Subsidies gascentrales maken energiefactuur duurder

Minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) heeft een subsidiemechanisme uitgewerkt voor gascentrales. Maar ze blijft vaag over hoe alles gefinancierd moet worden. ©BELGA

Het subsidiemechanisme om gascentrales te bouwen kan tot 940 miljoen euro per jaar kosten. Volgens de energiewaakhond CREG is dat te veel en kan het ruim 800 miljoen euro goedkoper.

De jaarlijkse energiefactuur van een Belgisch gezin dreigt tot 105 euro duurder te worden. Als in 2025 de kerncentrales sluiten, is er nood aan vervangingscapaciteit om te garanderen dat het licht blijft branden. Minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) heeft daarom een subsidiesysteem in de steigers staan om de bouw van vooral nieuwe gascentrales aan te moedigen. Dat capaciteitsmechanisme (crm) kan 614 tot 940 miljoen euro per jaar kosten, een bedrag dat via de elektriciteitsfactuur wordt doorgerekend aan gezinnen en bedrijven. Volgens nieuwe berekeningen van de energieregulator CREG zou de elektriciteitsrekening voor een gemiddeld gezin 38 tot 105 euro duurder worden, afhankelijk van hoe de factuur verdeeld wordt.

De factuur van het steunmechanisme zou groter zijn dan die van de eventuele schade van stroomtekorten.

Nadat in de Kamercommissie Energie vragen waren gerezen over de betaalbaarheid van Marghems plan, vroeg commissievoorzitter Vincent Van Quickenborne (Open VLD) aan de CREG een en ander door te rekenen. Het resultaat zijn simulaties van de verschillende manieren waarop de subsidies in de energiefactuur verrekend kunnen worden. Voor een gezin kan het steunmechanisme tot 105 euro extra per jaar kosten. Voor een kmo zou het gaan om 890 tot 1.360 euro. Voor industriƫle grootverbruikers kan de factuur tot 13,6 miljoen euro oplopen als er geen beperking op komt.

Subsidieplafond

De CREG waarschuwt dat het subsidiesysteem veel duurder wordt dan nodig. In de constructie die Marghem samen met de FOD Economie uitwerkte, komt er volgend jaar een veiling waarbij steun wordt toegewezen aan bedrijven die gascentrales bouwen of op een andere manier voldoende stroomcapaciteit garanderen. De CREG vreest dat zo de kosten kunnen oplopen tot 940 miljoen euro of zelfs meer per jaar. De energieregulator stelt een alternatief mechanisme voor waarbij vooraf een subsidieplafond wordt vastgelegd. Met de kostenbeperking van de CREG zou de factuur 11 tot maximaal 107 miljoen euro per jaar bedragen. Voor een gemiddeld gezin zou de energierekening met maximaal 7 euro per jaar toenemen.

105
energiefactuur
In het plan van Marghem kan het subsidiemechanisme de jaarlijkse energiefactuur van een gezin tot 105 euro duurder maken. In het voorstel van de CREG is dat maximaal 7 euro.

Het enorme verschil in kostprijs heeft te maken met uiteenlopende visies over de behoefte aan extra stroomcapaciteit. Volgens de hoogspanningsnetbeheerder Elia is tegen 2025 3,9 gigawatt extra capaciteit nodig. Daarvoor moeten drie of vier nieuwe gascentrales gebouwd worden.

Volgens de CREG overschat Elia de capaciteitsbehoefte, misschien lukt het zelfs zonder nieuwe gascentrales. Door de klimaatverandering zijn de winters warmer, waardoor de stroombehoefte beperkt blijft. De CREG rekent op nog maximaal drie uur per jaar met bevoorradingsproblemen en vindt het onverantwoord om daarvoor gloednieuwe gascentrales te bouwen met een prijskaartje tot 940 miljoen euro. De factuur van het steunmechanisme zou groter zijn dan die van de eventuele schade van stroomtekorten. Om dat te voorkomen wil de CREG een kostenplafond.

Vaagheid over financiering

Marghem volgde de CREG niet. Ze diende begin dit jaar haar eigen plan in bij de Europese Commissie, die moet oordelen of het steunmechanisme geen ongeoorloofde staatssteun betekent. Marghem legde niet vast hoe alles gefinancierd moet worden. Zowel bij de Commissie als in het parlement botst die vaagheid op weerstand. Behalve de MR lijken alle partijen oor te hebben voor de waarschuwing van de CREG dat de subsidies de elektriciteitsfactuur kunnen doen ontsporen. De directie van de CREG geeft volgende week uitleg in het parlement.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud