Ook uw portefeuille voelt de warmte

©Filip Ysenbaert

Nu de strijd tegen de klimaatverandering een kantelpunt bereikt, kunnen beleggers de gevolgen ervan niet langer negeren. Wat zijn de bedreigingen en kansen voor uw portefeuille?

Het extreme weer dat al weken alle uithoeken van de wereld teistert, doet ook verzekeraars zweten. De droogtes en bosbranden - nu zelfs binnen de poolcirkel - drukken de sector nog eens met de neus op de jaarlijks oplopende schade van natuurcatastrofes zoals orkanen en overstromingen. De klimaatverandering werkt die weerfenomenen in de hand, waarschuwen wetenschappers.

Ironisch schenken net de kwetsbare verzekeraars in hun gigantische beleggingsportefeuilles amper aandacht aan bedrijven die oplossingen bieden om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Minder dan 0,5 procent van de beleggingen van ’s werelds 80 grootste verzekeraars is daarin geïnvesteerd, leert een recent rapport van het Asset Owners Disclosure Project, dat onderzoekt hoe institutionele beleggers omgaan met klimaatrisico’s.

Beleggers moeten beseffen hoe fundamenteel de transitie naar groene energie is.
Andrew Howard
hoofd duurzaamheidsonderzoek Schroders

Vooral Amerikaanse verzekeraars scoren slecht, bevestigt een apart onderzoek van de verzekeringscommissaris van het bosbrandgevoelige Californië, waar sommige verzekeraars niet langer woningen tegen brand willen verzekeren. Hun beleggingen in fossiele brandstoffen maken het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord van Parijs veel minder haalbaar: een temperatuurstijging van minder dan 2 graden tegenover het pre-industriële tijdperk van pakweg 1850.

Verzekeraars riskeren zo een dubbele uppercut van de klimaatverandering: hogere schade-uitkeringen én verliezen in hun beleggingsportefeuille zodra olie- en steenkoolbedrijven hun onontgonnen reserves moeten afwaarderen na de onvermijdelijke botsing met een ontbolsterende groene economie.

Aan die ontbolstering twijfelt Thomas Sørensen, fondsbeheerder van het Global Climate and Environment Fund van Nordea, geenszins. ‘Klimaatverandering is een megatrend voor beleggers. Zeker nu energiebesparende oplossingen economisch rendabel worden zonder subsidies. Net die combinatie van rendement en bescherming van de planeet creëert een krachtige dynamiek.’

Ook Andrew Howard, hoofd duurzaamheidsonderzoek bij de vermogensbeheerder Schroders, ziet een kantelmoment. ‘We zijn dicht bij het punt waar alternatieve energie en elektrische wagens niet langer subsidies nodig hebben om concurrentieel te zijn. Politieke actie wordt dan minder belangrijk.’ De gevolgen voor de economie zijn niet te overschatten. ‘De transitie naar duurzame energie zal zich laten voelen in heel de economie. Beleggers moeten beseffen hoe fundamenteel die verandering is: een impact van 10 tot 20 procent op de waardering van aandelen wereldwijd’, aldus Howard.

Geen wonder dat ’s werelds grootste vermogensbeheerder, BlackRock, in een studie uit 2016 al benadrukte dat klimaatbewust beleggen een ‘noodzaak’ is. Volgens BlackRock laat de klimaatverandering zich via vier kanalen voelen in portefeuilles: fysiek (schade door extremer weer), technologisch (disruptie van businessmodellen via alternatieve energie, elektrische wagens, energie-efficiëntie), regelgevend (strengere wetgeving, minder subsidies, rechtszaken) en sociaal (druk van consumenten en beleggers). Het goede nieuws: beleggers kunnen even goede of zelfs betere rendementen behalen door hun portefeuille klimaatproof te maken, aldus BlackRock.

Boetes

De noodzakelijke aanpassingen in de portefeuille kunnen in twee richtingen gaan: het afbouwen van aandelen die lijden onder de klimaatverandering en de strijd ertegen, en het inslaan van aandelen die erbij winnen. In de eerste categorie zijn de producenten van olie en steenkool een logisch doelwit, net als de verzekeraars. Al benadrukken fondsbeheerders om niet iedereen over dezelfde de kam te scheren en te kijken hoe individuele bedrijven zich wapenen voor de nieuwe wereld. Dat geldt ook voor de reisgroep TUI, die deze week een uitschuiver op de beurs maakte omdat de kwartaalwinst leed onder het uitzonderlijk warme weer: Duitsers en Britten vliegen daardoor minder naar de zon.

Bedrijven maken het beleggers wel niet altijd gemakkelijk om de impact van het klimaat op hun business in te schatten. Deze week nog diende een milieuorganisatie bij de Britse financiële toezichthouder een klacht in tegen drie verzekeraars omdat ze met geen woord reppen over hoe de klimaatverandering hun business kan bedreigen. Het trio riskeert boetes, nog een gevaar waar beleggers rekening mee moeten houden.

Ook de grote oliebedrijven krijgen het verwijt dat ze de kop in het zand steken en hun reserves blijven waarderen alsof alles ‘business as usual’ zal zijn. Nochtans zou driekwart van alle fossiele reserves in de grond moeten blijven en dus waardeloos worden als het voornemen wordt uitgevoerd om de opwarming van de aarde onder 2 graden te houden. Olie- en steenkoolbedrijven zouden dan forse klappen krijgen. Net daarom roept de Financial Stability Board, een groep van wereldwijde toezichthouders, bedrijven op hun klimaatrisico’s in kaart te brengen en zo beleggers beter te informeren. In Frankrijk moeten vermogensbeheerders sinds vorig jaar alvast klaarheid scheppen over de klimaatimpact op hun portefeuille.

Eenvoudig is dat niet, want de onzekerheid is groot. Hoe strikt zullen overheden de klimaatafspraken van Parijs proberen na te leven? Komt er een effectieve prijs op het uitstoten van CO2, via een taks of handel in emissierechten? Hoe hoog zal de temperatuur oplopen, en hoe zal dat natuurfenomenen en economische schade beïnvloeden?

Volgens Howard mogen beleggers zich niet verstoppen achter de gebrekkige informatie van bedrijven en moeten ze zelf hun huiswerk proberen te maken. Een belangrijkere vraag is volgens hem hoe we het risico precies zullen meten. ‘Het volstaat niet om enkel te kijken naar de CO2-voetafdruk van een bedrijf. Je moet inschatten welke impact een geloofwaardige CO2-prijs zal hebben op de hele business.’

Howard heeft die oefening gemaakt met een prijs van 100 dollar voor een ton CO2-uitstoot. Die prijs is nodig om de uitstoot voldoende af te remmen en de opwarming onder 2 graden te houden, een voornemen dat volgens Howard moeilijk haalbaar wordt met de huidige koers. De impact is niet min: Schroders schat dat zo’n CO2-prijs de wereldwijde cashflows van bedrijven gemiddeld met 15 tot 20 procent zal drukken. Als ook rekening wordt gehouden met veranderingen in de energiemix (meer wind, minder olie) en de economische kosten van extremer weer, komt Schroders uit op een negatieve impact van 10 tot 20 procent op aandelenwaarderingen.

Maar er zijn winnaars en verliezers. ‘Volgens onze modellen zal het slechtste tiende van de aandelen 80 procent van zijn waarde verliezen, het beste tiende zal er net beter van worden. Veel van de winnaars zijn klein of bestaan nog niet. De overgangsperiode is dan ook risicovol’, zegt Howard. De zonnepanelenindustrie is een goed voorbeeld: die kende het voorbije decennium een enorme groei, maar beleggers hebben er nog niet veel plezier aan beleefd. Zo werd de aanvankelijke Duitse dominantie overhoopgegooid door de Chinezen.

Digitalisering is precies wat we nodig hebben in de strijd tegen klimaatverandering.
Thomas Sørensen
fonds beheerder bij Nordea

Voor de hand liggende winnende sectoren zijn groene energie en elektrische wagens, maar ook daar is het plaatje niet eenduidig. ‘De autosector zal er binnen 10 tot 15 jaar heel anders uitzien. Autoproducenten reageren vandaag met verschillende snelheden: wie als eerste investeert in elektrische wagens heeft een stapje voor’, gelooft Howard.

Sørensen blijft voorzichtig met e-wagens. ‘Daar stroomt massaal veel geld naartoe, maar het is niet duidelijk wie de winnaars en verliezers zullen zijn. Daarvoor zijn er nog te veel concurrerende platformen en technologieën. Hetzelfde geldt voor batterijen.’ Schroders heeft wel een boon voor Umicore, dat cruciale materialen voor batterijen levert.

Een genuanceerde manier om in te spelen op de trend van e-mobiliteit is om de hele waardeketen te bekijken, zegt Christian Roessing, fondsbeheerder van het Clean Energy-fonds van Pictet Asset Management. ‘Dat gaat van de leveranciers van laadinfrastructuur tot die van technische componenten als batterijen en motoren.’ Door investeringen te spreiden over heel de waardeketen is een belegger meteen gediversifieerd. ‘Maar dan nog is actief beheer belangrijk, want potentiële winnaars en verliezers wisselen soms snel’, benadrukt Roessing, wiens fonds van 1,85 miljard dollar investeert in bedrijven die moeten profiteren van de energietransitie.

Beleggers hebben een ruim universum om uit te kiezen. Nordea identificeert 1.100 aandelen met een beurswaarde van liefst 5.000 miljard dollar. Allen bieden ze oplossingen in de strijd tegen klimaatverandering, en dat in drie categorieën: efficiënter gebruik van energie en grondstoffen, bescherming van het milieu, en alternatieve energie. De eerste categorie weegt het zwaarst in Sørensens fonds van ruim 900 miljoen euro beheerd vermogen, om de eenvoudige reden dat economische prikkels daar het meest uitgesproken zijn. Het gaat om een breed palet aan toepassingen: energievriendelijke verlichting, zero-emissiewoningen, de ‘smart grid’ of het slimme stroomnetwerk, e-mobiliteit, slimme landbouw.

Opvallend is dat ook hier de digitalisering voor de nodige disruptie zorgt. ‘Digitalisering is precies wat we nodig hebben in de strijd tegen klimaatverandering’, aldus Sørensen. ‘Zo zitten e-auto’s boordevol elektronica, terwijl zelfrijdende wagens grote hoeveelheden data moeten kunnen verwerken. Krachtige simulatiesoftware helpt dan weer bij de optimale bouw van windturbines. Zelfs landbouw, misschien wel de minst gedigitaliseerde sector ter wereld, ontsnapt niet. Dankzij satellieten die velden in de gaten houden, kan precies worden bepaald waar meer water en meststoffen nodig zijn. Zo verhogen we de landbouwproductiviteit.’

Het verbaast dan ook niet dat ASML, de Nederlandse producent van chipassemblagemachines, een prominente positie heeft in Sørensens fonds. ‘Chiptechnologie maakt veel mogelijk in de domeinen waarop wij inzetten.’ Een andere naam is het Amerikaanse Trimble, dat onder meer precisielandbouw en efficiënter transport mogelijk maakt. Johnson Controls biedt dan weer oplossingen voor energievriendelijker bouwen, waar ook Autodesk mee helpt via ontwerpsoftware.

Windturbines

Ook Roessing trekt de kaart van digitalisering via spelers als het Duitse Infineon of het Nederlandse NXP, die net als het Belgische Melexis autosensoren leveren. ‘Het is een manier om in te spelen op e-mobiliteit via bedrijven met een winstgroei die hoger ligt dan in de onderliggende autosector’, stelt hij. Ook in windturbines zitten volgens hem de nodige chips, zelfs meer dan in een kerncentrale. In de industrie, waar motoren goed zijn voor 70 procent van het elektriciteitsverbruik, valt dan weer veel efficiëntiewinst te rapen via betere elektrische motoren.

Sørensen erkent dat dit soort beleggingen typisch wat volatieler is, maar door te investeren in middelgrote, winstgevende bedrijven verkleint het risico. ‘Ideaal zijn nichebedrijven met een oplossing die globaal inzetbaar is. Belangrijk is om het kantelmoment te vinden waarbij de marktpenetratie echt kan beginnen. Het helpt ook als er toetredingsbarrières zijn: dat creëert meer zekerheid over wie binnen tien jaar zal zegevieren.’

Tussen al dat technologisch geweld laat ook de ‘groene consument’ zich gelden. ‘Consumenten kopen almaar bewuster producten. Ze willen weten wat ze in hun lichaam stoppen en op hun huid smeren’, signaleert Sørensen. Nordea speelt daarop in via de Ierse voedingsgroep Kerry.

En voor wie de klimaatverandering ziet ontsporen en zich voor massale migratiestromen en conflicten opmaakt, zijn er nog altijd cynischere beleggingen. Raytheon en Aerovironment hebben al laten verstaan dat hun drones ingezet kunnen worden om bevolkingsstromen te monitoren. Ook oppercynicus Vladimir Poetin mag binnenkort misschien juichen als ontdooide Russische grond beschikbaar wordt voor landbouw en mijnbouw. Als zijn datsja niet afbrandt tenminste.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content