Windmolens werkloos door uitzonderlijke windstilte

©Jonas Lampens

In West-Europa is er momenteel amper wind. De windmolens die vorige week nog een derde van de Belgische stroom leverden, liggen nu nagenoeg helemaal stil.

Een extreem hogedrukgebied trekt deze week over West-Europa. Na een stormachtige week valt daardoor plots geen briesje wind meer te bespeuren. Maandag bereikte de luchtdruk in het meetstation in Ukkel een recordniveau van 1.048,3 hectopascal, de hoogste luchtdruk ooit gemeten sinds de start van de nationale metingen in 1901.

Het gevolg van die hoge luchtdruk is dat er amper nog wind is en dat de windmolens op zee en op land nauwelijks nog stroom produceren. Terwijl een week geleden het stormweer nog zorgde dat windmolens in België 3.170 megawatt stroom opwekten, het equivalent van drie kerncentrales, is de windproductie vandaag teruggevallen tot minder dan 50 megawatt.

Dunkelflaute

Volgend de voorspellingen van hoogspanningsnetbeheerder Elia  zal het nog tot zaterdagmiddag duren voor de wind weer aantrekt. Toch is er volgens Elia nog geen sprake van de zo gevreesde ‘dunkelflaute’: een langere windstille periode in de wintermaanden waarbij de stroombevoorrading in het gedrang kan komen. Als windmolens en zonnepanelen lange tijd geen stroom leveren, kan dat tot problemen leiden, maar volgens Elia is een stroomtekort momenteel niet aan de orde.

‘Er is inderdaad heel weinig windenergie, maar de bevoorradingszekerheid is niet in het gedrang’, verzekert Marleen Vanhecke, woordvoerder van Elia. ‘Enkel windstilte volstaat niet voor een zogenaamde dunkelflaute, waarbij de bevoorrading in het gedrang komt. Daarvoor zijn ook langdurig koude temperaturen nodig die het verbruik de hoogte in jagen. Het is momenteel niet extreem koud en alles wijst er op dat er voldoende productiecapaciteit is.’ 

De laatste dagen van januari zijn traditioneel de meest precaire voor de stroombevoorrading. Door de koudere temperaturen stijgt het stroomverbruik dan, terwijl er weinig zonne-energie is. Als de vele offshore windparken in West-Europa dan tegelijkertijd zonder wind vallen, zoals momenteel ook in Duitsland gaande is, kan dat in de toekomst voor problemen zorgen. Als er dan niet voldoende energieopslag of alternatieve energiebronnen voorhanden is, dreigen er stroomtekorten.

‘Naarmate er meer hernieuwbare energie komt, zijn dit fenomenen waarmee we in de toekomst vaker te maken zullen krijgen.’
Marleen Vanhecke
woordvoerder Elia

‘Naarmate er meer hernieuwbare energie komt, zijn dit fenomenen waarmee we in de toekomst vaker te maken zullen krijgen’, zegt Vanhecke. ‘We zullen steeds meer rekening moeten houden met die schommelingen en we zullen manieren moeten vinden om die op te vangen. Maar vandaag zien we op de markt geen probleem.’

Elektriciteitsprijs veert op

Verwachte windproductie ©Elia

De Belgische groothandelsprijzen voor elektriciteit schoten dinsdag naar hun hoogste peil deze maand, met een piek van 56 euro per megawattuur. Hoewel die stroomprijs verre van uitzonderlijk is gaat het wel bijna om een verdubbeling tegenover een week geleden. De piekprijs bedroeg toen 36,6 euro per megawattuur op het moment dat de windmolens op volle kracht draaiden.

Het belang van windenergie voor de Belgische stroombevoorrading neemt de laatste jaren stelselmatig toe, vooral door de komst van nieuwe windparken op zee. In 2019 was 9,5 procent van de stroom in België afkomstig van windmolens op zee en op land, een absoluut record.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect