reportage

Op zoek naar de beste biomassacocktails

©Debby Termonia

Na het sluiten van een miljardendeal koos de bankier Filip Lesaffer ervoor 4Energy Invest van het faillissement te redden. Nu de turnaround geslaagd is, kijkt hij uit naar groei in duurzame biomassa.

Het is bitter koud en het ruikt naar rottend hout in de Holzstrasse in Amel, diep in Oost-België. Maar aan de receptie van 4Energy Invest is de sfeer leuk en luchtig. De receptioniste slaat een babbeltje met de vrachtwagenchauffers die af en aan rijden op het terrein van het groene energiefabriekje. Niets doet vermoeden dat de producent van groene energie drie jaar geleden op een haar na failliet was.

Elke vrachtwagen moet op de weegbrug en een staal binnenbrengen van zijn lading: bruin-zwarte houtachtige snippers en takjes. Op elk bruin zakje noteert de receptioniste de herkomst. Exacte namen mogen niet in de krant, maar het gaat om zowat alle grote compostbedrijven, afvalintercommunales en private milieugiganten. Bij 4Energy leveren ze afval dat ze zelf niet kwijt kunnen. Het gaat vooral om zeefoverschot van compostinstallaties: de harde stukken takken en wortels die in de compost overbleven. 4Energy weet wel blijf mee met die biomassa en zet ze door verbranding om in groene stroom.

©Debby Termonia

De ovens en turbines draaien goed. Je kan de rookpluim al zien van op de autosnelweg, zegt CEO Filip Lesaffer aan het begin van onze rondleiding. Dat was ooit anders. 4Energy kwam jarenlang in het nieuws door stilliggende installaties en miljoenenverliezen. Lesaffer praat niet graag over die periode, want hij zit al drie jaar met de nieuwe versie van het bedrijf in zijn hoofd. ‘We hebben echt diep gezeten. Vooral toen de banken begin 2014 wilden uitstappen. Drie weken lang waren alle rekeningen geblokkeerd. Zouden de 60 werknemers op straat belanden? Ik denk daar liever niet te veel aan terug’, zegt Lesaffer.

4ENERGY WORDT 2VALORISE

Twaalf jaar na zijn oprichting kiest het beursgenoteerde groenestroombedrijf 4Energy Invest een nieuwe naam: 2 Valorise. ‘Valoriseren, afvalstoffen omzetten in andere producten, is wat we doen’, legt CEO Filip Lesaffer uit.

Van houtige afvalproducten groene stroom en groene warmte maken, deed het bedrijf vroeger al. Maar nu probeert het ook zo veel mogelijk andere afvalfracties weer te vermarkten. ‘Uit de 120.000 ton houtresten van compostfabrieken die jaarlijks in onze site in Ham toekomt, zeven we nog 10.000 ton grond die apart verkocht kan worden. En de 30.000 ton as die overblijft, kan worden hergebruikt in wegenbouw. Ook ijzer en plastic worden eruit gefilterd.

‘We willen nog verder in de materialensector doordringen’, zegt Lesaffer. ‘Ik vind het steeds moeilijker om mijn naamkaartje van 4Energy Invest af te geven, omdat de naam niet meer staat voor wat we doen en we nog verder willen gaan.’

Lesaffer wou al langer een naamsverandering doorvoeren en communiceren over de nieuwe richting, maar kreeg van het bestuur de raad te wachten tot de turnaround echt zichtbaar was in de cijfers. Dat is nu het geval.

Lesaffer: ‘Er kan nu een streep onder het verleden.’

 

De handelsingenieur en oprichter van het investeringsfonds Think2Act kent het verhaal van 4Energy Invest van bij de start. Eerst vanuit KBC, de bankier en financier van het groenestroombedrijf dat werd opgericht door drie voormalige Tractebel-managers. Lesaffer was ook bestuurder toen 4Energy in juni 2008 naar de beurs trok. De laatste Brusselse beursgang voor de val van Lehman Brothers en op het hoogtepunt van de waarderingen voor energiebedrijven. De investeerders die toen instapten, zijn zowat alles kwijt. Van de omgerekend 156,25 euro die een aandeel toen kostte, rest nu nog zo’n 3,50 euro.

Leergeld

De markt zat 4Energy Invest niet mee: de energieprijzen kelderden en de grondstoffenkosten gingen de hoogte in. ‘Biomassa had vroeger een negatieve waarde. Een bedrijf kreeg geld om ze te verbranden. Nu kost dat geld. En dat zat niet in het businessplan’, vertelt Lesaffer. Maar er waren ook technische incidenten, akkefietjes met onderaannemers en andere operationele problemen. ‘Noodgedwongen werd de slechtste biomassa gekocht. Als je die in de centrale stopt, krijg je problemen. Net als in je lichaam: wie rommel eet, krijgt krampen en diarree.’

We passeren een groot afdak waaronder keurige hopen droge houtsnippers liggen. ‘Die worden gebruikt om de centrale op te starten’, zegt Lesaffer. Vroeger was die overkapping er niet. Als de biomassa te lang in de regen of de sneeuw had gelegen, lukte de verbranding niet. Wie thuis een kachel heeft, denkt er niet aan om de hele houtvoorraad onbeschermd in weer en wind buiten te leggen, maar in de begindagen van 4Energy werden de operationele flaters opgestapeld door een te roze bril.

Er is veel leergeld betaald, geeft Lesaffer toe. ‘De hele installatie van 40 miljoen euro lag vroeger soms stil wanneer een pomp van amper 3.000 euro defect was’, schudt Lesaffer het hoofd. Nu is er een voorraad van cruciale wisselstukken en draaien de installaties veel meer uren en in volcontinue modus. ‘We zijn specialisten geworden.’

Pagina omgedraaid

Dat de duistere pagina van het verleden is omgedraaid, blijkt ook uit de jaarcijfers. De omzet ging de helft hoger naar 25,4 miljoen euro en er werd een stevige ebitda van 11 miljoen euro neergezet. Dankzij de mooie winstcijfers vloeit er voor het eerst geld terug naar de aandeelhouders: 20 cent per aandeel.

Maar daarvoor moest Lesaffer als crisismanager diep gaan. Na het vertrek van de oprichters werd hij gevraagd voorzitter en later CEO te worden. Hij begon met micromanagement: de problemen in alle kleine hoeken oplossen. Dan nieuwe structuren en procedures definiëren en nieuwe teams samenstellen. De voorbije jaren botste de voormalige zakenbankier soms op onbegrip. ‘Filip, je hebt bij KBC een deal van meer dan 1 miljard gesloten (KBL, red.), waarom verspil je je tijd aan een failliet bedrijf’, klonk het. ‘Ik ben blij dat ik niet heb opgegeven’, zegt Lesaffer nu.

Bij het verbeteren van de operaties was de invloed van Philiep Van Eeckhout cruciaal. De discrete West-Vlaamse ondernemer redde het bedrijf in 2014 van het faillissement en bezit nu 80 procent van het kapitaal. Parallel aan de instap van Van Eeckhout, die fortuin maakte met betonbedrijven, werd ook de balans opgeschoond. ‘Nu hebben we een structuur die perfect gezond is: een holding met drie volle dochters (Amel, Ham en inkoop) en amper schulden.’

Filip Lesaffer ©Debby Termonia

‘Alles zit goed om opnieuw te groeien. Met dat vooruitzicht zijn we de voorbije jaren ook op de beurs gebleven. Maar verwacht geen ondoordachte groei om de beurs tevreden te stellen’, waarschuwt Lesaffer. ‘We doen pas projecten als alles goed is doorgenomen.’

Grote plannen

Lesaffer wijst trots naar de funderingen van een nieuwe installatie die de rookgassen zal zuiveren. Die is veel groter en complexer dan eigenlijk nodig is voor wat 4Energy nu doet. Maar er zijn grote plannen. ‘Hier komt onze nieuwe keuken’, zegt Lesaffer raadselachtig. De keuken is een metafoor voor een nieuw labo en een testcentrum waarvoor zes ingenieurs zijn aangeworven. Daar kunnen nieuwe soorten biomassa worden geanalyseerd. De vochtigheid, de structuur en de verbrandingsprocessen zijn anders voor elke houtachtige afvalsoort. Er zal geëxperimenteerd worden met het mengen van afvalsoorten om de ideale biomassacocktails te vinden.’

Het bedrijf zit midden in de bossen en houtbedrijven, maar zal geen bomen opbranden. ‘Nee, we kijken naar duurzame afvalstromen waar niemand anders van maximaal 200 kilometer uit de buurt iets mee kan doen. We willen dat de warmte lokaal gebruikt wordt.’

Langerlo

Bij de kapper 100 euro uit geven voor een permanent vinden de mensen oké, maar 100 euro Turteltaks per jaar om energie groener te maken is dan slecht. Dat snap ik niet.
Filip LEsaffer
CEO 4Energy Invest

Een heel ander verhaal dan de omstreden en afgeketste biomassaprojecten van BEE en Langerlo. ‘Grootschalige biomassa door de verbranding van buitenlands hout was voor de politiek indertijd een gemakkelijke manier om de groenestroomdoelstellingen te halen’, zegt Lesaffer. ‘Wij hebben nooit zo’n project gehad. Maar ik vind het jammer dat de initiatiefnemers zo lang aan het lijntje zijn gehouden.’

‘Het gebrek aan een duidelijke politieke energievisie is een probleem. Door de kerncentrales langer open te laten zijn de prijzen gedaald en zijn wij ook getroffen. We zitten in een energietransitie en dat kost geld, onder andere via de Turteltaks. Maar wat ik niet snap: bij de kapper 100 euro uitgeven voor een permanent vinden de mensen oké, maar 100 euro per jaar om energie groener te maken vinden ze te veel.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content