Sociale woningen worden 'grootste zonnepark' van Vlaanderen

Bij sociale woningen die naast elkaar liggen, kunnen de daken efficiënt in één keer onder handen worden genomen. ©Associated Press

De Vlaamse sociale huisvestingsmaatschappijen gaan zonnepanelen leggen bij 90.000 gezinnen. Met de coöperatie Aster willen ze de komende vier jaar zo’n 230 miljoen euro investeren in zonnedaken.

De daken van sociale woningen bleven jarenlang onbenut. De eigenaars investeerden niet in zonnepanelen omdat de opbrengst volledig naar de huurder zou gaan, waardoor ze zelf niet uit de kosten konden geraken. Met de oprichting van de coöperatieve vennootschap Aster willen de sociale huisvestingsmaatschappijen daar verandering in brengen en op grote schaal een inhaalbeweging maken. De bedoeling is 231 miljoen euro private financiering aan te trekken. Met dat geld krijgen de komende vier jaar 90.000 gezinnen zonnepanelen op hun dak. De sociale huurders zien hun elektriciteitsfactuur dalen en een deel van die besparing wordt gebruikt om de investering af te betalen.

De bedoeling is niet winst te maken, wel een zo groot mogelijke besparing te realiseren voor de huurders.
Björn Mallants
CEO Aster

‘Huurders betalen een vergoeding voor de zonnepanelen, maar normaal wordt die meer dan gecompenseerd doordat hun elektriciteitsfactuur daalt’, zegt initiatiefnemer Björn Mallants van de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (VVH). De vergoeding bedraagt 12 tot 30 euro per maand bovenop het huurgeld. ‘Onze bedoeling is niet winst te maken, wel een zo groot mogelijke besparing te realiseren voor de huurders. Als er individuele gevallen zijn waar de vergoeding voor de zonnepanelen hoger ligt dan de besparing op de elektriciteitsfactuur, dan zullen we dat compenseren. Er is de wettelijke garantie dat de energiefactuur voor niemand stijgt.’

Van de 76 sociale huisvestingsmaatschappijen in Vlaanderen hebben 64 zich aangesloten bij Aster. Ze lanceren deze week een openbare aanbesteding om een aannemer of een energiebedrijf te zoeken die tussen 2021 en 2024 bijna 650.000 zonnepanelen kan installeren. Het gaat om een opdracht van een nooit geziene omvang. Met een gezamenlijk piekvermogen van 244 megawatt mikt Aster zelfs hoger dan de 200 megawatt aan nieuwe zonnepanelen die tijdens het piekjaar 2019 door alle Vlaamse gezinnen werden geplaatst. Als de individuele zonnepanelen als één installatie werden beschouwd, worden ze met voorsprong het grootste zonnepark van Vlaanderen.

Slimme meter

De timing zit goed. Momenteel is er nog een rush van Vlamingen die voor het jaareinde zonnepanelen op hun dak willen om nog te profiteren van het gunstige regime met een terugdraaiende teller. Maar de verwachting is dat de vraag vanaf januari fors terugvalt. Installatiebedrijven zullen dus staan te popelen om zo’n grote opdracht binnen te halen. Bovendien liggen sociale woningen vaak gegroepeerd, zodat de installateurs de aaneengesloten daken efficiënt in één keer onder handen kunnen nemen.

244
Megawatt
Aster wil in vier jaar voor 244 megawatt aan zonnepanelen plaatsen. Dat is meer dan de 200 megawatt die tijdens het piekjaar 2019 door Vlaamse gezinnen werd geïnstalleerd.

Aanvankelijk zouden de huurders met zonnepanelen gebruik kunnen maken van de terugdraaiende teller, waardoor ze een vrij voorspelbaar rendement zouden halen. Maar Aster komt daarvoor te laat. De sociale woningen zullen onder het nieuwe systeem vallen met een digitale meter en nettarieven die het minder aantrekkelijk maken stroomoverschotten op het net te zetten.

‘Dat maakt het verdienmodel iets complexer’, zegt Mallants. ‘Gezinnen moeten minstens 38 procent van de opgewekte stroom direct zelf verbruiken om het rendabel te maken. Naarmate ze meer van hun opgewekte elektriciteit direct verbruiken, wordt de besparing groter. We zullen dus voorzichtig zijn en geen daken vol leggen met zonnepanelen. Tegelijk moeten we mensen sensibiliseren zodat ze hun toestellen zo veel mogelijk overdag laten draaien. Onze doelgroep beschikt zelden over slimme huishoudapparaten die aanspringen als de zon schijnt, laat staan dat ze een elektrische wagen hebben die ze ’s middags kunnen opladen. Misschien kunnen we dat opvangen door een groepsaankoop te organiseren voor slimme huishoudapparaten.’

Daken als onderpand

Alles samen gaat Aster op zoek naar 247 miljoen euro, waarvan 231 miljoen voor de investering zelf en de rest voor organisatie- en verzekeringskosten. ‘Een finaal akkoord is er nog niet, maar er zijn verregaande engagementen van een groep banken om via een achtergestelde lening de nodige financiering te bieden’, zegt Mallants. ‘Belfius zou de leiding nemen, maar ook VDK Bank, de Vlaamse Energieholding en Ethias zijn betrokken. Alles is goed doorgesproken en met de lage rente mag de financiering geen probleem vormen.’

Het wegvallen van de terugdraaiende teller maakt het verdienmodel iets complexer.
Björn Mallants
CEO Aster

De banken aan boord krijgen was niet evident. Sociale huisvestingsmaatschappijen zijn aan strenge regels verbonden en kunnen niet zomaar overheidsgeld in een project stoppen waarin ook private partners zitten. Om die reden werd amper kapitaal ingebracht, op een symbolische 1.000 euro per huisvestingsmaatschappij na. ‘Maar de banken wilden natuurlijk wel garanties en dus zullen de exploitatierechten van de daken gedurende 20 jaar worden overgedragen aan Aster’, zegt Mallants. ‘Stel dat Aster ooit failliet zou gaan - wat uiteraard niet de bedoeling is - dan hebben de financiers nog de zakelijke rechten op die daken. Ze mogen dan de opbrengst van de zonnestroom blijven doorrekenen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud