druppel is nu belangrijk. De tijd waarin we altijd op de beek konden rekenen is voorbij hier in het mekka van de diepvriesgroenteteelt.’

Samen met zijn schoonzoon wil hij deze zomer 60.000 euro investeren in de bouw van een groter waterbassin met plastic folie. Het regenwater dat hij in de winter opvangt, moet dan volstaan om de droogste zomers het hoofd te bieden. ‘Dat is een investering voor de komende 20 jaar’, zegt Metsu. ‘Het is de enige manier om te garanderen dat we genoeg water hebben om te blijven doen wat we graag doen.’

©JONAS LAMPENS

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud