interview

‘Stop met extra heffingen op elektriciteitsfactuur te duwen'

©jonas lampens

Politici moeten ophouden allerhande extra belastingen op de elektriciteitsfactuur af te schuiven. Dat zegt Pieterjan Renier, de nieuwe topman van de Vlaamse energiewaakhond VREG. ‘We moeten af van fossiele energie, maar de overladen elektriciteitsfactuur staat die transitie in de weg.’

Het mocht absoluut geen politieke benoeming worden. De nieuwe topman van de Vlaamse energieregulator VREG diende een onafhankelijke koers te kunnen varen. Desnoods moest hij kunnen botsen met de minister van Energie, die sinds 2017 niet langer de voogdij heeft over de VREG.

Tijdens de selectie kwam Pieterjan Renier (39) als beste kandidaat uit de bus, een politieke buitenstaander die acht jaar lang internationale projecten aanstuurde voor de gasnetbeheerder Fluxys en die nog altijd rekent in het aantal lng-tankers dat nodig is om de Vlaamse gezinnen van elektriciteit en warmte te voorzien.

Bio

Pieterjan Renier (39) studeerde burgerlijk ingenieur aan de KU Leuven, behaalde een master algemeen management aan de Vlerick Business School en een master in de rechten aan de UGent.

Hij begon zijn carrière in 2003 bij de Leuvense bierbrouwer InBev, ging twee jaar later aan de slag bij de gasnetwerkbeheerder Fluxys, waar hij verschillende internationale projecten op poten zette.

Sinds begin 2018 algemeen directeur van de Vlaamse energieregulator VREG.

En botsen doet Renier. Het decreet op de invoering van de slimme elektriciteitsmeter laat op zich wachten omdat de Vlaamse meerderheidspartijen en de VREG het niet eens raakten over de impact die de digitale meter mag hebben op de eigenaars van zonnepanelen.

De coalitiepartners mikken komende week op een akkoord van de laatste kans. De tijd dringt want om de slimme meter tegen de zomer in te voeren, moet het decreet nog voor de verkiezingen in mei door het parlement geraken en is er nog een uitvoeringsbesluit nodig van de regering.

Voormalig Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) en zijn opvolgster Lydia Peeters beloofden het systeem van de terugdraaiende teller te behouden voor eigenaars van zonnepanelen. Zo kunnen ze hun nettarieven laag houden en komt het rendement van hun investering niet in gevaar. Maar dat is buiten Renier gerekend.

Niet de minister maar de VREG beslist over de distributienettarieven en Renier wil de terugdraaiende teller afvoeren.

‘Dankzij de invoering van de digitale meter wordt het voor het eerst mogelijk de eigenaars van zonnepanelen te laten bijdragen aan het distributienet op basis van hun effectieve gebruik ervan’, zegt hij in zijn eerste interview sinds hij begin 2018 aan het hoofd kwam te staan van de VREG. ‘Door de terugdraaiende teller af te schaffen kunnen we eigenaars van zonnepanelen aanmoedigen efficiënter met het net om te gaan.’

Zijn zonnepanelen dan zo problematisch?

Pieterjan Renier: ‘Het elektriciteitsnet kost miljarden. Ook wie zonnepanelen heeft, maakt gebruik van die infrastructuur. In de zomer zetten ze overtollige elektriciteit op het net om in de winter, als er weinig zon is, elektriciteit af te nemen. Het probleem is dat je met de terugdraaiende teller op jaarbasis op nul kan uitkomen en dat je zo geen enkele prikkel hebt om efficiënt met het net om te gaan.'

Door de terugdraaiende teller heeft een eigenaar van zonnepanelen geen enkele prikkel om efficiënt met het net om te gaan

'Er is wel het prosumententarief (een bijdrage die eigenaars van zonnepanelen betalen voor het gebruik van het net, red.), maar dat is een vast bedrag, ongeacht hoeveel stroom een zonnepaneel aan het net levert. Met de slimme meter kunnen we zonnepaneleneigenaars die het net veel gebruiken navenant laten bijdragen. Wie zijn opgewekte stroom vooral zelf verbruikt, kan daardoor zijn factuur verlagen. Zo krijg je een efficiënter toekomstbestendig distributienet.’

Sommige eigenaars van zonnepanelen zullen hun rendement fors zien dalen.

Renier: ‘Volgens onze simulaties zal 60 procent van de mensen met zonnepanelen door de digitale meter net minder nettarieven betalen.'

'In de groep waar de factuur stijgt, is het effect veelal beperkt tot enkele euro’s per maand. Die mensen kunnen bovendien hun factuur drukken door een groter deel van hun productie zelf te consumeren. Ze kunnen bijvoorbeeld investeren in een warmtepompboiler die de zonne-energie overdag gebruikt om warm water te maken, of ze kunnen investeren in een batterij voor opslag.’

Maar wie zonnepanelen heeft en ’s nachts zijn elektrische wagen oplaadt, of wie veel elektriciteit verbruikt door een warmtepomp, dreigt straks tientallen euro’s extra per maand te moeten betalen.

Renier: ‘Die mensen zitten niet mee in de simulatie en voor hen kan de digitale meter inderdaad een forse verhoging meebrengen. Maar dat heeft op zich weinig met de digitale meter te maken. Het is het symptoom van een dieperliggend ziektebeeld.'

Met een warmtepomp betaal je allerlei extra heffingen tegenover verwarming op stookolie of gas. Dat is de wereld op zijn ko

'De elektriciteitsfactuur ligt veel te hoog doordat er allerhande openbaredienstverplichtingen op zijn geschoven om bijvoorbeeld renovatiepremies of groenestroomcertificaten te financieren. Iemand met een warmtepomp wordt zo afgestraft en betaalt allerlei extra heffingen, die niet gelden voor wie met stookolie of aardgas verwarmt. Die scheeftrekking op de elektriciteitsfactuur druist in tegen de energietransitie die nodig is, weg van oude fossiele energie.’

Een gemiddeld Vlaams gezin betaalt bijna 400 euro per jaar aan nettarieven voor elektriciteit, ruim het dubbele van een Fransman, Nederlander of Duitser. Moeten jullie als regulator die kosten niet naar beneden brengen?

Renier: ‘Wij hebben slechts vat op het deel van de nettarieven dat gaat over de kosten van het net zelf: de leidingen, kabels en meters. Door daar strikter op toe te zien, konden wij de voorbije jaren de factuur van de consument terugdringen.'

De helft van de distributietarieven bestaat uit allerhande lasten die het beleid daar nog eens bij heeft geschoven

'Maar de helft van de distributietarieven bestaat uit allerhande lasten die het beleid daar nog eens bij heeft geschoven en waar de VREG niets over te zeggen heeft. De volgende Vlaamse regering moet die kosten uit de elektriciteitsfactuur halen en via de algemene middelen financieren.’

Ondertussen zet de federale regering nog een steunmechanisme in de steigers om de bouw van nieuwe gascentrales aan te moedigen ter vervanging van de kerncentrales. Daarmee dreigen jaarlijks nog eens 940 miljoen euro extra kosten op de energierekening van de Belg te belanden.

Renier: ‘We maken ons serieuze zorgen over de federale kosten die ook allemaal doorsijpelen in de energiefactuur. De mogelijke invoering van het capaciteitsvergoedingsmechanisme, de offshorecertificaten en dergelijke zullen de komende tien jaar allemaal een effect hebben.’

Elektriciteit wordt dus fors duurder.

Renier: ‘Dat weet ik niet. Ik heb er vertrouwen in dat in Vlaanderen iets gedaan kan worden aan de heffingen en federaal verwacht ik dat onze collega-regulator CREG toeziet dat de kosten niet exploderen.’

Krijgen we straks net als in Nederland stroomfiles? De aanleg van zonne- of windparken moet er soms jaren wachten omdat het net de lokale stroomproductie niet aankan.

Renier: ‘Op korte termijn verwachten we in Vlaanderen geen problemen, maar op lange termijn moeten we kijken of het wenselijk is dat windmolens en zonnepanelen zoals nu altijd hun productie op het net kwijt kunnen.'

Moet de samenleving investeren in kilometers extra kabel omdat een eigenaar van een afgelegen boerderij zonnepanelen op zijn dak legt en een windmolen bouwt?

'Moet de samenleving investeren in kilometers extra kabel omdat een eigenaar van een afgelegen boerderij zonnepanelen op zijn dak legt en een windmolen bouwt? Als de netbeheerder diezelfde boer garandeert dat hij 95 procent van de tijd zijn elektriciteit kwijt kan, is een extra kabel misschien niet nodig.'

'Op de momenten dat het net verzadigd is, moet hij dan even zijn windmolen stilleggen. Voor zo’n flexibele netaansluitingen zou de regelgeving aangepast moeten worden. Dat wordt iets voor de volgende Vlaamse regering.'

De invoering van de slimme meter is cruciaal in de transitie naar hernieuwbare energie, maar liep al meermaals vertraging op. Ziet u nog een uitweg?

Renier: ‘We hebben de voorbije weken hard gewerkt op de randvoorwaarden en eventuele overgangsmaatregelen voor de invoering van de digitale meter. Maar het moet niet te lang meer duren, want we zijn kansen aan het missen.'

'Met de slimme meter kan de eigenaar van zonnepanelen bijvoorbeeld een apart contract afsluiten om zijn overschotten op de markt te verkopen. Je kan thuisbatterijen installeren die inspelen op de fluctuerende marktprijzen door overdag op te laden en tijdens de avondpiek stroom op het net te zetten.'

'Je kan ook allerlei applicaties ontwikkelen om naar een slim verbruik te gaan, met huishoudapparaten die zelf het goedkoopste moment kiezen om te draaien. De digitale meter zal helpen om de uitbouw van het net zo efficiënt mogelijk te organiseren. De maatschappelijke baten daarvan schatten wij op 400 miljoen euro. Dankzij de slimme meters moeten we op termijn minder investeren in het net.’

Een gemiddeld gezin in de Westhoek betaalt op elektriciteit 450 euro per jaar aan nettarieven, tegenover iets meer dan 300 euro voor een gezin in Midden-Vlaanderen. Gaat u de nettarieven gelijktrekken, nu Eandis en Infrax gefusioneerd zijn tot Fluvius?

Renier: ‘Fluvius is de werkmaatschappij en de merknaam, maar daarboven bestaan nog steeds elf distributienetbeheerders, met elk hun eigen gebied en goedgekeurde distributietarieven. Misschien is dat iets voor de komende jaren, maar het is aan de politiek om te beslissen of bepaalde distributienetgebieden moeten fuseren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n