nieuwsanalyse

Activatie afschakelplan in november 'niet uit te sluiten'

De dreigende stroomproblemen zijn het gevolg van onderhouds- en herstellingswerken in Doel en Tihange (foto), die zes van de zeven kernreactoren zullen lamleggen. ©shutterstock

Het is alle hens aan dek om stroomtekorten te vermijden. Zelfs nadat de minister van Energie 750 megawatt aan extra capaciteit zegt te hebben gevonden, is er nood aan nog eens 1.000 megawatt om veilig te zitten.

‘Ik vecht voor elke megawatt’, zei federaal minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) woensdag in de Kamer. Ze verklaarde te blijven zoeken naar extra capaciteit nadat de uitbater van de kerncentrales Engie Electrabel vorige week had aangekondigd dat in november maar een van de zeven kernreactoren in ons land zal draaien.

Hoe groot is het stroomtekort?

Marghem pakte in de Kamer met goed nieuws uit. Ze beweerde dat ze in vier dagen, samen met energiereus Engie Electrabel, al 750 megawatt aan extra productiecapaciteit heeft gevonden om een mogelijk stroomtekort deze winter op te vangen.

Maar dat is niet voldoende. Uit berekeningen die Elia, de beheerder van het hoogspanningsnet, aan de minister bezorgde, blijkt dat deze winter capaciteitstekorten van 1.600 tot 1.700 megawatt dreigen. Marghem moet dus op zoek naar een slordige 1.000 megawatt extra, wat grosso overeenkomt met de productie van een grote kernreactor.

In november kan er nog energie beschikbaar zijn in het buitenland. Voor januari en februari lijkt de situatie minder positief.
Beheerder hoogspanningsnet Elia

Ter herinnering: de dreigende stroomproblemen zijn het gevolg van allerlei onderhouds- en herstellingswerken in Doel en Tihange, die zes van de zeven kernreactoren zullen lamleggen.

Experts wijzen er wel op dat de prognoses van de mogelijke tekorten kunnen variëren, omdat het om een ‘moving target’ gaat die afhangt van het weer, de beschikbare binnenlandse productie en de importcapaciteit uit de buurlanden.

Wanneer zullen de stroomproblemen het nijpendst zijn?

‘De bevoorradingszekerheid is in november niet verzekerd’, staat in de Elia-documenten. ‘We kunnen de activatie van het afschakelplan niet uitsluiten.’

Maar ook in januari en februari kan het erom spannen, zeker als het overal in België en de buurlanden koud is. ‘In november kan er nog energie beschikbaar zijn in het buitenland. Voor januari en februari lijkt de situatie minder positief’, zegt Elia.

Waarom staat er geen strategische reserve stand-by?

Marghem oordeelde op 31 augustus, de jaarlijkse deadline, dat een strategische reserve voor de komende winter niet nodig was. Zo’n strategische reserve bestaat uit stroomcentrales die tegen betaling stand-by staan en bij hoge pieken in het stroomverbruik geactiveerd kunnen worden. De bijkomende problemen met de kerncentrales kwamen pas vorige week naar boven.

De 750 megawatt waarmee de minister uitpakt, is een symbolisch getal, want het komt overeen met de strategische reserve van de voorbije jaren.

Hoe hebben Marghem en Engie Electrabel zo snel 750 megawatt extra gevonden?

Een gascentrale in Vilvoorde, de belangrijkste bron, is snel inzetbaar. Ze was vroeger in handen van Electrabel, maar belandde na enkele eigenaarswissels bij het Bulgaarse Energy Market. Electrabel onderhandelt met die eigenaar om de centrale na enkele jaren van sluiting weer in dienst te nemen. De gasgestookte centrale van 255 megawatt zou alle productie aan Electrabel leveren. Bij een akkoord kan de centrale vanaf 15 november herstarten. Een opstart vanaf 1 november is enkel mogelijk na een wetswijziging.

Waar haalt Marghem 750 megawatt?
  • Heropstart gascentrale Vilvoorde: 255 megawatt.
  • Verbeterde piekproductie gascentrales Electrabel: 100 megawatt.
  • Gehuurde dieselgeneratoren Electrabel: 200 megawatt.
  • Afschakelende bedrijven: 200 megawatt.

Daarnaast kan Electrabel door een aantal ‘productiviteitsverbeteringen’ 100 megawatt extra halen uit zijn gascentrales. Volgens een woordvoerster kan bijvoorbeeld in biomassacentrales met gas bijgestookt worden.

Verder werd nog 200 megawatt gevonden van ‘ondersteunende eenheden’. Het gaat om het inzetten van gehuurde dieselgeneratoren op sites van Electrabel.

En er worden nog bijkomende oplossingen van minstens 200 megawatt bestudeerd. Dat is in de eerste plaats het vastleggen van afschakelbaar vermogen: bedrijven die tegen betaling hun stroomslurpende machines op kritieke momenten even stilleggen. Electrabel onderzoekt of zijn klanten bereid zijn om af te schakelen. Het kijkt ook naar bedrijven als Restore of Actility, gespecialiseerde firma’s die zelf een portefeuille van afschakelbare klanten opgebouwd hebben.

Niet alles is in kannen en kruiken. Zo zegt Restore in een reactie alleen via Elia te willen en kunnen leveren aan een systeem dat vergelijkbaar is met de strategische reserve, en niet aan Electrabel.

En wat met de prijzen?

Marghem herhaalde dat ze wil nagaan of ze prijsverhogingen die te wijten zijn aan de problemen met de kerncentrales kan verhalen op Electrabel. Ze staat ook open voor de vraag om de btw op elektriciteit (21 procent) te verlagen, maar liet verstaan dat daar bij de coalitiepartners weinig enthousiasme voor bestaat.

De regering-Di Rupo had de btw tijdelijk verlaagd naar 6 procent, maar dat werd door de regering-Michel weer teruggeschroefd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud