Advertentie

Cementreus Heidelberg plant investering van 450 miljoen om Waals CO₂ af te vangen

Heidelberg wil vanaf 2029 in zijn fabriek in Antoing zijn volledige CO₂-uitstoot opvangen. ©BELGA

De Duitse cementreus Heidelberg Materials wil in Antoing bij Doornik 450 miljoen euro investeren om de CO₂ van zijn cementfabriek af te vangen en op te bergen onder de Noordzee. Het project, dat tegen 2029 klaar moet zijn, kan de totale uitstoot van België met bijna 1 procent reduceren.

De cementfabriek van Heidelberg Materials in het Henegouwse stadje Antoing bij Doornik geldt vandaag als een van de grootste CO₂-uitstoters van de Waalse industrie, maar wil daar de komende jaren iets aan doen. Het bedrijf heeft vergevorderde plannen om afvanginstallaties te bouwen waarmee alle CO₂ vanaf 2029 kan worden opgevangen en afgevoerd naar lege gas- en olievelden onder de Noordzee. Het gaat om een investering van 450 miljoen euro, zei een woordvoerder van Heidelberg tijdens een persbezoek.

Heidelberg Materials - tot november bekend onder de naam HeidelbergCement met CBR als Belgische dochter - produceert in zijn fabriek in Antoing klinker, de belangrijkste bouwsteen voor cement en beton. Kalksteen uit de nabijgelegen groeve wordt er in een enorme toren voorverwarmd. Nadien gaat het in de oven, een forse stalen buis van 67 meter lang en bijna 4 meter hoog, die traag roteert terwijl de temperatuur binnenin oploopt tot 1.600 graden Celsius. Als Jeoffroy Bultynck, de milieuverantwoordelijke van de site, een klein raampje opent, slaan de vlammen wit uit, met op de bodem een kolkende, hete massa.

Profiel Heidelberg Materials
  • Duitse groep (ex-HeidelbergCement), de op drie na grootste cementproducent ter wereld.
  • Vestigingen: tachtig productielocaties en zes cementfabrieken in België (ex-CBR) en Nederland (onder meer in Gent, Lixhe en Antoing).
  • Groepsomzet (2023): 21,2 miljard euro.
  • Brutobedrijfswinst (ebitda): 4,3 miljard euro.
  • Beurswaarde: 15,7 miljard euro.
  • Werknemers: 51.000, van wie 2.200 in België en Nederland.

‘De CO₂-uitstoot van de verbranding kunnen we al deels verminderen doordat we zijn overgestapt op alternatieve brandstoffen zoals niet-recycleerbaar plasticafval of biomassa in de plaats van steenkool. Maar in het proces zelf komt uit de kalksteen ook onvermijdelijk CO₂ vrij’, zegt Fredericq Peigneux, hoofd publieke zaken bij Heidelberg. ‘Omdat die uitstoot inherent is aan het productieproces, geldt de cementindustrie als een van de sectoren waar het heel moeilijk is de emissies te verminderen. Het is dan ook cruciaal voor ons dat we de CO₂ kunnen afvangen.’

1 procent minder Belgische CO₂-uitstoot

Om de kloof te dichten zal overheidssteun vanuit België of Europa nodig zijn.

Fredericq Peigneux
Hoofd publieke zaken Heidelberg Materials Benelux

De ambitie is vanaf 2029 jaarlijks 800.000 ton CO₂ te capteren. Het project, Anthemis, behoort daarmee tot de grootste klimaatinvesteringen in de Waalse industrie. In één klap kan de totale Belgische uitstoot van broeikasgassen - in 2022 nog 104 miljoen ton - met bijna 1 procent worden gereduceerd.

In Antoing, waar ruim 100 mensen werken, wordt jaarlijks 1 miljoen ton klinker geproduceerd. Die vertrekt dan per schip naar de Heidelberg-fabrieken in Gent, Rotterdam en IJmuiden om het te malen en te mengen tot cement. ‘Als we de uitstoot naar nul terugbrengen, bereiken we in een klap de grootste CO₂-impact en krijg je cement en beton met een zeer kleine voetafdruk’, zegt Peigneux.

Heidelberg wil in Antoing twee technieken combineren om een zeer hoge efficiëntie te bereiken en 97 procent van zijn CO₂ af te vangen. Uit het ovengas zal CO₂ worden geabsorbeerd door chemicaliën (amines). Daarnaast zal zuurstof worden geïnjecteerd om de proces-CO₂ uit de kalksteen nagenoeg zuiver te kunnen afvangen en af te voeren. Het voordeel van die aanpak is dat de bestaande performante oven en toren integraal behouden kunnen blijven.

In de oven, een buis van 67 meter lang, loopt de temperatuur op tot 1.600°C. ©BELGA

‘Ons voorkeursscenario is dat we kunnen aantakken op een CO₂-pijpleiding die het netbedrijf Fluxys wil bouwen tot aan zijn terminal in Zeebrugge’, zegt Peigneux. ‘Er zijn plannen voor een pijpleiding samen met het Noorse Equinor om vandaar de CO₂ af te voeren naar Noorse lege gas- en olievelden onder de Noordzee. Een mogelijkheid is ook de CO₂ vloeibaar te maken en per binnenschip naar Gent of Antwerpen te verschepen, voor verder transport. Maar dan creëer je allerlei extra tussenstappen en lopen ook de kosten op.’

Waalse CO₂-industrie

Terwijl in Vlaanderen vooral de petrochemische en de staalindustrie de mogelijkheden bekijken om CO₂ af te vangen, ligt in Wallonië het grootste potentieel bij de kalk- en cementindustrie. Niet alleen in de Heidelberg-fabriek in Antoing. Ook op zijn site in het Luikse Lixhe experimenteerde het bedrijf al met een innovatieve toren voor CO₂-afvang, technologie die in Hannover verder wordt opgeschaald.

Ook concurrent Holcim heeft plannen voor een investering van ruim een half miljard euro om tegen 2029 alle CO₂ af te vangen in zijn Henegouwse fabriek in Bergen. De kalkreus Carmeuse wil CO₂ afvangen van een nieuwe kalkoven en er in de buurt van Charleroi synthetisch aardgas van maken, samen met Engie en John Cockerill.

Geen enkel project is levensvatbaar zonder forse subsidiëring. Ook Heidelberg rekent op ‘een miljoenenbedrag met drie cijfers’ aan overheidssteun, zegt Peigneux. ‘Onze kosten voor de hele keten van afvang, zuivering, transport en berging van CO₂ liggen hoger dan de prijs van pakweg 100 euro die we in Europa moeten betalen voor de CO₂ die we uitstoten. Om de kostenkloof te dichten zal overheidssteun uit België of Europa nodig zijn.’

Het project Anthemis is een van de grootste klimaatinvesteringen in de Waalse industrie.

Anthemis heeft een subidieaanvraag lopen bij het Europese innovatiefonds, waarover het in het najaar een beslissing verwacht. Daarnaast is het een van de vijf industriële projecten die door de Waalse regering werden geselecteerd en in aanmerking komen voor steun uit het Europese transitiefonds om de economie in Henegouwen een nieuwe impuls te geven. In de komende weken moet daarover een beslissing vallen. Heidelberg hoopt tegen eind volgend jaar alle vergunningen rond te hebben en een finale investeringsbeslissing te nemen.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.