Industrie betaalt recordbedrag voor CO₂-vervuiling

Grote industriële installaties, zoals die van BASF in Antwerpen, moeten voor iedere ton CO₂ die ze uitstoten een emissierecht kunnen voorleggen. ©Wouter Van Vooren

De CO₂-uitstoot van de Belgische industrie en energiesector is vorig jaar met 1,6 procent toegenomen. Bedrijven betaalden een recordbedrag van 344 miljoen euro om CO₂ te mogen uitstoten.

Terwijl in de rest van Europa vorig jaar de CO₂-uitstoot van de industrie met naar schatting 8 tot 11 procent terugviel, steeg in België de industriële uitstoot naar het hoogste niveau sinds 2013. De grote industriebedrijven in België, energieproducenten en de binnen-Europese luchtvaart tuften samen 46,3 miljoen ton CO₂ in de atmosfeer. Hun uitstoot nam met 1,6 procent toe, blijkt uit data die De Tijd opvroeg bij de dienst Klimaat van de federale overheidsdienst Leefmilieu.

De cijfers slaan alleen op bedrijven die onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vallen zoals grote chemie-installaties, raffinaderijen, elektriciteitscentrales en luchtvaartmaatschappijen voor Europese vluchten. Voor elke ton broeikasgas die ze uitstoten, moeten de betrokken bedrijven een emissierecht kunnen voorleggen.

Minder gratis

Bedrijven betalen niet al hun uitstootrechten zelf. Om te vermijden dat ze een kostenhandicap oplopen tegenover pakweg Chinese concurrenten krijgen staalfabrieken, raffinaderijen, chemiebedrijven en cementproducenten het merendeel van hun uitstootrechten gratis. Als ze daarbovenop meer uitstoten, dan moeten ze wel extra emissierechten aankopen via overheidsveilingen of bij een andere speler met een overschot.

©Mediafin

Europa schroeft de gratis bedeling jaar na jaar terug, waardoor industriële spelers steeds vaker zelf rechten moeten aanschaffen. Energieproducenten krijgen sowieso geen gratis uitstootrechten, maar sinds 2018 bereikte ook de Belgische industrie het kantelpunt waarbij ze netto extra uitstootrechten moest bijkopen. Die aankopen worden bovendien fors duurder. Europa verlaagt jaar na jaar het plafond van de toegelaten uitstoot. De emissierechten worden zo schaarser en duurder.

Bedrijven in België betaalden vorig jaar in totaal 344 miljoen euro voor de aankoop van emissierechten, een toename met 71 procent in een jaar tijd. Bovendien lijkt dat bedrag de komende jaren te blijven stijgen. ‘Er was jarenlang een overschot aan uitstootrechten’, zegt Pieter Baeten, ETS-specialist bij de federale klimaatdienst. ‘De prijs bleef daardoor laag. Europa haalt dat surplus nu uit de markt, waardoor de koolstofprijs omhooggaat.’

De Belgische industriële installaties behoren al tot de performantste in Europa.
Pieter Baeten
ETS-specialist FOD Leefmilieu

In 2017 betaalden bedrijven nog gemiddeld 5,8 euro om één ton CO₂ te mogen uitstoten, vorig jaar kostte eenzelfde emissierecht al bijna 25 euro. De coronacrisis leverde weliswaar  een dipje op, maar de verwachting is dat de koolstofprijs snel weer opveert en zo de meest vervuilende installaties uit de markt drijft.

Sluiting kolencentrales

Elders in Europa is die beweging al aan de gang. De meest vervuilende steen- en bruinkoolcentrales worden er vervroegd gesloten omdat ze door de hoge CO₂-kosten niet langer kunnen opboksen tegen gascentrales met een kleinere klimaatimpact. Met die kolenexit bereikte de industriële uitstoot in Europa vorig jaar de sterkste daling sinds de economische crisis in 2009.

Dat de ETS-bedrijven in België ondertussen meer uitstoten, wil niet per se zeggen dat de industrie het hier slecht doet. Het emissiehandelssysteem is zo ontwikkeld dat de uitstoot wordt gereduceerd waar het gemakkelijkst winst te rapen valt. België heeft geen kolencentrales meer en ook de industrie heeft al grote inspanningen geleverd. ‘De Belgische industriële installaties behoren al tot de  performantste in Europa’, zegt Baeten. ‘In het ETS-systeem is het dan nuttiger het laaghangend fruit eerst te plukken en bijvoorbeeld kolencentrales in Oost-Europa stil te leggen.’

Emissiehandel

België telt zo’n 350 energiecentrales en industriële installaties die onder het Europese systeem van emissiehandel vallen. Samen met de intra-Europese vluchten vertegenwoordigen ze bijna 40 procent van alle CO2-uitstoot in ons land. Voor elke ton die ze uitstoten, moeten de betrokken bedrijven een emissierecht kunnen voorleggen. De veiling van uitstootrechten leverde België vorig jaar 357 miljoen euro inkomsten op. Minstens de helft van dat bedrag moet de overheid uitgeven aan klimaatbeleid.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud