reportage

‘In Vlaanderen lekt 20 procent drinkwater gewoon weg'

©Kristof Vadino

Van Bulgarije tot in Vietnam is er interesse voor de slimme software waarmee het Leuvense bedrijf Hydroscan waterlekken opspoort. ‘Mensen mogen hun gazon niet sproeien met drinkwater, terwijl nog altijd een vijfde van het water verloren gaat door lekkende leidingen.’

Van het bouwverlof is bij het Leuvense wateringenieursbureau Hydroscan niets te merken. Ook in de zomer halen ze het ene na het andere project binnen en stapelt het werk zich op. Alle watermaatschappijen in de Benelux zijn klant bij het bedrijf van Patrick Swartenbroekx, dat zich specialiseert in drinkwater-, riool- en rivierbeheer. Het brengt in kaart waar de rioleringen op instorten staan en gebruikt big data om in real time te voorspellen waar er na een stortbui overstromingen zullen komen, of waar lekken zitten in drinkwaterleidingen.

Vooral die laatste activiteit wekt veel interesse in binnen- en buitenland. ‘Jaarlijks gaan miljoenen euro’s verloren doordat watermaatschappijen er niet in slagen al hun sluimerende lekken op te sporen’, zegt Swartenbroekx. ‘Vandaag gaat in Vlaanderen nog 20 procent van het drinkwater verloren via lekken in de publieke leidingen. Met de klimaatproblematiek en de droogte is die situatie onhoudbaar. Voor iedere vier emmers die uit de kraan komen, wordt ondergronds een vijfde emmer leeggegoten. Mensen mogen terecht geen drinkwater gebruiken voor hun gazon, maar ondertussen verspillen we miljoenen liters in het publieke net.’

Om de lekken op te sporen gebruikt Hydroscan historische gegevens over het typische verbruik in iedere wijk. ‘Zo weten we precies hoeveel water normaal verbruikt wordt op een warme zomervakantiedag of op een doordeweekse winterdag’, zegt Swartenbroekx. ‘Als de meetgegevens te fel afwijken, krijgen de water- bedrijven een melding en kunnen ze een team sturen om het lek op te sporen.’

Algoritmes

Toch verwacht de ondernemer niet dat het probleem volledig verholpen zal worden. ‘Er is altijd een economische afweging en onderhoudsteams moeten prioriteiten stellen’, zegt de wateringenieur. ‘Waterbedrijven hebben niet voldoende mensen om alle lekken op te sporen en te dichten. Er zal altijd verlies zijn. Maar met onze algoritmes kunnen ze ten minste budgettaire prioriteiten stellen en de dringendste lekken eerst aanpakken.’

Profiel Hydroscan

Het Leuvense ingenieursbureau Hydroscan van Patrick Swartenbroekx is gespecialiseerd in riool-, drinkwater- en rivierbeheer. Met data-analyse brengt het in kaart waar overstromingsgevaar dreigt, waar lekken zitten in waterleidingen en waar de rioleringen op instorten staan.

Alle waterbedrijven uit de Benelux zijn klant, maar ook Duitse, Bulgaarse en Vietnamese bedrijven tonen interesse voor de Leuvense wateralgoritmes.

Omzet > 4 miljoen euro.

Brutowinstmarge (ebitda) > 7 procent.

Nettowinst > 108.000 euro.

Werknemers > 30.

Duitsland toont dat er nog veel verbeteringsmarge is. Door een strikte opvolging bedraagt het lekpercentage er 6 à 7 procent, een derde van wat we in Vlaanderen halen. ‘Als we hier het verlies door lekkage tot 10 procent kunnen beperken, betekent dat al snel een jaarlijkse besparing van 1 à 5 miljoen euro voor een gemiddeld waterbedrijf ’, zegt Swartenbroekx. ‘De investering in onze software en de teams om ter plaatse te gaan zijn al in een à drie jaar terugverdiend. Bovendien gaan we samen met De Watergroep onze voorspellingen nog verfijnen tot op het straatniveau door ook gegevens over de waterdruk in onze modellen te integreren.’

Een prototype van de lekdetectiesoftware, LeakRedux, werd samen met het Gentse waterbedrijf Farys ontwikkeld. Intussen zijn ook proefprojecten achter de rug of lopende bij De Watergroep, IWVA in Koksijde, het waterbedrijf van Knokke, het Waalse SWDE en Vivaqua in Brussel. Ook buiten België is er interesse in Duitsland, Nederland, China en Brazilië. Na proefprojecten voert Hydroscan onderhandelingen om de lekdetectie binnenkort in de Bulgaarse hoofdstad Sofia en in de Vietnamese hoofdstad Hanoi te introduceren.

Swartenbroekx richtte Hydroscan 15 jaar geleden op in de zolderkamer van zijn woning samen met zijn kompanen Guido Vaes en Frank Provost. Na jaren als afdelingshoofd voor Aquafin te hebben gewerkt wilde hij zijn eigen ding doen buiten ‘het keurslijf’ van de publieke sector. Vandaag telt zijn bedrijf 30 wateringenieurs en kantoren in Leuven, Gembloux, Berlijn en Torhout. Binnenkort komen er nog vestigingen in Gent en Antwerpen bij om te vermijden dat het personeel uren in de file staat.

Gepassioneerd ondernemer

Swartenbroekx noemt zichzelf een ‘gepassioneerd ondernemer’, ambitieus maar ‘het moet vooral plezant blijven’. Er is nauwelijks een speld tussen te krijgen als hij met fonkelende ogen vertelt over zijn projecten. De plannen zijn niet min. Tegen 2025 wil hij de omzet opkrikken van 4 naar 10 miljoen euro en de brutobedrijfswinstmarge (ebitda) van 7 à 8 naar 30 tot 40 procent. ‘Dat lijkt overdreven, maar tot twee jaar geleden haalden we onze inkomsten uit consultancyopdrachten. Met onze lekdetectie, overstromingsalarm en rioolvisualisatie hebben we diensten ontwikkeld waarmee we internationaal kunnen gaan en met een abonnementsformule stabiele inkomsten genereren.’

De klimaatverandering leidt tot meer extremen, waar ons rioolstelsel niet op voorzien is.
Patrick Swartenbroekx
oprichter en CEO Hydroscan

De lekdetectie staat commercieel het verst, met enkele contracten die al binnen zijn en meerdere aanbestedingen op komst. Maar Swartenbroekx verwacht dat ook de twee andere pijlers het goed zullen doen. Samen met de Antwerpse brandweer werd vorige maand een proefproject afgerond om overstromingen te voorspellen in Ekeren en Merksem. Met gegevens van de buienradar en overstromingskaarten kan Hydroscan drie uur op voorhand voorspellen waar een stortbui wateroverlast zal veroorzaken. Het alarmsysteem dat samen met het VITO en Imec werd ontwikkeld moet hulpdiensten de kans geven preventief op de juiste plaatsen zandzakjes en pompen te plaatsen.

Streetview voor rioleringen

Daarnaast werkt Hydroscan aan een ‘Google streetview voor rioleringen’. Het volledige rioolstelsel wordt in een 3D-model gegoten. Een aannemer die de camera van zijn tablet op de ondergrond richt, krijgt dan in augmented reality te zien waar de rioleringen zitten. Een onderhoudsdienst kan die beelden bekijken om de situatie in te schatten.

‘Als we alles combineren, krijgen we een systeem waarmee we kunnen voorspellen waar zinkgaten zullen ontstaan door lekken’, zegt Swartenbroekx. ‘We zullen dan op voorhand weten waar er overstromingen komen en met artificiële intelligentie kunnen we inschatten waar de rioleringen dreigen in te storten. De klimaatverandering leidt tot meer extremen, waar ons rioolstelsel niet op voorzien is. Met de juiste data kunnen we de inspanningen focussen op de cruciale plaatsen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect