reportage

Elia stopt half miljard in zeebodem

De Maersk Connector legde 71 kilometer lange kabels van Japanse makelij op de bodem van het Kanaal. ©rv

Terwijl de brexit een wig drijft tussen het Verenigd Koninkrijk en Europa, leggen de hoogspanningsnetbeheerder Elia en zijn Britse sectorgenoot een verbinding met een gemeenschappelijke stroomkabel in het Kanaal. Via Nemo Link kan ons land stroom uitwisselen met de Britten.

Wie deze zomer op het strand van Zeebrugge ter hoogte van de Icarus Surfclub wandelt, zal er niets meer van merken, maar dezer dagen stopt de stroomnetbeheerder Elia er een fortuin onder de grond. Op enkele meters diepte worden twee stroomkabels begraven, elektriciteitslijnen van het Nemo-project. De allereerste rechtstreekse onderzeese verbinding van het Belgische stroomnet met dat van het Verenigd Koninkrijk is een primeur waarvoor Elia politici en pers had opgetrommeld. Het leggen van een kabel op de zeebodem is dan ook geen routineklus voor Elia, dat 8.000 kilometer kabel op land beheert.

Helaas viel het hoogtepunt van het werfbezoek - het aan land brengen van de kabel - in het water. Door technische problemen met een schip waren enkele dagen uitstel nodig. ‘Kijk, daar ligt de kabel nu’, zegt Chris Peeters, de CEO van Elia. Hij wijst op een groot lichtblauw schip dicht bij de kustlijn: de Maersk Connector. De gigantische kabelspoel op het dek van het schip is op enkele kilometers na bijna volledig afgerold.

©MEDIAFIN

‘Het schip is eind april begonnen met het leggen van de set van twee 71 kilometer lange kabels, van in het midden van het Kanaal naar Zeebrugge’, vertelt Elia-ingenieur Tim Schyvens. De laatste 3 kilometer kabel moet het kleinere schip Anna B met behulp van drijvende luchtkussens aan land trekken.

We stappen met Peeters en Schyvens het strand op. Te midden van een werf met zware graafmachines is een reusachtige put met een betonnen fundering aangelegd. Hier wordt de offshorekabel gekoppeld aan de onshorekabel die landinwaarts wordt aangelegd. De koppeling wordt met beton afgedicht en bedolven onder zand. Ook de rest van de kabel wordt onder het strand en in de zeebodem ingegraven. In zee gebeurt dat met een speciaal voertuig op rupsbanden. Dat graaft een sleuf om de kabel 1 tot 3 meter onder de zeebodem te leggen.

Aan hun kant hebben de Britten hetzelfde gedaan: enkele kilometers onshorekabel en 59 kilometer offshorekabel. Het allerlaatste werkje voor de bemanning van de Maersk Connector is het Belgische en het Britse deel midden op zee aan elkaar klikken.

B-17 bommenwerper

De enkele dagen vertraging baren Eliadirectielid Markus Berger geen zorgen. ‘We hebben wat buffertijd.’ Begin volgend jaar kan de Nemo Link, zoals de kabel heet, in gebruik worden genomen. De grootste problemen zijn al achter de rug. Tijdens de voorbereidende werken bleek de zeebodem van het Kanaal een echte vuilnisbelt. Elia en zijn partner in dit project - zijn Britse sectorgenoot National Grid - vonden op de zeebodem 12.000 anomalieën. Die verzamelnaam dekt alles wat afwijkt van wat verwacht wordt: scheeps- of autowrakken, enorm veel afval en zelfs een dozijn niet-ontplofte springtuigen en andere oorlogsrestanten die onschadelijk gemaakt moesten worden.

Nemo link

Wat: een 140 kilometer lange stroomkabel van Zeebrugge naar het Britse plaatsje Richborough, de eerste koppeling tussen het Belgische en Britse stroomnet.

Hoe: de gelijkstroomkabel kan stroom in twee richtingen vervoeren, afhankelijk van de vraag van de markt.

Wie: project van de Belgische hoogspanningsnetbeheerder Elia en zijn Britse tegenhanger National Grid.

Kostprijs: ruim 650 miljoen euro.

Het spectaculairst was een B-17-bommenwerper van het Amerikaanse leger die in de Tweede Wereldoorlog neerstortte. Omdat de Amerikanen die toestellen willen identificeren en bergen om omgekomen soldaten te kunnen repatriëren, moest het kabeltracé iets worden opgeschoven.

In de put op het strand wijst Berger op de landinwaartse kabel. Die wordt niet rechtsreeks aan het stroomnet gekoppeld. Nemo Link is een gelijkstroomkabel, het Elia-net draait op wisselstroom, waardoor een omzetting nodig is. Net zoals bij een adapter van een laptop, alleen wat groter. Voor de conversie moest Elia 8 kilometer verderop een loods van 140 meter lang bouwen. Dat conversiestation is zelfs iets duurder dan de kabel zelf. Het totale prijskaartje van Nemo Link bedraagt 650 miljoen euro, waarvan Elia en National Grid elk de helft op zich namen.

Goedkopere stroom?

De investering is de moeite waard, vinden Elia en federaal minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR). Met de nieuwe stroomkabel kan België zijn stroomvoorziening verder diversifiëren. Energiebedrijven moeten betalen voor het gebruik van de kabel, zodat de kosten onrechtstreeks in de stroomfactuur komen. Een heikel punt, maar de hogere netkosten zouden worden gecompenseerd door andere voordelen.

Als er in het VK een overschot is, kunnen we een deel van hun groene stroom importeren. Is daar een tekort, dan kunnen we stroom uit onze gascentrales exporteren.
Chris Peeters
CEO Elia

Op sommige momenten zal België stroom kunnen importeren uit het Verenigd Koninkrijk. ‘In het VK staan zeer veel offshorewindprojecten op stapel. Als daar een overschot is, kunnen we een deel van die vaak goedkopere groene stroom importeren. Is daar een tekort, dan kunnen we stroom uit onze gascentrales naar daar exporteren’, zegt Peeters. Een redenering die ook onze buurlanden maakten, getuige de vele projecten voor stroomkabels in het Kanaal (zie illustratie).

Verwacht evenwel niet meteen een grote prijsdaling als Nemo van start gaat. De jongste jaren lagen de stroomprijzen in het Verenigd Koninkrijk flink hoger dan op het Europese vasteland. ‘Op korte termijn zou de koppeling met het VK misschien onze prijzen wat naar omhoog zuigen’, zegt Peter Claes, de directeur van Febeliec, de federatie van de grootste stroomverbruikers. ‘Maar we kijken ook naar de langere termijn, en dan is de koppeling met stroomnetten van de buurlanden een goede zaak. Dat creëert een grotere markt met meer concurrentie en minder inefficiënties. Belangrijk is wel dat de hogere netkosten die we moeten betalen voor al die extra kabels gecompenseerd worden door een effectieve daling van de marktprijs van elektriciteit.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud