Advertentie

Energiewaakhond heeft vragen bij uitbreiding windenergie op zee

Als windmolens dichter op elkaar staan, vangen ze elkaars wind af, waardoor ze minder stroom produceren. ©Photo News

De kosten om de windcapaciteit op zee te verdrievoudigen kunnen hoger oplopen dan gedacht. Daarvoor waarschuwt de energieregulator CREG in een advies aan minister van Energie Tinne Van der Straeten.

De plannen van de federale regering om de capaciteit van de windparken in de Noordzee uit te breiden tot 5,8 gigawatt (GW) stuiten op scepsis van de CREG. In een advies aan minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) plaatst de federale energiewaakhond kanttekeningen bij de kostenramingen die aan de basis liggen van de uitbreidingsplannen.

De essentie

  • De energiewaakhond CREG vreest dat de kostenramingen om de capaciteit van de tweede windparkzone op zee te verhogen te optimistisch zijn.
  • Meer windcapaciteit op dezelfde oppervlakte betekent dat windmolens elkaars wind afvangen, waardoor de opbrengst afneemt.
  • Het studiebureau 3E, dat de kosten voor de Prinses Elisabethzone berekende, benadrukt dat de ramingen accuraat zijn.
  • Er werd een nieuw meer verfijnd rekenmodel gebruikt dat met meer parameters en met de nieuwste grootste windturbines rekening hield.

De CREG geeft aan dat er mogelijk een onderschatting is gemaakt van de nadelige effecten wanneer meer windcapaciteit opeen wordt gepakt op eenzelfde oppervlakte. Als windturbines dicht op elkaar staan, vangen ze elkaars wind af, waardoor ze minder stroom produceren en de kosten per megawattuur toenemen. De CREG heeft ‘twijfels bij de te lage inschatting’ van die effecten, staat in het advies.

Op aangeven van Van der Straeten en haar collega bevoegd voor de Noordzee Vincent Van Quickenborne (Open VLD) besliste de regering vorige week vrijdag de lat voor offshore windenergie fors hoger te leggen. Vandaag staan er al voor 2,3 GW windparken in de Belgische Noordzee. Met de ontwikkeling van de tweede offshorezone was het aanvankelijke plan nog 2,1 GW bij te plaatsen tegen 2030. Maar dankzij technologische ontwikkelingen, met grotere en performantere turbines, kan de capaciteit van de tweede zone fors opgetrokken worden tot 3,2 à 3,5 GW.

De regering kwam tot die conclusie na een studie van het Brusselse adviesbureau 3E die de kosten vergelijkt voor 63 scenario’s, die variëren in aantal turbines, de grootte ervan en de aansluiting op het elektriciteitsnetwerk aan land. De cruciale afweging is in hoeverre grotere turbines meer energie opwekken, maar tegelijk ook meer wind van elkaar afvangen waardoor hun rendement afneemt.

Turbulentie

De grootste turbines van 17 MW, die nog in ontwikkeling zijn, zouden door wind van elkaar weg te nemen de totale kostprijs per megawattuur met iets meer dan 5 procent opdrijven. De capaciteit in de Prinses Elisabethzone kan in dat geval wel oplopen tot 3,5 GW met een jaarlijkse stroomproductie van 15 terawattuur (TWh), ruim de helft meer dan in het oorspronkelijke referentiescenario.

We gebruikten een verfijnd en meer geavanceerd rekenmodel. Vandaar ook dat er andere resultaten uit komen. Er is met meer parameters rekening gehouden.
Jan Cornillie
Hoofd strategie en beleid 3E

Maar volgens de CREG is die inschatting te optimistisch. In studies voor de eerste windparkzone leidde een gelijkaardige verhoging van de capaciteit per m2 tot een veel grotere productiedaling. De regulator stelt dat de impact mogelijk wordt onderschat.

Bovendien kunnen windturbines die te dicht bij elkaar staan grote turbulenties veroorzaken. Bij hoge windsnelheden moeten ze dan sneller worden stilgelegd. ‘Beide elementen hebben een verhogend effect op de totale kostprijs per megawattuur’, waarschuwt de CREG.

Verfijnder rekenmodel

5%
Hogere kost
In het maximale scenario met de grootste windturbines van 17 MW zouden die een stuk van elkaars wind afvangen. Daardoor neemt de kostprijs per megawattuur toe met iets meer dan 5%.

3E benadrukt dat de resultaten van de studie betrouwbaar zijn, ondanks de verrassende uitkomst. Het bureau gespecialiseerd in hernieuwbare energie deed een beroep op een nieuw rekenmodel van het Von Karman-instituut, dat wereldwijd toonaangevend is in aerodynamica-simulaties.

‘Het is een verfijnd en meer geavanceerd model’, zegt Jan Cornillie, hoofd strategie en beleid bij 3E. ‘Daarom komen er ook andere resultaten uit. Het model houdt met meer parameters rekening, zoals het effect van de nieuwste turbines die hoger zijn, of de invloed van de bestaande windparken op de windstromen in de nieuwe tweede zone.’

Als alles in rekening wordt gebracht, komt 3E uit op een kostprijs van 55,73 euro per megawattuur in het referentiescenario. Bij de keuze voor een energie-eiland in combinatie met de grootste turbines is dat amper een halve euro meer. ‘Dat is niet gek veel meer als je weet dat je daarvoor 66 procent extra capaciteit krijgt, met dus ook een positieve impact op de bevoorradingszekerheid’, zegt Cornillie.

Hogere subsidies

Iedereen is voorstander van meer windenergie, maar als daar ook een factuur aan hangt, moeten we daar op voorhand duidelijkheid over krijgen.
Bert Wollants
N-VA-Kamerlid

N-VA-Kamerlid Bert Wollants betreurt dat Van der Straeten in het parlement niet zelf verwees naar de kritische opmerkingen van de CREG. Hij is bezorgd voor oplopende kosten. ‘Bij de eerste windparken is gekozen voor veel windturbines op een beperkte oppervlakte. Dat dreef de kosten op, en uiteindelijk ook de overheidssteun.’

‘Als men nu opnieuw kiest voor een zeer hoge densiteit brengt dat weer hogere kosten mee', zegt Wollants. 'We kunnen er dan niet zomaar van uitgaan dat de nieuwe windparken zonder subsidies gebouwd worden. Daar dreigt uiteindelijk de belastingbetaler of de consument via de stroomfactuur voor op te draaien. Iedereen is voorstander van meer windenergie, maar als daar ook een factuur aan hangt, moeten we daar op voorhand duidelijkheid over krijgen.’

Van der Straeten maakt zich sterk dat de relatieve kostenstijging van 5 procent, zoals 3E het inschat, standhoudt. ‘Hernieuwbare energie is de goedkoopste en groenste vorm van energieopwekking’, zegt ze. ‘De dalende trend van de kostprijs van windenergie zet de komende jaren door.’

Een woordvoerder van de CREG wenste niet te reageren omdat het advies aan de minister vertrouwelijk is.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud